Hoger onderwijs: een open poort die niet iedereen bereikt
“’Oh, maar je komt van een andere achtergrond.’ Dat maakt niet uit, mijn brein werkt even goed.” Studenten met een migratieachtergrond mogen in Vlaanderen dan wel door dezelfde universiteitspoort naar binnen, de weg ernaartoe is voor hen vaker bezaaid met omwegen, ontbrekende wegwijzers en mensen die hen aanraden een andere bestemming te kiezen.
Dat zie je ook in de c
ijfers. Bijna de helft van de minderjarigen in Vlaanderen heeft een migratieachtergrond. In het hoger onderwijs is dat slechts één op de zeven studenten. Nochtans lijkt de toegangspoort wagenwijd open te staan: het inschrijvingsgeld is relatief beperkt, toelatingsexamens zijn uitzonderlijk en wie een diploma secundair onderwijs behaalt, kan zich in principe inschrijven. Waarom bereiken studenten met een migratieachtergrond die openstaande poort dan minder vaak?
Voor mijn masterproef analyseerde ik interviews met 31 studenten aan de Universiteit Gent met een migratieachtergrond. Hun verhalen tonen dat de weg naar het hoger onderwijs lang vóór de inschrijving vorm krijgt. De richting die leerlingen volgen in het secundair onderwijs, de verwachtingen van leerkrachten, de kennis in hun omgeving en de vraag of zij zichzelf aan een universiteit kunnen voorstellen, bepalen mee hoe bereikbaar die universiteit wordt.
Niet elke jongere begint die weg met dezelfde voorbereiding, informatie en ondersteuning. Sommige jongeren vertrekken met een kaart, een goedgevulde rugzak en ervaren gidsen naast zich. Anderen moeten de route grotendeels zelf uitstippelen.
Al vroeg naar een andere afslag
Een belangrijk deel van de weg naar het hoger onderwijs wordt al uitgetekend in het secundair onderwijs.
Technische en beroepsgerichte opleidingen bereiden leerlingen minder voor op een universitaire studie dan doorstroomrichtingen. Dat is logisch, aangezien ze andere doelstellingen hebben en sterker inzetten op praktijkgerichte kennis en vaardigheden. Opvallender is dat leerlingen met een migratieachtergrond vaker in die richtingen terechtkomen.
Daarnaast hadden verschillende studenten het gevoel dat leerkrachten hun capaciteiten onderschatten. Een studente hield haar droom om te studeren zelfs bewust geheim.
"Ik wou niet dat de leerkrachten in mijn kaarten konden lezen. Ik had al zo'n negatieve ervaring, dus ik dacht: nee, ik wil niet dat ze mij gaan demotiveren."
Niet elke ervaring met onderschatting kan uitsluitend aan migratieachtergrond worden toegeschreven. Vooral studenten met laagopgeleide ouders of minder financiële mogelijkheden vertelden erover. In hun verhalen lopen migratieachtergrond, inkomen en opleidingsniveau van de ouders vaak door elkaar.
Tegelijk tonen de interviews hoe groot de impact van één leerkracht kan zijn. Dezelfde leerkracht kan een leerling dus doen twijfelen of net een deur openen. Soms maakt één advies het verschil. Leerkrachten kunnen dus zowel poortwachters als deurenopeners zijn.
Zonder gids door het doolhof
Na het secundair onderwijs wacht een nieuw doolhof.
"Waarom ga je niet naar de universiteit in plaats van de hogeschool?", vroegen mensen aan een studente. Haar antwoord was eenvoudig: "Ik weet niet wat het verschil is."
Opleidingen vergelijken, studiepunten begrijpen, een studiebeurs aanvragen of het verschil tussen een universiteit en een hogeschool doorgronden: studenten van wie de ouders het Vlaamse hoger onderwijs niet kennen, moeten die puzzel vaker zelf leggen.
Websites en brochures geven informatie, maar een broer, ouder, buur of vriendin met ervaring in het hoger onderwijs kan die informatie vertalen naar de praktijk. Soms volstaat één persoon die de weg kent om van een wirwar aan informatie een bruikbare kaart te maken.
Net die ervaringskennis ontbrak bij verschillende studenten. Niet omdat hun ouders weinig belang hechtten aan onderwijs, maar omdat zij het Vlaamse hoger onderwijs zelf niet kenden. Wanneer ook familieleden of kennissen niet konden helpen, zochten studenten antwoorden bij vrienden van vrienden, ouders van vrienden of rolmodellen op sociale media.
Hun zelfstandigheid lijkt een kracht. Het maakt studenten weerbaar en helpt hen obstakels overwinnen. Tegelijk ontstaat het soms uit noodzaak. Wat eruitziet als een stevig kompas, is soms gebouwd omdat niemand de weg kon wijzen.
Een foto zonder spiegelbeeld
Naast informatie speelt ook herkenning een rol.
Nog vóór hun inschrijving zochten studenten naar signalen dat iemand zoals zij aan een universiteit kon studeren én afstuderen. Daarbij speelden ook de reputatie van universiteiten en studentensteden mee. Sommige instellingen werden gezien als divers en toegankelijk, andere als overwegend wit.
Een student vertrouwde de zorgvuldig gekozen diversiteit op websites niet volledig en zocht daarom foto's van proclamaties op.
"We zagen meestal blonde mensen en zo, dus we waren direct van: ah ja, oké, laat maar, we gaan niet slagen."
Een proclamatiefoto lijkt onschuldig. Toch kan ze een venster of een muur worden. Wie zichzelf nergens herkent, kan beginnen twijfelen of de universiteit wel voor iemand zoals hen bedoeld is. Omgekeerd kan één herkenbare student tonen dat een opleiding wel binnen bereik ligt.
Sommige studenten putten uit die afwezigheid net extra motivatie. Ze willen bewijzen dat iemand met hun achtergrond wel degelijk kan afstuderen. Sommigen dromen ervan professor te worden, zodat toekomstige studenten eindelijk iemand zoals zichzelf voor de aula zien staan.
De dunne lijn
Waarom bereiken studenten met een migratieachtergrond het hoger onderwijs minder vaak?
Dat is niet omdat één grote slagboom hun de toegang verspert. Hun weg wordt gevormd door een opeenstapeling van kleinere drempels: een studierichting die minder voorbereidt op de universiteit, een leerkracht die twijfelt, ouders die het systeem niet kennen, een netwerk zonder ervaren gidsen en een universiteit waarin zij hun eigen toekomst niet weerspiegeld zien.
Toch kunnen precies dezelfde factoren ook helpen. Eén leerkracht kan vertrouwen uitspreken. Eén kennis kan onbekende regels vertalen. Ouderlijke verwachtingen kunnen kracht bieden. Eén herkenbaar gezicht kan laten zien dat verder studeren mogelijk is.
Daarom is de grens tussen drempel en hulpbron vaak verrassend dun. Zelfstandigheid kan een kracht zijn, maar ook uit noodzaak ontstaan. Een leerkracht kan ontmoedigen, maar ook het vertrouwen schenken om door te zetten. Een gebrek aan rolmodellen kan twijfel zaaien, maar studenten ook aansporen om zelf dat voorbeeld te worden.
De toegangspoort tot het hoger onderwijs mag dan openstaan, niet iedereen krijgt dezelfde kaart, bagage of gids mee. Alleen door te luisteren naar wie onderweg op drempels botst, vinden we de sleutel die deze toegangspoort ook werkelijk voor iedereen opent.
Bibliografie
Abdusamatov, K., Babajanova, D., Egamberdiev, D., Xodjiyev, Y., Tukhtaev, U., Yusupov, N., & Shoislomova, S. (2025). Challenges Faced by Migrant Students in Education: A Comprehensive Analysis of Legal, Psychological, and Economic Barriers. Qubahan Academic Journal, 4(4). 10.48161/qaj.v4n4a1209
Ahn, M. Y., & Davis, H. H. (2020). Four domains of students’ sense of belonging to university. Studies in Higher Education, 45(3), 622–634. 10.1080/03075079.2018.1564902
Allea. (2023). The European Code of Conduct for Research Integrity—ALLEA. All European Academies. https://allea.org/code-of-conduct/
American Psychological Association. (2023). Socioeconomic status (SES) [APA Dictionary of Psychology]. American Psychological Association. Socioeconomic Status (SES). https://dictionary.apa.org/
Anno, E. (2022). Kinderen van de migratie: Rijkdom of hindernis?: Leertrajecten van studenten met migratieachtergrond aan de FPPW [Masterproef, Universiteit Gent]. https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/003/102/351/RUG01-003102351_2022_000…
Askouni, N., & Dragonas, T. (2020). Transcending Socio-cultural Barriers: Access to Tertiary Education of Muslim Minority Youth in Greece. In F. Mahomed, J. Bhabha, & W. Giles (Eds.), A Better Future: The Role of Higher Education for Displaced and Marginalised People (pp. 245–267). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108655101.012
Ball, S. J., Reay, D., & David, M. (2002). “Ethnic Choosing”: Minority ethnic students, social class and higher education choice. Race Ethnicity and Education, 5(4), 333–357. https://doi.org/10.1080/1361332022000030879
Baum, S., & Flores, S. M. (2011). Higher Education and Children in Immigrant Families. The Future of Children, 21(1), 171–193. https://doi.org/10.1353/foc.2011.0000
Bernstein, B. (1971). Class, codes and control: Theoretical Studies Towards a Sociology of Language. Routledge and Kegan Paul.
Bjorklund, P. (2018). Undocumented Students in Higher Education: A Review of the Literature, 2001 to 2016. Review of Educational Research, 88(5), 631–670. https://doi.org/10.3102/0034654318783018
Bodin, R., & Orange, S. (2018). Access and retention in French higher education: Student drop-out as a form of regulation. British Journal of Sociology of Education, 39(1), 126–143. https://doi.org/10.1080/01425692.2017.1319760
Bodvin, K., Verschueren, K., De Haene, L., & Struyf, E. (2018). Social inequality in education and the use of extramural support services: Access and parental experiences in disadvantaged families. European Journal of Psychology of Education, 33(2), 215–233. https://doi.org/10.1007/s10212-017-0335-z
Bourdieu, P. (1979). La Distinction: Critique sociale du jugement. Les Editions de Minuit.
Bourdieu, P. (1986). The Forms of Capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education (pp. 241–258).
Bowerman, E., Crowley, E., Esenowo, I., Lambrechts, A., Lounasmaa, A., Murray, R., Oddy, J., Smart, C., & Squire, C. (2019). Improving access to Higher Education by force migrants in the UK: recommendations for the sector. https://olivecourseuel.wordpress.com/wp-content/uploads/2019/05/improvi…
Brady, B., Duffy, L., Keenaghan, C., Morrissey, S., Flynn, P., & Crosse, R. (2025). Mentoring for access, retention, and student success: A profile of models developed by Irish higher education institutions. Irish Educational Studies, 0(0), 1–19. https://doi.org/10.1080/03323315.2025.2568446
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Busse, R., & Scharenberg, K. (2022). How immigrant optimism shapes educational transitions over the educational life course–Empirical evidence from Germany. Frontiers in Education, 7. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.894249
Carstensen, V., Happ, R., & Zlatkin-Troitschanskaia, O. (2020). Second-Generation Immigrants’ Entry into Higher Education: Students’ Enrollment Choices at Different Types of Universities. Eastern Economic Journal, 46(1), 126–160. https://doi.org/10.1057/s41302-019-00148-1
Colak, F. Z. (2020). On the Same Campus? Acculturation, discrimination, and intergroup relations between Turkish and Belgian descent university students. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.35468.74883
Colak, F. Z., Van Praag, L., & Nicaise, I. (2023). ‘Oh, this is really great work—especially for a Turk’: A critical race theory analysis of Turkish Belgian students’ discrimination experiences. Race Ethnicity and Education, 26(5), 623–641. https://doi.org/10.1080/13613324.2020.1842351
Crenshaw, K. (1989). Demarginalizing the Intersection of Race and Sex: A Black Feminist Critique of Antidiscrimination Doctrine, Feminist Theory and Antiracist Politics. University of Chicago Legal Forum, 1989(1), 139–167.
Crul, M. (2013). Snakes and Ladders in Educational Systems: Access to Higher Education for Second-Generation Turks in Europe. Journal of Ethnic and Migration Studies, 39(9), 1383–1401. https://doi.org/10.1080/1369183X.2013.815388
Crul, M., & Lelie, F. (2020). Access to Higher Education and Retention of Students with a Migrant Background in the Netherlands: A Comparative Analysis. In F. Mahomed, J. Bhabha, & W. Giles (Eds.), A Better Future: The Role of Higher Education for Displaced and Marginalised People (pp. 40–58). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108655101.003
Cureton, D., & Gravestock, P. (2019). ‘We Belong’: Differential sense of belonging and its meaning for different ethnicity groups in higher education. Compass: Journal of Learning and Teaching in Higher Education, 12(1). https://doi.org/10.21100/compass.v12i1.942
d’Haenens, L., Joris, W., & Heinderyckx, F. (Eds.). (2019). Images of Immigrants and Refugees in Western Europe. Leuven University Press. https://doi.org/10.11116/9789461662811
Dalton, R. J. (2017). The Participation Gap: Social Status and Political Inequality. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oso/9780198733607.001.0001
Danniau, F. (2010, August 19). Democratisering van het hoger onderwijs. UGentMemorie. https://www.ugentmemorie.be/artikel/democratisering-van-het-hoger-onder…
De Coninck, J., Stevens, P. A. J., & Vantieghem, W. (2026). Invisible threads: How ethnic-minority students weave belonging in higher education. Studies in Higher Education, 0(0), 1–18. https://doi.org/10.1080/03075079.2026.2631771
De Coninck, J., Stevens, P., & Vantieghem, W. (2025). Sense of belonging defined: A conceptual exploration through a qualitative content analysis of ethnic-minority students’ experiences at university. Studies in Higher Education, 1–19.
De Graeve, K. (2023). Gender en diversiteit: Een gids voor onderzoekers. Academia Press.
de Roover, A., & Adam, I. (2025, August 20). Ethnic Inequality in Higher Education: Investigating the Effectiveness of DEI Policies in Flanders. Cultural Diversity, Migration, and Education Conference.
Debaeke, T. (2016). Instroom en academische trajecten in het hoger academisch onderwijs bij studenten met een migratie-achtergrond: Een kwalitatieve exploratie bij studenten aan de Katholieke Universiteit Leuven. [Masterproef, KU Leuven] https://repository-teneo-libis-be.kuleuven.e-bronnen.be/delivery/Delive…
Debiasi, E., & Dribe, M. (2020). SES inequalities in cause-specific adult mortality: A study of the long-term trends using longitudinal individual data for Sweden (1813–2014). European Journal of Epidemiology, 35(11), 1043–1056. https://doi.org/10.1007/s10654-020-00685-6
Declercq, K., & Verboven, F. (2015). Socio-economic status and enrollment in higher education: Do costs matter? Education Economics, 23(5), 532–556. https://doi.org/10.1080/09645292.2015.1047822
Détourbe, M.-A. (Ed.). (2017). Inclusion through Access to Higher Education: Exploring the Dynamics between Access to Higher Education, Immigration and Languages. Brill. https://doi.org/10.1163/9789463512275
Donger, E. (2020). Colombian Distress Migrants in Ecuador: Limits to Higher Education. In F. Mahomed, J. Bhabha, & W. Giles (Eds.), A Better Future: The Role of Higher Education for Displaced and Marginalised People (pp. 223–244). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108655101.011
Dost, G., & Smith, L. M. (2023). Understanding higher education students’ sense of belonging: A qualitative meta-ethnographic analysis. Journal of Further and Higher Education, 47(6), 822–849. https://doi.org/10.1080/0309877X.2023.2191176
Drouillon, J. (2018). Over het belang van het hoger technisch onderwijs in België en Vlaanderen voor de democratisering en de expansie van het hoger onderwijs (1962-1999). Een literatuurstudie. [Doctoraatsproefschrift, KU Leuven]. https://lirias.kuleuven.be/retrieve/755ef94d-de05-440e-b7e2-01d6f46a9e99
Duarte, M., Losleben, K., & Fjørtoft, K. (2023). Gender Diversity, Equity, and Inclusion in Academia: A Conceptual Framework for Sustainable Transformation (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003363590
ENGINE. (2025). Wat is ENGINE? Tackling the Gap. https://www.tacklingthegap.be/#about
European Commission. (2022). Belgium. Education and Training Monitor 2022. https://op.europa.eu/webpub/eac/education-and-training-monitor-2022/en/…
Freeman, B. (2020). Admissions Processes to Higher Education, International Insights. In The International Encyclopedia of Higher Education Systems and Institutions (pp. 94–100). Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-017-8905-9_341
Gavino, M. C., & Akinlade, E. (2021). The Effect of Diversity Climate on Institutional Affiliation/Pride and Intentions to Stay and Graduate: A Comparison of Latinx and Non-Latinx White Students. Journal of Hispanic Higher Education, 20(1), 91–111. https://doi.org/10.1177/1538192719896335
Geldof, D. (2015). Nood aan een nieuwe democratiseringsgolf. De transitie naar superdiversiteit als uitdaging voor hoger onderwijs. Tijdschrift Voor Onderwijsrecht En Onderwijsbeleid, 4, 66–76.
Griga, D., & Hadjar, A. (2014). Migrant Background and Higher Education Participation in Europe: The Effect of the Educational Systems. European Sociological Review, 30(3), 275–286. https://doi.org/10.1093/esr/jct031
Groenez, S. (2010). Onderwijsexpansie en -democratisering in Vlaanderen. Tijdschrift voor Sociologie, 31(3–4). https://doi.org/10.21825/sociologos.86758
Hagy, A. P., & Staniec, J. F. O. (2002). Immigrant status, race, and institutional choice in higher education. Economics of Education Review, 21(4), 381–392. https://doi.org/10.1016/S0272-7757(01)00033-4
Janssens, L., Craps, S., De Coene, H., Serlet, E., & Langie, G. (2026). Iedereen mee met de starttoets. Eindrapport. KU Leuven. https://iiw.kuleuven.be/onderzoek/ether/research-topics/transition-to-u…
Jungblut, J., Vukasovic, M., & Steinhardt, I. (2020). Higher education policy dynamics in turbulent times – access to higher education for refugees in Europe. Studies in Higher Education, 45(2), 327–338. https://doi.org/10.1080/03075079.2018.1525697
Kang, D., & Ki, E.-J. (2025). The role of perceived diversity climate in higher education: The mediating role of organization–public relationships. Corporate Communications: An International Journal. https://doi.org/10.1108/CCIJ-01-2025-0008
Katartzi, E., & Hayward, G. (2020). Conceptualising transitions from vocational to higher education: Bringing together Bourdieu and Bernstein. British Journal of Sociology of Education, 41(3), 299–314. https://doi.org/10.1080/01425692.2019.1707065
Kaya, G., & Barmark, M. (2019). Traditional versus experimental pathways to university: Educational aspirations among young Swedes with and without an immigrant background. Journal of Youth Studies, 22(7), 891–906. https://doi.org/10.1080/13676261.2018.1548759
Kazis, R. (2020). Inequities in US Higher Education Access and Success: Obstacles and Opportunities for Marginal Populations. In F. Mahomed, J. Bhabha, & W. Giles (Eds.), A Better Future: The Role of Higher Education for Displaced and Marginalised People (pp. 129–151). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108655101.007
Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten. (2009). Ethische code van het wetenschappelijk onderzoek in België. Federaal Wetenschapsbeleid. https://www.belspo.be/belspo/organisation/publ/pub_ostc/Eth_code/ethcod…
Kostet, I., & Verschraegen, G. (2025). (Un)Doing reflexivity: White researchers on their credibility and legitimacy in the field of ethnic and racial studies. Ethnic and Racial Studies, 48(13), 2519–2540. https://doi.org/10.1080/01419870.2024.2307401
Koucký, J., Zelenka, M., & Bartušek, A. (2020). Access to Higher Education in Europe, Trends. In The International Encyclopedia of Higher Education Systems and Institutions (pp. 64–73). Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-017-8905-9_305
KU Leuven - Gent, Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen. (2023). Campursraad / Campus Council 7 Februari 2023. Campusraad. Onuitgegeven document. KU Leuven.
KU Leuven ICTS. (2024). Storagewijzer. https://icts.kuleuven.be/storagewijzer/nl
Lambrechts, A. A. (2020). The super-disadvantaged in higher education: Barriers to access for refugee background students in England. Higher Education, 80(5), 803–822. https://doi.org/10.1007/s10734-020-00515-4
Larmuseau, C. (2011). Democratisering van het hoger onderwijs in Vlaanderen sinds 1950. Het debat over uitdagingen en kansen aan de Universiteit Gent. [Masterproef, Universiteit Gent]. https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/001/789/262/RUG01-001789262_2012_000…
Lens, D., Levrau, françois, Piqueray, E., De Coninck, D., Clycq, N., & Timmerman, C. (2016). De universiteit in een tijd van toegenomen diversiteit: Een studie over de in-, door- en uitstroom van “maatschappelijk kwetsbare studenten” aan de UAntwerpen. UAntwerpen. https://repository.uantwerpen.be/docman/iruaauth/e24e75/130051.pdf
Machowska-Kosiack, M., & Barry, M. (2022). Experiences of second-generation ethnic minority young people in Ireland. Irish Human Rights and Equality Commission. https://www.ihrec.ie/publications/experiences-of-second-generation-ethn…
Mantovani, D., Gasperoni, G., & Albertini, M. (2018). Higher education beliefs and intentions among immigrant-origin students in Italy. Ethnicities, 18(4), 603–626. https://doi.org/10.1177/1468796818777549
Matache, M., Jovanovic, T., Barbu, S., & Bhabha, J. (2020). Roma in Higher Education: Access Denied. In F. Mahomed, J. Bhabha, & W. Giles (Eds.), A Better Future: The Role of Higher Education for Displaced and Marginalised People (pp. 59–83). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108655101.004
Mortelmans, D. (2024). Handboek kwalitatieve onderzoeksmethoden (Vierde druk: 2024). Acco.
Murdoch, J., Guégnard, C., Griga, D., Koomen, M., & Imdorf, C. (2016). How Do Second-Generation Immigrant Students Access Higher Education? The Importance of Vocational Routes to Higher Education in Switzerland, France, and Germany. Swiss Journal of Sociology, 42(2), 245–265. https://doi.org/10.1515/sjs-2016-0011
Neumeyer, S., & Will, G. (2024). Secondary Ethnic Effects in the Transition to Higher Education in Germany and Their Explanations. Research in Higher Education, 65(7), 1514–1539. https://doi.org/10.1007/s11162-024-09791-w
Niati, M. (2018). Integration of Bourdieu’s Habitus into Bernstein’s Code. Open Science Journal, 3(1). https://doi.org/10.23954/osj.v3i1.1281
O’Connor, C., & Joffe, H. (2020). Intercoder Reliability in Qualitative Research: Debates and Practical Guidelines. International Journal of Qualitative Methods, 19, 1609406919899220. https://doi.org/10.1177/1609406919899220
OECD. (2021). Resourcing Higher Education in the Flemish Community of Belgium. Organization for Economic Cooperation & Development. http://ebookcentral.proquest.com/lib/kuleuvenul/detail.action?docID=702…
Ojwala, R. A. (2024). Unravelling gender and ethnic bias in higher education: Students’ experiences in access to ocean science education and career opportunities in Kenya. Higher Education. 88, 2015–2036. https://doi.org/10.1007/s10734-024-01198-x
Paba, S., & Bertozzi, R. (2017). What happens to students with a migrant background in the Transition to higher education? Evidence from Italy. Rassegna Italiana Di Sociologia, 58, 315–351. https://doi.org/10.1423/87311
Petts, A. L., Perdomo, R., Boylan, R., & Renzulli, L. (2023). Racially biased high-school support? The heterogeneous effects of support on bachelor-degree enrollment for first-generation immigrants. Race Ethnicity and Education, 26(6), 754–771. https://doi.org/10.1080/13613324.2020.1798380
Pinxten, M., Van Soom, C., Peeters, C., De Laet, T., & Langie, G. (2019). At-risk at the gate: Prediction of study success of first-year science and engineering students in an open-admission university in Flanders—any incremental validity of study strategies? European Journal of Psychology of Education, 34(1), 45–66. https://doi.org/10.1007/s10212-017-0361-x
Poeze, M., Calleeuw, H., Dejonckheere, P., & Teijsen, E. (2021). Diversiteit in het hoger onderwijs: Onderzoek naar de instroom en doorstroom van studenten met een migratieachtergrond in het hoger onderwijs. Katholieke Hogeschool Vives. https://research-expertise.ucll.be/sites/default/files/2024-01/Vives_di…
Poyraz, A. (2023). Een kwalitatief onderzoek naar ervaren verbondenheid binnen de opleidingen van de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, UGent: Een studie bij afgehaakte en afgestudeerde studenten met een migratieachtergrond. [Masterproef, Universiteit Gent]. https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/003/146/259/RUG01-003146259_2023_000…
Praag, L. V., Mickelson, R. A., Stevens, P. A. J., & Houtte, M. V. (2021). STEM-aspiraties en studiekeuze in het secundair onderwijs in Vlaanderen: De intersectie van gender en etniciteit. Tijdschrift Sociologie, 2(0). https://doi.org/10.38139/TS.2021.09
Pret, T., Shaw, E., & Drakopoulou Dodd, S. (2016). Painting the full picture: The conversion of economic, cultural, social and symbolic capital. International Small Business Journal, 34(8), 1004–1027. https://doi.org/10.1177/0266242615595450
Redactie Knack. (2019, December 3). Weyts reageert op PISA-rapport: “Nederlands. Nederlands. Nederlands. De focus moet op de taal komen te liggen.” Knack. https://www.knack.be/nieuws/belgie/onderwijs/weyts-reageert-op-pisa-rap…
Richard, V., Piumatti, G., Pullen, N., Lorthe, E., Guessous, I., Cantoreggi, N., & Stringhini, S. (2023). Socioeconomic inequalities in sport participation: Pattern per sport and time trends – a repeated cross-sectional study. BMC Public Health, 23(1), 785. https://doi.org/10.1186/s12889-023-15650-7
Rosenthal, R., & Jacobson, L. (1968). Pygmalion in the classroom. The Urban Review, 3(1), 16–20. https://doi.org/10.1007/BF02322211
Rusinova, N. L., & Safronov, V. V. (2015). Health in the European states: SES Inequalities and Social capital. Sot͡s︡iologicheskiĭ Zhurnal, 21(4), 34–60. https://doi.org/10.19181/socjour.2015.21.4.3065
Šabíková, N., Valentová, K., Masaryk, R., Neusar, A., & Sokolová, L. (2023). Exploring the impact of generational differences on university study decisions in Slovakia. Tuning Journal for Higher Education, 10(2), 161–187. https://doi.org/10.18543/tjhe.2380
Sager, A. (2023). Staat de student met een migratieachtergrond één punt achter? Een kwalitatief onderzoek naar de doorstroom van studenten met een migratieachtergrond. [Masterproef, Universiteit Gent]. https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/003/145/506/RUG01-003145506_2023_000…
Sánchez-Gelabert, A., Elias Andreu, M., & Bouvier, N. (2024). Transition to post-compulsory education according to migrant background and gender in Catalonia: Exploring the effect of non-native student concentration. International Journal of Educational Research, 124, 102321. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2024.102321
Saran, M., Krentz Gober, M., & McCarty, E. B. (2022). An introduction to the Cornell Note system. Ear, Nose & Throat Journal, 101(9_suppl), 37S-41S. https://doi.org/10.1177/01455613221146457
Schneider, L. (2018). Access and Aspirations: Syrian Refugees’ Experiences of Entering Higher Education in Germany. Research in Comparative and International Education, 13(3), 457–478. https://doi.org/10.1177/1745499918784764
Silverman, D. (2006). Interpreting qualitative data: Methods for analyzing talk, text and interaction, 3rd ed (pp. xv, 428). Sage Publications Ltd.
Slootman, M., Wolff, R., & Crul, M. (2019). Diversiteit en ongelijkheid in het hoger onderwijs: Het belang van de mesoinstitutionele context. Tijdschrift Voor Hoger Onderwijs, 37(4), 65–79. https://mariekeslootman.nl/wp-content/uploads/2023/06/Slootman-Wolff-Cr…
Song, Q., Liu, N., & Yang, J. (2025). Removing institutional barriers or reframing inequality: Effects of China’s college entrance exam reform on inequality in internal migrant students’ higher education attainment. Higher Education, 90(1), 215–242. https://doi.org/10.1007/s10734-024-01318-7
Stad Gent. (2024). Wortels in migratie. Hoeveel In Stad Gent. https://hoeveelin.stad.gent/tendensen/wortels-in-migratie/
Stevens, P. A. J. (2023). Qualitative data analysis: Key approaches. SAGE.
Suh, E. K., Dyer, J., McGee, B., & Payne, E. (2022). To, Through, and beyond Higher Education: A Literature Review of Multilingual Immigrant Students’ Community College Transitions. Community College Journal of Research and Practice, 46(5), 301–317. https://doi.org/10.1080/10668926.2020.1841045
Sullivan, L. M., Velez, A. A., Longe, N., Larese, A. M., & Galea, S. (2022). Removing the Graduate Record Examination as an Admissions Requirement Does Not Impact Student Success. Public Health Reviews, 43, 1605023. https://doi.org/10.3389/phrs.2022.1605023
Tarrant, A. (2017). Getting out of the swamp? Methodological reflections on using qualitative secondary analysis to develop research design. International Journal of Social Research Methodology, 20(6), 599–611. https://doi.org/10.1080/13645579.2016.1257678
Team UGent In Zicht. (2023). UGent in Zicht: Talent op komst! Universiteit Gent. https://www.eerstelijnszone.be/sites/default/files/ugent_in_zicht_gezoc…
Tegenbos, N., Roose, H., & Van Houtte, M. (2020). Mee met de stroom? Kwalitatief onderzoek naar de beleving van studieoriëntering in het secundair onderwijs van leerlingen met een migratieachtergrond. [Masterproef, Universiteit Gent]. https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/002/864/172/RUG01-002864172_2020_000…
Thomas, L. (2012). Building student engagement and belonging in Higher Education at a time of change. Paul Hamlyn Foundation, 100(1–99), 1–102.
Thys, S. (2018). The tertiary effect of social class: Multilevel studies on the role of the primary school(teacher) in educational decision-making [Doctoraatsproefschrift, Universiteit Gent]. http://hdl.handle.net/1854/LU-8551382
TICAS. (2019). Inequitable Funding, Inequitable Results: Racial Disparities at Public Colleges. The Institute for College Access & Success. https://ticas.org/affordability-2/inequitable-funding-inequitable-resul…
Universiteit Gent. (2023). Diversiteitsstatistieken studenten en personeel. Universiteit Gent. https://www.ugent.be/nl/univgent/missie/diversiteit-en-inclusie/visie-e…
Universiteit Gent. (2026). Master of Arts in gender en diversiteit [Studiekiezer]. Master of Arts in Gender En Diversiteit. https://studiekiezer.ugent.be/2026/master-of-arts-in-gender-en-diversit…
Vaccaro, A., & Newman, B. M. (2016). Development of a Sense of Belonging for Privileged and Minoritized Students: An Emergent Model. Journal of College Student Development, 57(8), 925–942. https://doi.org/10.1353/csd.2016.0091
Vallot, P. (2016). Immigrants’ Grandchildren in France and the Desire to Pursue Higher Education:A Socially and Historically Situated Attitude Towards the Education System. Revue française de sociologie, 57(2), 241–268. https://doi.org/10.3917/rfs.572.0241
Van Praag, L., Verhoeven, M., Stevens, P. A. J., & Van Houtte, M. (2019). Belgium: Cultural Versus Class Explanations for Ethnic Inequalities in Education in the Flemish and French Communities. In P. A. J. Stevens & A. G. Dworkin (Eds.), The Palgrave Handbook of Race and Ethnic Inequalities in Education (pp. 159–213). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-94724-2_5
Vanbeuren, E. (2023). Kiezen voor een STEM-richting (Science, Technology, Engineering, Mathematics) in het hoger onderwijs. Literatuurstudie over beslissingsprocessen van studenten met een migratieachtergrond. [Masterproef, Universiteit Gent]. https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/003/135/867/RUG01-003135867_2023_000…
Vlaamse Overheid. (n.d.). Leerkrediet in het hoger onderwijs. Vlaanderen. https://www.vlaanderen.be/onderwijs-en-vorming/inschrijving-en-toelatin…
Vlaamse Overheid. (2023a). Evaluatie in het hoger onderwijs. Vlaanderen. https://www.vlaanderen.be/onderwijs-en-vorming/evaluaties-in-onderwijsi…
Vlaamse Overheid. (2023b). PISA22 Vlaamse resultaten. Programme for International Student Assessment (PISA). https://onderwijs.vlaanderen.be/nl/onderzoek/vlaams-en-internationaal-o…
Vlaamse Overheid. (2024). Pioniersstudent. Team Taaladvies. https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/woorden-van-de-week/pionierss…
Vlaamse Overheid. (2025a). Harde knip. Team Taaladvies. https://www.vlaanderen.be/team-taaladvies/woorden-van-de-week/harde-knip
Vlaamse Overheid. (2025b). Taal en nationaliteit. Opgroeien. https://www.opgroeien.be/kennis/cijfers-en-onderzoek/taal-en-nationalit…
Vlaamse Overheid. (2025c). Toelatingsvoorwaarden in het hoger onderwijs. Vlaanderen. https://www.vlaanderen.be/onderwijs-en-vorming/inschrijving-en-toelatin…
Vlaamse Overheid. (2026). Vlaamse toetsen. Vlaamse Overheid. Vlaanderen.be. https://www.vlaanderen.be/onderwijs-en-vorming/vlaamse-toetsen
VLIR. (2025). Achtergrondkenmerken van studenten aan de Vlaamse universiteiten: Gegevens over het academiejaar 2023-2024. Vlaamse Interuniversitaire Raad. https://vlir.be/wp-content/uploads/2019/10/Achtergrondkenmerken-Student…
VLIR, & Jonge Academie. (2019). Wetenschappelijke onderbouwing en inspirerende praktijkvoorbeelden voor de verdere bevordering van etnisch-culturele diversiteit en inclusie aan de Vlaamse universiteiten. Vlaamse Interuniversitaire Raad -werkgroep Diversiteit en sociaal beleid. https://vlir.be/wp-content/uploads/2019/10/Wetenschappelijke_onderbouwi…
VLOR. (2015a). Advies over de registratie van kansengroepen in het hoger onderwijs. Vlaamse Onderwijsraad. Vlaamse Onderwijsraad. https://www.vlor.be/adviezen/advies-over-de-registratie-van-kansengroep…
VLOR. (2015b). Advies over de registratie van kansengroepen in het hoger onderwijs (actualisering). Vlaamse Onderwijsraad. https://www.vlor.be/adviezen/advies-over-de-registratie-van-kansengroep…
Vrije Universiteit Brussel. (2025, October 13). VUB-onderzoek brengt etnische kloof hoger onderwijs in kaart. Vrije Universiteit Brussel. Vrije Universiteit Brussel. https://www.vub.be/nl/nieuws/vub-onderzoek-brengt-etnische-kloof-hoger-…
Wagner, L. M., Alderson, A., & Spetz, J. (2020). Admission of first generation to college pre-licensure master’s entry and graduate nursing students. Journal of Professional Nursing, 36(5), 343–347. https://doi.org/10.1016/j.profnurs.2020.02.001
Wilson, M. A., DePass, A. L., & Bean, A. J. (2018). Institutional Interventions That Remove Barriers to Recruit and Retain Diverse Biomedical PhD Students. CBE—Life Sciences Education, 17(2), ar27. https://doi.org/10.1187/cbe.17-09-0210
Ziane, H. (2022). Beïnvloedende factoren op het gevoel van verbondenheid van studenten met een migratieachtergrond aan de FPPW. [Masterproef, Universiteit Gent]. https://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/003/118/668/RUG01-003118668_2023_000…
