Kom mee op het leerpad van je kind!

Leilah
Lierman

   Groeien naar een educatief partnerschap

Werelds onderwijs met warmte

In basisschool Brugge Centrum ligt de wereld letterlijk aan je voeten. Het is een thuis voor kinderen van over de hele wereld. We geloven in de kracht van diversiteit en meertaligheid. Gelegen in het hartje van Brugge, met de groene vesten binnen handbereik, streven we naar een innovatieve omgeving waarin kinderen worden aangemoedigd om te groeien, te leren en te bloeien. We willen van onze leerlingen kleine wereldburgers maken, klaar om de wereld te verkennen en te begrijpen. We hebben ongeveer 30 verschillende thuistalen en ongeveer 90% van onze leerlingen heeft SES-kenmerken.


Van onderzoek tot verandertraject

Al een tijdje voelden we in het team de noodzaak om ouders meer te betrekken bij het leerproces van hun kind, zowel in de kleuterklassen als in het lager. We merkten dat ouders en school elk vanuit hun eigen kader handelden. Deze vaststelling bood groeikansen om communicatie en samenwerking beter op elkaar af te stemmen, zodat we samen het kind nog beter kunnen ondersteunen. Bestaande initiatieven, zoals vertelboxen, filmpjes bij leren lezen en vereenvoudigde communicatie, toonden al heel wat potentieel.

Om het praktijkprobleem beter te begrijpen, deed zorgcoördinator Leilah een grondig praktijkonderzoek. De centrale vraag was: Hoe kunnen we als schoolteam een eigen visie op ‘educatief partnerschap’ ontwikkelen die evidence-informed is?

Ze onderzocht wat de wetenschappelijke literatuur zegt, hoe ouders en leerkrachten naar educatief partnerschap kijken en welk proces ze best met het team doorlopen om tot een gedragen visie te komen. Uit deze verschillende perspectieven kwamen aanbevelingen en bouwstenen voor een schooleigen, evidence-informed visie. Dit onderzoek vormde de basis om in januari samen met het team aan de slag te gaan.

Het kernteam

Zo’n verandertraject trek je beter samen. Al snel werd duidelijk dat onze bestaande OMA-groep hiervoor het geschikte kernteam was. De school heeft één dag per week een brugfiguur. Samen met deze brugfiguur richtten we enkele jaren geleden de OMA-groep op: Ouderparticipatie, Meertaligheid, Multiculturaliteit en Armoede.

De OMA-groep is een denktank die voorstellen rond deze thema’s naar het team formuleert. Vanuit deze groep werden al heel wat initiatieven gerealiseerd. Zo sloten we aan bij het project Brooddoosnodig van Enchanté, schakelden we over naar gezamenlijke traktaties voor verjaardagen en zetten we in op het helpen zoeken naar hobby’s.

De leden van de groep zijn complementair in talenten, expertise en functies. Dat maakt het een sterk kernteam. Ze onderzoeken nieuwe ideeën, bereiden oudermomenten en studiedagen voor en denken mee over de verdere schoolontwikkeling.

Samen groeien

Na de terugkoppeling van het praktijkonderzoek aan het team was het tijd om samen aan de slag te gaan. We organiseerden een studiedag met als doel om samen tot een visie te komen en per graad twee leergerichte ouderactiviteiten te bedenken.

We werkten in heterogene groepjes. Elk groepje kreeg een poster met een aanbeveling en aandachtspunten uit het onderzoek en ging aan de slag met drie vragen:

  1. Wat zijn onze sterke punten voor dit onderdeel?

  2. Wat zijn onze groeikansen?

  3. Wat moet zeker in onze visie komen?

De terugkoppelingen werden rijke momenten. Het was mooi om te horen hoe het team sterke punten en groeikansen benoemde. Er waren veel raakvlakken en herkenningen tussen de verschillende groepen. Op het einde van de dag hadden we een schooleigen visie en twee leergerichte ouderactiviteiten per graad. Doelen bereikt!

Bezoek aan expertschool ‘El Habib’

Een tijd geleden zag Leilah een reportage over El Habib, een basisschool in Maastricht met een gelijkaardige populatie. De school blinkt uit in het behalen van de eindtermen en betrekt ouders daarbij verregaand.

We namen contact op met de directie en gingen op bezoek om van hun expertise te leren. Ter voorbereiding stelden we een lijst met vragen op. Wat een rijkdom aan interessante praktijkvoorbeelden en inzichten! Met een hoofd vol ideeën en een warm hart vertrokken we terug naar Brugge.

Externen betrekken en fondsen zoeken

Om het draagvlak rond het verandertraject verder te verbreden en verdiepen, bouwden we een netwerk op, betrokken we externen en zochten we fondsen.

Zo legden we contact met LIGO naar aanleiding van het WIK-project van LIGO Brussel: Welkom In Klas. Ouders worden hierbij uitgenodigd om samen met hun kind een korte activiteit in de klas te doen. We bekijken momenteel hoe we hierin verder kunnen samenwerken.

Ook met KTA Brugge hebben we al een mooie samenwerking. Stagiairs uit de opleiding PEOPLE versterken onze kleuterklassen. Volgend schooljaar wordt deze samenwerking uitgebreid en koppelen we hier het project WIK op woensdag aan. Een stagiair zal dan telkens aanwezig zijn om het project in de kleuterklas te ondersteunen.

Daarnaast wisselden we expertise uit met de pedagogische begeleidingsdienst en scholengroep Impact. Door eerdere intensieve verandertrajecten is een duurzame band ontstaan. Ook rond educatief partnerschap willen we onze expertise in de toekomst verder delen.

Voor de ontwikkeling van ontdekzakken met educatief spelmateriaal, die ouders kunnen ontlenen, zochten we financiering. Via ‘Boost je school’ van De Vrienden van het GO! Brugge ontvingen we als enige geselecteerde project €500. De jury loofde de grondigheid en de meerwaarde en duurzaamheid van het project Ontdekzakken: samen spelen, samen groeien.

Omdat dit bedrag onvoldoende was, dienden we ook een aanvraag in bij Zonta Vrouwen, die in het verleden onze meertalige wereldbib ondersteunden. Zij waren meteen overtuigd en steunden het project met €1500.


Blik op een duurzame toekomst

Na de studiedag, het bezoek aan de expertschool en de andere ervaringen kwamen heel wat nieuwe ideeën en inzichten naar boven. Deze worden volgend schooljaar samen met de OMA-groep, het team en de ouderwerkgroep verder besproken. Daarna bepalen we de prioriteiten en stellen we een concreet actieplan op.

Al snel werd duidelijk dat dit verandertraject zich over drie jaar zal uitstrekken. Zo willen we de verandering duurzaam verankeren in onze schoolorganisatie. Hoewel we op verschillende vlakken nog in de experimenteerfase zitten, zijn er al initiatieven die we kunnen borgen, zoals de bibbezoeken met ouders en de samenleesmomenten.

Het verandertraject heeft tot nu toe inhoudelijk, procesmatig en intermenselijk voor groei gezorgd. Belangrijke succesfactoren waren het gevoel van urgentie, een grondige evidence-based analyse, de sterke inzet van de OMA-groep en het team en de voortdurende aandacht voor het thema.

Daarnaast maakten we bewust tijd om te lachen, verhalen te delen en successen te vieren. Ook die momenten van verbinding zijn essentieel voor duurzame verandering.

Start to SON and SHINE

Kriebelt het om ook een verandertraject te starten? Enkele tips:

Zorg voor een duidelijk en gedeeld doel
Maak samen duidelijk waarom de verandering nodig is en wat je ermee wilt bereiken.

Betrek het hele team
Geef medewerkers inspraak en ruimte om ideeën, vragen en bezorgdheden te delen.

Bewaar aandacht voor draagkracht
Houd rekening met werkdruk en zorg ervoor dat de verandering haalbaar blijft.

Communiceer open en regelmatig
Blijf met elkaar in gesprek, ook wanneer het traject moeilijk verloopt. Transparante communicatie zorgt voor vertrouwen.

Evalueer en stuur bij
Bekijk regelmatig wat goed loopt en wat beter kan. Een verandertraject hoeft niet volledig vast te liggen; samen bijsturen is onderdeel van veranderen.

Gebruik de werkwijzer voor scholen in verandering en de bijhorende tools van Arteveldehogeschool als kompas.

BANABA Schoolontwikkeling (SON)

Dit verandertraject was een eindopdracht binnen de opleiding Schoolontwikkeling, een bachelor-na-bacheloropleiding aan Arteveldehogeschool Gent. Je leert er veranderprocessen begeleiden, projecten coördineren en collega’s ondersteunen tijdens innovatieprocessen.

Meer weten?

Voor vragen en verduidelijkingen kun je contact opnemen met Leilah Lierman via leilah.lierman@sgimpact.be.

Interessante links rond verandertrajecten en educatief partnerschap:

*Werkwijzer Werkbare Scholen in Verandering (Arteveldehogeschool)

*Leidraad Samenwerken met ouders (Leerpunt)

*Samenwerken met ouders op school (artikel Klasse)

Voor meer informatie over de BANABA-opleiding Schoolontwikkeling:
https://www.arteveldehogeschool.be/nl/opleidingen/bachelor-na-bachelor/…

Bibliografie

Basisschool Brugge Centrum. (z.j.). Visie en missie. https://www.basisschoolbruggecentrum.be 

Breuer, T., Van Wetten, S., Aarts, B., Jacobs, B., De Wolf, I., & Universiteit Maastricht. (2AD). Betrekken van ouders: Kansrijke aanpakken voor het vergroten van ouderbetrokkenheid.

https://education-lab.nl/wp-content/uploads/2021/04/Betrekken-van-ouders.pdf 

Bolhuis, S. (2016). Leren en veranderen: Emotie, gedrag en denken (4e herz. dr.). Coutinho.

Bridges, W. (2015). Managen van transities. Hoe je medewerkers echt meekrijgt in verandering. Thema, uitgeverij Van Schouten & Nelissen: Zaltbommel.

Cohn, R. (z.j.). Themagecentreerde interactie: wat is TGI. Brochure, geraadpleegd op 28.09.18 via

http://www.tgi-forum.com/public/tgi/media/file/documenten/Wat%20is%20TGI.pdf 

De Mets, J., Vandevelde, I., Seghers, M., Jehoul, A., Schiepers, M., & Vantieghem, W. (2026). Samenwerken met ouders: Vijf aanbevelingen voor het basisonderwijs en het secundair onderwijs. Leerpunt.

De Wilde, B. (2025, 3 november). Betrokken ouders, betere leerresultaten? Klasse.

https://www.klasse.be/542058/betrokken-ouders-betere-leerresultaten/ 

Education Lab Netherlands - What works in education. (2025, 4 november). EducationLab.

https://education-lab.nl/ 

El Habib basisschool. (z.d.). School. https://www.elhabib.nl/school

Evidence-informed onderwijs. (z.d.). Leerpunt. https://leerpunt.be/evidence-informed-onderwijs 

Frijns, C. (2019). De vliegtuigklas: naar sterk taalonderwijs op de basisschool.

Geenen, M.-J. (2014). De reflectieve professional. Coutinho.

Homepage | deschoolbrug. (z.d.). https://www.deschoolbrug.be/ 

Implementatie van beter samenwerken met ouders. (z.d.). Hogeschool Rotterdam.

https://www.hogeschoolrotterdam.nl/onderzoek/projecten-en-publicaties/talentontwikkeling/gereedschapskist/implementatie-van-beter-samenwerken-met-ouders/

Leerpunt. (z.d.). Evidence-informed onderwijs.https://leerpunt.be/evidence-informed-onderwijs 

Leerpunt. (z.d.). Triangulatie. https://leerpunt.be/evidence-informed-onderwijs/triangulatie 

Ligo. (z.d.). Ligo Brusselleer scholen | Ligo. Ligo.

https://www.ligo.be/in-jouw-buurt/brusselleer/samenwerken-met-ligo-brusselleer/brusselse-scholen/

Mars, A. (2023). Hoe krijg je ze mee? Vijf krachten om een verandering te laten slagen (3e herz. ed.). Koninklijke Van Gorcum.

März, V., Gaikhorst, L., Mioch, R., Weijers, D., & Geijsel, F. P. (2017). Van acties naar interacties. Een

overzichtsstudie naar de rol van professionele netwerken bij duurzame onderwijsvernieuwing.

Amsterdam/Diemen: RICDE, Universiteit van Amsterdam/NSO-CNA Leiderschapsacademie.

Matheusen, F. (2020). Rebelleren kan je leren: Deep democracy met kinderen en jongeren. Pelckmans.

Matheusen, F. (2018). Van zondebok naar zebra. Deep democracy: een nieuwe kijk op besluitvorming enconflicthantering. Pelckmans Pro: Brasschaat.

Meirsschaut, M., Hostyn, I., & Naert, L. (2021). Wijzer voor werkbare scholen in verandering: Omdat wijs en werkbaar veranderen vleugels geeft. Arteveldehogeschool.

Menheere, A., Hooge, E., & Hogeschool van Amsterdam, Kenniscentrum Onderwijs en Opvoeding. (2010).

Op de Beek, M., & Coenraats, B. (2025). Oracy, de kracht van spreken, denken en luisteren. CPS Uitgeverij.

Ouderbetrokkenheid in het onderwijs: een literatuurstudie naar de betekenis van ouderbetrokkenheid voor de schoolse ontwikkeling van kinderen [Literature study]. In Kenniscentrumreeks: Vol. No. 5.

https://pure.hva.nl/ws/portalfiles/portal/147649/477230_2010_Ouderbetrokkenheid_in_het_onderwijs_Nr05.pdf 

Oostdam, R. J., & De Vries, P. (2014). Samen werken aan leren en opvoeden: basisboek over ouders en school.

Ouderbetrokkenheid bij kleuters | Leerpunt. (z.d.). Leerpunt.

https://leerpunt.be/aan-de-slag/toolkit-leren-ontwikkeling-bij-kleuters/ouderbetrokkenheid-bij-kleuters 

Sanne verstraelen. (2025, 15 oktober). Geen kat op school | Sanne Verstraelen. Sanne Verstraelen |Illustratie & Grafisch Ontwerp. https://sanneverstraelen.com/product/geen-kat-op-school/ 

Schollaert, R. (2007). De spiraal van verandering: Hoe stuur je zelf vernieuwingen aan in je school? LannooCampus. 

Smit, F., Driessen, G., Sluiter, R., & Brus, M. (2007). Ouders, scholen en diversiteit: Ouderbetrokkenheid en -participatie op scholen met veel en weinig achterstandsleerlingen. External research report.

Tjepkema, S., Verheijen, L., & Kabalt, J. (2016). Waarderend veranderen: Appreciative Inquiry in de dagelijkse praktijk van managers. Boom.

Van Dam, C. (2015). Coachen naar verandering: Een praktisch boek over oplossingsgericht coachen voor de personal coach, de teamcoach en de coachende hulpverlener. Intersentia.

Van Der Donk, C., & Van Lanen, B. (2020). Praktijkonderzoek in de school.

Verbist, S. (2026, 8 mei). Samenwerken met ouders begint lang vóór het oudercontact. Klasse. https://www.klasse.be/776871/samenwerken-met-ouders-op-school/ 

Verstraete, M. (2021). Leven om te floreren: Positieve psychologie als levenskunst. Pelckmans.

Waterman, R., Peters, T. and Phillips, J. (1980). Structure is not organization. Business Horizons, 23(3Jun): 14–26. 

Download scriptie (2.27 MB)
Universiteit of Hogeschool
Arteveldehogeschool Gent
Thesis jaar
2026
Promotor(en) en begeleiders
Mieke Meirsschaut en Isabelle Step
Thema('s)