Als liefde niet volstaat: waarom gehuwden elkaar niet automatisch mogen vertegenwoordigen
Stel je voor: Thomas en Anne zijn begin dertig. Ze zijn enkele jaren getrouwd, kochten een huis en betalen samen elke maand hun lening af. Zoals zoveel koppels denken ze dat ze goed voorbereid zijn op de toekomst. Tot Thomas na een zwaar verkeersongeval in coma belandt. Anne wil de praktische zaken regelen. Ze moet documenten ondertekenen, bankzaken beheren en de administratie verderzetten. Maar overal krijgt ze hetzelfde antwoord: dat mag niet.
"Maar we zijn toch getrouwd?"
Het huwelijk verandert daar niets aan. Zonder voorafgaande regeling mag Anne haar echtgenoot niet zomaar vertegenwoordigen. Voor veel mensen komt dat als een verrassing. Toch is het de juridische realiteit in België. Precies die vaststelling vormde het vertrekpunt van mijn masterscriptie.
Een misverstand
We gaan er intuïtief van uit dat echtgenoten automatisch beslissingen voor elkaar mogen nemen wanneer één van hen dat zelf niet meer kan. Dat idee past ook bij hoe we een huwelijk zien: twee mensen die hun leven delen en elkaar ondersteunen.
Juridisch ligt dat anders. Wanneer iemand door bijvoorbeeld dementie, een beroerte of een ongeval niet langer zelf beslissingen kan nemen, beschikt de partner niet automatisch over de bevoegdheid om financiële of juridische handelingen te stellen. In heel wat gevallen is een gerechtelijke beschermingsmaatregel, zoals bewindvoering noodzakelijk. Hoewel die bescherming belangrijk is, is ze ook ingrijpend, tijdrovend en weinig flexibel.
Mogelijke instrumenten
Sinds enkele jaren wint de zorgvolmacht sterk aan populariteit. Daarbij duidt iemand vooraf een vertrouwenspersoon aan die later beslissingen mag nemen wanneer hij of zij dat zelf niet meer kan. Steeds meer Belgen maken hiervan gebruik. Toch blijft er een belangrijk probleem bestaan: veel mensen stellen een zorgvolmacht pas op wanneer een ziekte zich al aandient of wanneer een notaris hen er expliciet op wijst. Voor jonge koppels staat het onderwerp zelden op de agenda. Zij denken vooral na over de aankoop van een woning, een lening of de verdeling van hun vermogen. Over wilsonbekwaamheid wordt nauwelijks gesproken. Nochtans kan een ongeval of plotse ziekte iedereen treffen.
Tijdens het onderzoek werden ook de bestaande huwelijksvermogensrechtelijke instrumenten bekeken. Denk bijvoorbeeld aan de mogelijkheid om in uitzonderlijke omstandigheden alleen bepaalde handelingen te stellen of een machtiging van de familierechtbank te vragen. Ze kunnen nuttig zijn, maar blijven gefragmenteerd en bieden geen algemene oplossing wanneer een partner wilsonbekwaam wordt.
Waarom niet meteen regelen bij de notaris?
Tijdens mijn onderzoek naar de bestaande beschermingsmechanismen viel één zaak op. Hoewel het Belgische recht verschillende instrumenten kent, sluiten ze niet naadloos op elkaar aan. Bewindvoering is ingrijpend, de zorgvolmacht vereist een voorafgaand initiatief en de huwelijksvermogensrechtelijke instrumenten zijn beperkt tot specifieke situaties. Daardoor bleef één vraag hangen: waarom wordt de zorg voor een mogelijke wilsonbekwaamheid niet meteen meegenomen wanneer echtgenoten toch al afspraken maken in hun huwelijksovereenkomst?
Het idee is eenvoudig. Wanneer koppels toch al bij de notaris zitten om afspraken te maken over hun vermogen, kunnen zij tegelijkertijd beslissen dat hun partner in de toekomst als vertegenwoordiger optreedt indien dat ooit nodig blijkt. Zo wordt niet gewacht tot een crisissituatie ontstaat, maar wordt vooraf nagedacht over een mogelijke kwetsbare periode. Zo'n clausule vervangt de bestaande zorgvolmacht niet. Ze vormt er een aanvulling op en kan ervoor zorgen dat meer koppels tijdig stilstaan bij een onderwerp waar vandaag vaak pas over wordt gesproken wanneer het eigenlijk al te laat is.
Autonomie staat centraal
Het onderzoek beperkte zich niet tot het Belgische recht. Er werd nagegaan of zo’n clausule verenigbaar is met artikel 12 van het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. Dit artikel legt de nadruk op autonomie en zelfbeschikking. Personen met een handicap behouden zoveel mogelijk het recht om zelf keuzes te maken. Ondersteuning moet hun autonomie versterken, niet vervangen.
Een zorgvolmachtclausule sluit net bij die visie aan. De betrokkene beslist immers zelf, op een ogenblik waarop hij volledig wilsbekwaam is, wie later zijn belangen zal behartigen. De keuze wordt dus niet gemaakt door een rechter of door de overheid, maar door de persoon zelf. Uiteraard zijn daarbij voldoende waarborgen noodzakelijk. Relaties kunnen veranderen en ook misbruik moet worden voorkomen. Daarom moet een dergelijke clausule steeds kunnen worden aangepast of herroepen en moet zij zorgvuldig worden uitgewerkt.
Wat zeggen notarissen?
Een juridisch voorstel is echter pas waardevol als het ook werkbaar is in de praktijk. Daarom combineerde ik een juridische analyse met diepte-interviews bij 10 notarissen uit Limburg, die dagelijks huwelijksovereenkomsten en zorgvolmachten opstellen. Alleen door beide perspectieven samen te brengen, kon worden nagegaan of het voorstel niet alleen juridisch verdedigbaar is, maar ook haalbaar en werkbaar in de notariële praktijk.
Opvallend was dat alle notarissen bevestigden dat zorgvolmachten de voorbije jaren sterk aan belang hebben gewonnen. Tegelijk merkten zij op dat jonge koppels nauwelijks spontaan vragen stellen over dit onderwerp. De aandacht gaat vooral uit naar de aankoop van een woning, schenkingen of erfrecht. Ook tegenover het voorstel van een zorgvolmachtclausule reageerden de meeste notarissen positief. Zij zagen vooral voordelen op het vlak van rechtszekerheid, efficiëntie en bewustmaking. Wel benadrukten zij dat maatwerk essentieel blijft. Niet elk huwelijk is hetzelfde en ook familiale situaties kunnen doorheen de tijd wijzigen.
Misschien moeten we een ander gesprek voeren
Bij een huwelijk praten we zonder moeite over bloemen, feestzalen en huwelijksvermogensstelsels. We denken na over kinderen, een woning en onze financiële toekomst. Maar over wat er gebeurt wanneer één van ons morgen niet meer zelfstandig kan beslissen, praten we nauwelijks.
Mijn onderzoek suggereert dat een zorgvolmachtclausule in de huwelijksovereenkomst een waardevolle aanvulling kan zijn op het huidige Belgische recht. Ze biedt geen wonderoplossing en vervangt de huidige beschermingsmechanismen niet. Wel kan ze echtgenoten meer autonomie geven, administratieve problemen voorkomen en ervoor zorgen dat hun eigen keuzes ook in moeilijke omstandigheden worden gerespecteerd.
Als Thomas en Anne vooraf zo'n regeling hadden getroffen, had Anne niet eerst moeten vaststellen dat ze haar echtgenoot juridisch niet mocht vertegenwoordigen. Net op het moment dat ze elkaar het hardst nodig hadden, had de zorgvolmachtclausule meer rechtszekerheid kunnen bieden.
Bibliografie
Wetgeving
-
Internationaal
Verdrag van 13 december 2006 inzake de rechten van personen met een handicap, BS 22 juli 2009.
Facultatief protocol van 13 december 2006 bij het verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, BS 22 juli 2009.
-
Europese Unie
Verordening (EU) 2016/1103 van de Raad van 24 juni 2016 tot uitvoering van de nauwere samenwerking op het gebied van de bevoegdheid, het toepasselijke recht erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen op het gebied van huwelijksvermogensstelsels, Pb.L. 8 juli 2016.
EUROPEES PARLEMENT, Europese uitvoeringsbeoordeling (over) tenuitvoerlegging door de EU van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (CRPD), februari 2016, PE 536.347.
-
België
Wet 16 maart 1803 van 25 ventôse jaar XI op het notarisambt, BS 16 maart 1803.
(Oud) Burgerlijk Wetboek, BS 21 maart 1804.
Gerechtelijk Wetboek, BS 31 oktober 1967.
Wet 13 mei 2009 houdende instemming met volgende Internationale Akten: Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, aangenomen te New York op 13 december 2006, BS 22 juli 2009.
Wet van 17 maart 2013 tot hervorming van de regelingen inzake onbekwaamheid en tot instelling van een nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waardigheid, BS 14 juni 2013.
Wet van 21 december 2018 houdende diverse bepalingen betreffende justitie, BS 31 december 2018.
Burgerlijk Wetboek van 13 april 2019, BS 14 mei 2019.
Decreet 8 mei 2009 houdende instemming met het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, en het Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, opgemaakt in New York op 13 december 2006, BS 3 augustus 2009.
KB 29 juli 2019 tot vaststelling van de inhoud en de vorm van het standaardformulier van omstandige geneeskundige verklaring ter uitvoering van artikel 1241, §1, eerste lid, van het Gerechtelijk Wetboek, BS 21 augustus 2019.
KB 23 juni 2022 houdende het beheer van het centraal register voor huwelijksovereenkomsten, het centraal register van testamenten en het centraal erfrechtregister, BS 30 juni 2022.
Wetsvoorstel tot invoering van een globaal beschermingsstatuut voor meerderjarige wilsonbekwame personen, KAMER, 2010-2011, 11 januari 2011, nr. 53-1009/001.
Verslag wetsvoorstel tot invoering van een globaal beschermingsstatuut voor meerderjarige wilsonbekwame personen en wetsvoorstel tot instelling van een algemene regeling van voorlopig bewind over goederen en personen, KAMER, 2011-2012, 16 juli 2012, nr. 53-1009/10.
Wetsvoorstel tot wijziging van het Burgerlijk Wetboek wat het huwelijksvermogensrecht betreft en tot wijziging van diverse andere bepalingen ter zake, KAMER, 2017-2018, 13 december 2017, nr. 54-2848/001.
Wetsontwerp houdende diverse bepalingen betreffende justitie, KAMER, 2017-2018, 8 oktober 2018, nr. 54-3303/001.
Wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake burgerlijk recht en tot vereenvoudiging van de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek en het Gerechtelijk Wetboek betreffende de onbekwaamheid, en van de wet van 17 maart 2013 tot hervorming van de regelingen inzake onbekwaamheid en tot instelling van een nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waardigheid, KAMER, 2017-2018, 8 oktober 2018, nr. 54-3303/1.
Wetsontwerp houdende instemming met volgende Internationale Akten: Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, aangenomen te New York op 13 december 2006, SENAAT, 2008-2009, 16 december 2008, nr. 4-1069/1.
Nota naar aanleiding van het nader verslag Uitvoering van het op 13 december 2006 te New York tot stand gekomen Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, TWEEDE KAMER, 2014-2015, 2 september 2015, 33990.
Verslag van de eerste lezing wetsontwerp houdende diverse bepalingen inzake burgerlijk recht en tot vereenvoudiging van de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek en het Gerechtelijk Wetboek betreffende de onbekwaamheid, en van de wet van 17 maart 2013 tot hervorming van de regelingen inzake onbekwaamheid en tot instelling van een nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waardigheid, KAMER, 2018-2019, 30 november 2018, nr. 54-3303/008.
Ontwerp van decreet houdende instemming met het verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, en het facultatief protocol bij het verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, opgemaakt in New York op 13 december 2006, VLAAMS PARLEMENT, 2008-2009, 5 maart 2009, nr. 2144/1.
Rechtspraak
-
Europees Hof voor de Rechten van de Mens
EHRM 27 maart 2008, nr. 44009/05, 'Shtukaturov/Russia'.
EHRM 23 maart 2017, nr. 53251/13, 'A.-M.V./Finland'.
EHRM 16 november 2021, nr. 38048/18, 'N./Romania'.
-
Hof van Justitie van de Europese Unie
HvJ 11 juli 2006, C-13/05, ECLI:EU:C:2006:456, 'Sonia Chacón Navas'.
HvJ 11 april 2013, C-335/11 en C-337/11 en ECLI:EU:C:2013:222, 'HK Danmark'.
HvJ 18 maart 2014, C-363/12, ECLI:EU:C:2014:159, 'Z.'.
HvJ 18 december 2014, C-354/13, ECLI:EU:C:2014:2463, 'FOA'.
HvJ 18 januari 2018, C-270/16, ECLI:EU:C:2018:17, 'Ruiz Conejero'.
-
België
GwH 7 maart 2013, nr. 28/2013, TBBR 2014/10, 511.
Cass. (1e k.) 18 oktober 2018, C.17.0297.F/1, 'B.B./Etat Belge'.
Cass. (3ek.) 9 september 2024, AR C.23.0339.N, 'A. T./A. L., B. R., J. V. D. M., e.a.'.
Cass. 17 september 2007, C.03.0582.N, ECLI:BE:CASS:2007:ARR.20070917.3, T.Fam. 2008/4, 72.
Cass. 18 oktober 2018, C.17.029.F.
Cass. 9 september 2024, C.23.0339.N.
HvB Antwerpen 12 december 2022, 2022/AR/408, TBBR 2024/3, 125.
Rb. Antwerpen 14 mei 2012, nr. 12/1167/B, Not.Fisc.M. 2013/6, 170.
Rb. Gent (4e k.) 3 december 2009, RW 2010-2011/31, 1311.
Rb. Namen (afd. Dinant) 24 augustus 2020, nr. 20/274/B, TBBR 2020/9, 531.
Vred. Antwerpen 10 januari 2017, T.Vred. 2017/9-10, 438.
Vred. Binche 10 oktober 2017, T.Vred. 2018/9-10, 492.
Vred. Brussel (Etterbeek) 20 juni 2016, T.Vred. 2018/1-2, 8.
Vred. Enghien-Lens 19 oktober 2017, T.Vred. 2018/9-10, 515.
Vred. Marchienne-au-Pont 11 mei 1994, JLMB 1995, 1058.
Vred. Zottegem-Herzele (Herzele) 18 januari 2012, T.Vred. 2013/7-8, 436.
Rechtsleer
-
Internationale en Europese rechtsleer
BOEKEN
D’ESPALLIER A., SOTTIAUX S. en WOUTERS J., De doorwerking van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, Intersentia, 2014.
BIJDRAGEN IN BOEKEN
DOMANSKI M. en BOGUSTAW L., 'Active legal capcity of natural persons and its intersectional relevance to the legal system' in DOMANSKI M. en LACKORONSKI B. (eds.), Models of implementation of article 12 of the Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD). Private and criminal law aspects, Routledge, 2024, 7.
FELDER F., DAVY L. en KAYESS R., 'Forms of Equility, Faces of Discrimination: CRPD Article 5, Article 12, and the Disability’s Difference Debate' in Disability Law and Human Rights, Palgrave, 2022, 107.
HOEFMANS A., 'The EU disability framework under construction: new perspectives through fundamental rights policy and EU accession to the CRPD' in WADDINGTON L., QUINN G. en FLYNN E. (eds.), European yearbook of disability law, Intersentia, 2012, 35.
MENKES J., 'Legal-international analysis of Article 12 of the United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities' in DOMANSKI M. en BOGUSTAW L. (eds.), Models of implementation of article 12 of the Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD). Private and criminal law aspects, Routledge, 2024, 20.
BIJDRAGEN IN TIJDSCHRIFTEN
DE BHAILIS C. en FLYNN E., 'Recognising legal capacity: commentary and analysis of Article 12 CRPD', International Journal of Law in Context 2017, 6.
KEUNEN S., 'VN-Comité voor de Rechten van Personen met een Handicap. Overzicht van rechtspraak', NjW 2016/335, 50.
SCHUTHOF F., 'Invisible before the law. The legal position of persons with intellectual disabilities under the Dutch Care and Compulsion Act (Wzd) in light of Article 12 of the Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD)', Family & Law 2021, 1.
SCHUTHOF F., 'Promoting Autonomy in Adult Guardianship Measures – Procedural Safeguards in Adult Guardianship Measures. A Comparative Analysis of CRPD and ECHR Human Rights Requirements in 28 European Jurisdictions', Family & Law 2025, 1.
BELEIDSDOCUMENTEN
COUNCIL OF EUROPE, Principles concerning continuing powers of attorney and advance directives for incapacity. Recommendation CM/Rec (2009)11 and explanatory memorandum, Council of Europe Publishing, s.d.
General Comment No. 1 - Article 12: Equal recognition before the law, 19 mei 2014, https://www. ohchr.org/en/documents/general-comments-and-recommendations/general-comment-no-1-article-12-equal-recognition-1.
SWENNEN F. en WUYTS T., Country reports: Empowerment and Protection of Vulnerable Adults. The empowerment and protection of vulnerable adtuls, 2023, https://fl-eur.eu/working_field_1__empo werment_and_protection/country-reports.
-
Interne rechtsleer
BOEKEN
AERTS M., AYDOGAN A., BAUWENS A. e.a., Focus op huwelijksvermogensrecht, Wolters Kluwer, 2024.
BRULOOT B., DE GROOTE B. en DE CORTE R., Privaatrecht in hoofdlijnen. Volume 2. Overzicht van het privaatrecht, LeA Uitgevers, 2022.
DE CLERCK C. en PINTENS W., Schets van het familiaal vermogensrecht, die Keure, 2023.
DEKKERS R., CASMAN H., VERBEKE A.L. e.a., Relatievermogensrecht, Intersentia, 2023.
GALLUS N. en VAN HALTEREN T., Le nouveau régime de protection des personnes majeures. Analyse de la loi du 17 mars 2013, Bruylant, 2014.
MARTYN G., ROTTHIER K., D’HONDT K. e.a., De vrederechter “Tot uw dienst”, die Keure, 2018.
MEVESEN B., 'Het bewind: werking en organisatie' in SENAEVE P., SWENNEN F. en VERSCHELDEN G. (eds.), Meerderjarige beschermde personen, die Keure, 2014, 141.
MORTELMANS D., Handboek kwalitatieve onderzoeksmethoden, Acco, 2020.
ROOSE H. en MEULEMAN B., Kennis maken. Methodologie voor sociale wetenschappers, SKRIBIS, 2023.
SAGAERT V., Beginselen van verbintenissenrecht. De contractuele en quasi-contractuele verbintenissen, LeA Uitgevers, 2023.
SENAEVE P., DECLERCK C. en WUYTS T., Compendium van het personen- en familierecht, Acco, 2025.
SILVERMAN D., Doing qualitative research, Sage, 2017.
STIJNS S., Verbintenissenrecht, die Keure, 2025.
SWENNEN F., Het personen- en familierecht, Intersentia, 2023.
VANSWEEVELT T. en WEYTS B., Handboek verbintenissenrecht, Larcier, 2023.
VERSCHELDEN G., Handboek Belgisch Familierecht, die Keure, 2010.
BIJDRAGEN IN BOEKEN
AYDOGAN A., BAUWENS A., ABREJOS VILLARROEL L. e.a., 'Wettelijk stelsel' in Focus op huwelijksvermogensrecht, Wolters Kluwer, 2025, 20.
BROUWERS S. en OVERMEIRE K., 'Bijlagen' in BROUWERS S. (ed.), Bestendig Handboek Echtscheiding, Wolters Kluwer, 2025, 885.
CASMAN H., 'Art. 220 B.W' in CASMAN H. en VAN LOOCK M. (eds.), Huwelijksvermogensrecht, Wolters Kluwer, 2023.
CASMAN H., 'Lastgeving tussen echtgenoten' in CASMAN H. en VAN LOOCK M. (eds.), Huwelijksvermogensrecht, Wolters Kluwer, 2023.
LAMBERS J., VERSTREKEN L. en VAN DE VENNE E., 'Lastgeving, mandaat, volmacht' in Bijvoorbeeld. Modellen voor het bedrijfsleven., 2023, https://jura.kluwer.be/secure/DocumentView.aspx?id=dn3 00196310&check=true&sourceid=dn300196310&state=changed.
ROTTHIER K., 'Wie kan worden beschermd?' in Handboek bescherming wilsonbekwamen. Zorgvolmacht en bewind na de wet van 21 december 2018, Wolters Kluwer, 2020, 1.
ROTTHIER K., WUYTS T. en VAN DEN EEDEN E., 'De rechterlijke bescherming' in Handboek bescherming wilsonbekwamen. Zorgvolmacht en bewind na de wet van 21 december 2018, Wolters Kluwer, 2020, 103.
SENAEVE P., 'Commentaar bij het overgangsrecht van de wet van 17 maart 2013' in VERSCHELDEN, G. en WUYTS, T. (dirs.), Personen- en familierecht. Comm.Pers., Wolters Kluwer, 2014, 327.
SWENNEN F., 'Toepassingsgebied van de wet' in Meerderjarige beschermde personen, die Keure, 2014, 10.
SWENNEN F., 'Rechterlijke bescherming' in Het personen- en familierecht, Intersentia, 2026, 232.
THIJS H., 'Art. 2.3.34 BW' in Comm.Pers 2024, Wolters Kluwer, 203.
THIJS H., 'Art. 2.3.40 BW' in Comm.Pers 2025, Wolters Kluwer, 105.
VAN DEN BOSSCHE A., 'Hoe zal de notaris zijn drievoudige informatieplicht bij scheiding van goederen moeten invullen?' in DECLERCK C. en PINTENS W. (eds.), Patrimonium 2019, die Keure, 2019, 189.
VAN DEN EEDEN E. en ROTTHIER K., 'Algemene situering van het voorlopig bewind' in Voorlopig bewind. Praktische handleiding, Wolters Kluwer, 2008, 1.
VAN LOOCK S., 'Art. 1990 BW' in DAMBRE M., TILLEMAN B. en TANGHE T. (eds.), Bijzondere overeenkomsten. Artikelsgewijze commentaar met overzicht van rechtspraak en rechtsleer, Wolters Kluwer, 2025, 189.
VANTHIENEN C., 'Primair huwelijksvermogensstelsel' in DECLERCK C. en MOSSELMANS S. (eds.), Patrimonium 2022, die Keure, 2022, 3.
VERSCHELDEN G., 'Onbekwaamheid - de persoon' in SENAEVE P., SWENNEN F. en VERSCHELDEN G. (eds.), Meerderjarige beschermde personen, die Keure, 2014, 49.
VERSCHELDEN G., VASSEUR R., WUYTS T. e.a., 'Het huwelijk' in Focus op personen- en familierecht, Wolters Kluwer, 2024, 1.
VERSTRAETE J., 'Krijtlijnen voor de zorgvolmacht' in Liber Amicorum Aloïs Van den Bossche, die Keure, 2019, 163.
WOLF A., 'Art. 219 B.W.' in Comm.Pers. 1995, Wolters Kluwer, https://jura.kluwer.be/secure/Doc umentView.aspx?id=dn11833&scrollid=dn11833&NavSearchId=13253200.
WOLF A., 'Art. 220 B.W.' in Comm.Pers 2025, Wolters Kluwer, https://jura.kluwer.be/secure/Doc umentView.aspx?id=dn60098&check=true&sourceid=dn60098&state=changed.
WUYTS T., 'Het eengemaakte beschermingsstatuut voor wilsonbekwamen hervormd. Commentaar bij de wet van 21 december 2018' in Onbekwame meerderjarigen: aanpassingen van de wet van 2013 – Openbare verkoop: biddit, de onlineprocedure, Die Keure, 2019, 1.
WUYTS T., 'Buitengerechtelijke bescherming' in Handboek bescherming wilsonbekwamen. Zorgvolmacht en bewind na de wet van 21 december 2018, Wolters Kluwer, 2020, 51.
BIJDRAGEN IN TIJDSCHRIFTEN
CALLENS M. en MAHIEU G., 'Contrats entre époux', Rep.Not. 1980/33, 17.
DECLERCK C., 'Contractsvrijheid van aanstaande echtgenoten uitgedrukt in cijfers en grafieken', T.Fam. 2023/3-4, 70.
DEGUEL F., 'Pot-pourri pour les personnes majeures protégées', JT 2019/19, 369.
FRESON I. en JANS A., 'Bewindvoering in transitie: de impact van de wet van 8 november 2023 betreffende het statuut van bewindvoerder over een beschermde persoon op familiale en professionele bewindvoerders', T.Fam. 2024/6, 185.
GORET H., '[Burgerlijk recht] De zorgvolmacht: is er iets nieuws onder de zon? Over artikel 1.8, § 6 BW en belangenconflicten, én de gewijzigde voorwaarden voor de lasthebbers vanaf 1 september 2025', Notariaat 2025/6, 1.
JANS A., 'De partner en de bewindvoering over de goederen: de verkoop van een appartement ter financiering van zorgkosten (noot onder Vred. 15 maart 2024)', T.Vred. 2024/7-8, 499.
JANS A., 'Noot bij de beschikking van het vredegerecht van Antwerpen (2de kanton) d.d. 15 maart 2024. De partner en de bewindvoering over de goederen de verkoop van een appartement ter financiering van zorgkosten', T.Vred. 2024/7-8, 499.
J.P., 'Indeplaatsstelling wegens onbekwaamheid tot wilsuiting (noot onder Rb. Brussel (14e k.) 28 december 1977)', RW 1978/4, 229.
LARUELLE J., 'La responsabilité du notaire dans le choix du régime matrimonial (noot onder Cass. 3 oktober 2018)', Rev.not.B. 2019/6, 460.
MASSCHELEIN M.A., 'De invoering van één globaal beschermingsstatuut voor wilsonbekwame personen', NNK 2013/4, 3.
MEVESEN B., 'Waarom een bewind overbodig kan zijn (noot bij Vred. Antwerpen (2e k.) 7 juni 2018)', T.Vred. 2019/5-6, 276.
MOSSELMANS S. en VAN THIENEN A., 'Vernieuwd huwelijksvermogensrecht', Not.Fisc.M. 2018/10, 326.
MOSSELMANS S. en VAN THIENEN A., 'Meerderjarige beschermde personen: update en modernisering met titel 2 van de wet van 21 december 2018 houdende diverse bepalingen betreffende justitie', T.Fam. 2020/2-3, 38.
ROTTHIER K., 'Is de voorlopige bewindvoerder de wettelijke vertegenwoordiger van de beschermde persoon in het raam van de Wet Persoon Geesteszieke? (noot onder Rb. Gent (4e k.) 3 december 2009)', RW 2010/3, 1311.
VAN DE VOORDE J., 'De nietigheid in het Belgische vermogensrecht. Een stand van zaken anno 2023', TBBR 2023/2, 51.
VAN DEN BOSSCHE A., 'Rechtszekerheid en aansprakelijkheid in familiaal vermogensrecht', Not.Fisc.M. 2021/6-7-8, 230.
VAN DER MEERSCH B., 'De rechterlijke machtiging en de gerechtelijke indeplaatsstelling (art. 220, § 1 en § 2, B.W.)', RW 1991/32, 1077.
VANDERHULST V., 'Gerechtelijke indeplaatsstelling of voorlopig bewind: welk statuut geniet voorrang bij gehuwden?', Not.Fisc.M. 2013/6, 158.
VANDERHULST V., 'Gerechtelijke indeplaatsstelling of voorlopig bewind: welk statuut geniet voorrang bij gehuwden?', Not.Fisc.M. 2013/6, 158-169.
VANDERHULST V. en GORET H., '10 jaar zorgvolmacht', Not.Fisc.M. 2023/8, 283-317.
WUYTS T., 'Bewindvoering' in Overzicht van rechtspraak. Personenrecht (2009-2022), TPR, 2023, 1657.
WUYTS T., 'Maatwerk bij bewindvoering: de kloof tussen recht en praktijk', T.Fam. 2024/9, 278.
WUYTS T., 'Maatwerk bij bewindvoering: de kloof tussen recht en praktijk', T.Fam. 2024/9, 278.
WUYTS T., 'Naar een nieuwe invulling van de staat van de persoon?', T.Fam. 2024/3, 74.
WUYTS T., 'Een buitengerechtelijke bescherming geniet voorrang op een rechterlijke bescherming zelfs bij ruzie binnen de familie', T.Fam. 2020/2-3, 88.
WUYTS T., 'Een buitengerechtelijke bescherming geniet voorrang op een rechterlijke bescherming zelfs bij ruzie binnen de familie', T.Fam. 2020/2-3, 88-91.
WUYTS T., 'Rechterlijke bescherming' in Overzicht van rechtspraak. Personenrecht (2009-2022), TPR 2023/4, s.d., 1622.
BELEIDSDOCUMENTEN
HACON M. en JEURISSEN L., Evaluatie van de wet van 17 maart 2013 tot hervorming van de regelingen inzake onbekwaamheid en tot instelling van een nieuwe beschermingsstatus die strookt met de menselijke waardigheid, 22 januari 2025, https://justitie.belgium.be/nl/publicaties/evaluatie _van_de_wet_van_17_maart_2013.
HOGE RAAD VOOR JUSTITIE, Het toezicht op de bewindvoeringen door de vredegerechten, 2019, https://hrj.be/nl/publicaties/2019/audit-het-toezicht-op-de-bewindvoeri….
Varia
AZARE B., "Al ruim 120.000 zorgvolmachten in 2025. Vooral Vlamingen sloten zo’n volmacht af", 2025.
FEDNOT, 'Steeds meer Belgen passen hun huwelijkscontract aan tijdens hun huwelijk', Notaris.be 2024, https://www.notaris.be/nieuws/steeds-meer-belgen-passen-hun-huwelijksco… ens-hun-huwelijk.
FEDNOT, 'Steeds meer koppels passen hun huwelijkscontract aan tijdens hun huwelijk', https://www.fednot.be/nl/perscommunique/steeds-meer-koppels-passen-hun-….
GROMMEN S., 'Vergrijzing van de Belgische bevolking versnelt nog in de komende 10 jaar', VRTNWS 2025, www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/02/11/vergrijzing-van-de-belgische-bevolking-… -komend/.
OHCHR, 'Background to the Convention', https://www.ohchr.org/en/treaty-bodies/crpd/background-convention.
STATISTIEK VLAANDEREN, 'Bevolking naar burgerlijke staat' 2025, www.vlaanderen.be/statistiek-vlaanderen/bevolking/bevolking-naar-burger….
STEYAERT J., 'Wat is dementie? Prevalentie', Expertisecentrum Dementie Vlaanderen, www.dementie.be/home/wat-is-dementie/prevalentie/.
VAN DEN BROEK N., '‘Over geld gesproken’ met Frances Lefebure op VTM ging van droge notaris-tv naar een programma over de relatie van Pedro en Saskia', HUMO 3 september 2025, https://www.humo.be/tv/over-geld-gesproken-met-frances-lefebure-op-vtm-… %3A%2F%2Fwww.google.com%2F.
VLANOT, "De zorgvolmacht", juni 2023.
X., 'Over geld gesproken' 2025, https://www.vtmgo.be/vtmgo/over-geld-gesproken~95fb5547-b8cd-46a8-8145-….
