Te divers voor één norm: naar eerlijke taaldiagnostiek voor tweetalige kinderen
- EmmaDelbaere
Vandaag groeien bijna drie op de tien basisschoolkinderen in Vlaanderen en Brussel op met een andere thuistaal dan het Nederlands. Deze toenemende talige diversiteit stelt logopedisten voor een belangrijke uitdaging. Neem bijvoorbeeld Sofia, zij spreekt thuis Roemeens en op school Nederlands. Wanneer haar Nederlands nog niet zo sterk is, stelt zich de cruciale vraag: heeft zij een taalontwikkelingsstoornis (TOS) waardoor zij moeite heeft met het leren van taal of heeft ze gewoonweg meer tijd nodig omdat ze gelijktijdig twee talen aan het leren is. Het antwoord is minder eenvoudig dan men zou denken.
Meten met de verkeerde meetlat
Meertalige kinderen met een typische taalontwikkeling maken gelijkaardige taalfouten als eentalige kinderen met TOS. Bovendien zijn de meeste taaltesten en bijhorende normeringsgegevens waar logopedisten vandaag op steunen, ontwikkeld voor eentalige kinderen. Een tweetalig kind beoordelen aan de hand van deze eentalige normeringsgegevens is zoals meten met een meetlat waarvan de schaalverdeling niet klopt: de meting levert geen betrouwbaar resultaat op. Je kan immers een kind dat meerdere talen tegelijk leert niet zomaar vergelijken met een kind dat slechts één taal leert. Dit stelt logopedisten voor een complexe diagnostische uitdaging, terwijl handvaten om die aan te pakken nog ontbreken. Het risico op een verkeerde of gemiste diagnose neemt bijgevolg toe.
Om logopedisten meer houvast te bieden tijdens taaldiagnostiek bij tweetalige kinderen tussen vijf en acht jaar werd het Protocol Identificatie Tweetalige Taalontwikkelingsstoornis en Ontwikkelingsdysfasie (PITTO) ontwikkeld. Het PITTO, een testcombinatie waarmee TOS op een snelle en betrouwbare wijze geïdentificeerd kan worden, bestaat uit vier testen: een zinsherhalingstaak, een begripstaak voor taalkundige concepten, een taaluniversele non-woordherhalingstaak en een oudervragenlijst over de moedertaalontwikkeling. Echter, er ontbreekt nog een cruciaal puzzelstuk om het PITTO klinisch hanteerbaar te maken: een meetlat aangepast aan tweetalige kinderen met een drempelwaarde die ons betrouwbaar toont of een tweetalig kind wel of geen TOS heeft. Zonder een drempelwaarde blijft het immers onduidelijk vanaf welke testscore er sprake is van TOS. Vergelijk dit met het meten van iemands lichaamstemperatuur. Vanaf een drempelwaarde van 38°C spreken we van koorts. Zonder die drempelwaarde zou een lichaamstemperatuur van 38°C op zich weinig betekenis hebben.
Meer dan één taal, meer dan één verhaal
De drempelwaarde vastleggen is geen evidente zoektocht. Een kind is immers complexer dan één score. Neem opnieuw het voorbeeld van Sofia, zij groeit op in een gezin met twee hoogopgeleide ouders en leert van jongs af aan zowel Roemeens als Nederlands. Daarnaast is er Adam, een oudere jongen op Sofia’s school. Zijn ouders gingen na het middelbaar onderwijs meteen aan het werk. Hij woont inmiddels twee jaar in Vlaanderen, spreekt thuis Arabisch en komt enkel op school in aanraking met het Nederlands. Dit illustreert dat de tweetalige populatie erg divers is. Er kan niet gesproken worden van hét tweetalige kind; elk tweetalig kind heeft een uniek taalverhaal. Het taalniveau dat je kan verwachten bij een kind hangt niet alleen af van de leeftijd, maar ook van andere factoren: de leeftijd waarop het kind voor het eerst met het Nederlands in contact komt (taalverwervingsleeftijd), de hoeveelheid Nederlands dat het dagelijks hoort en spreekt, en de socio-economische context.
De kloof tussen onderzoek en praktijk dichten
Eerlijke taaldiagnostiek vraagt dat we de tweetalige diversiteit erkennen bij het ontwikkelen van de drempelwaarden voor het PITTO. Wij onderzochten welke factoren de scores op de PITTO-testen beïnvloeden. Deze informatie vormde het uitgangspunt voor het ontwikkelen van drempelwaarden waarin de context van het kind verankerd zit. We maakten hiervoor gebruik van eerder verzamelde gegevens en vulden deze aan met nieuwe data van tweetalige kinderen tussen vijf en acht jaar.
Te divers voor één norm?
Onze resultaten bevestigen dat er achter een testscore meer schuilgaat dan een getal. Er zit een verhaal achter. Leeftijd, socio-economische status en de taalverwervingsleeftijd beïnvloeden de score op verschillende PITTO-testen. Voornamelijk de zinsherhalings- en begripstaak blijken gevoelig voor deze factoren. Een lagere score hoeft dus niet automatisch te betekenen dat er sprake is van TOS; we moeten ook de invloed van deze factoren in acht nemen. Eénzelfde score kan voor het ene kind binnen de verwachtingen vallen, terwijl deze voor een ander kind aanleiding geeft tot uitgebreider taalonderzoek.
Dit brengt ons bij een volgende uitdaging: hoe vertaal je deze diversiteit naar eerlijke drempelwaarden? Er is te veel diversiteit om slechts één drempelwaarde voor de gehele tweetalige doelgroep te hanteren. We kunnen niet simpelweg uitgaan van één drempelwaarde voor alle tweetalige kinderen, zoals we dat wel doen bij bijvoorbeeld lichaamstemperatuur.
We ontwikkelden voor twee taken, de zinsherhalings- en begripstaak, drempelwaarden die meegroeien met de leeftijd van het kind. We reiken bovendien voor deze twee taken ook een correctie van de score voor de verwervingsleeftijd van het Nederlands aan. Voor de overige twee testen, de non-woordherhalingstaak en de oudervragenlijst over de moedertaal, doen we suggestie tot één drempelwaarde. Hoewel we de diversiteit van tweetalige kinderen zo nauwkeurig mogelijk willen meenemen in het opstellen van eerlijke drempelwaarden, bleek het praktisch niet haalbaar om elke beïnvloedende factor in rekening te brengen. De voorgestelde drempelwaarden vormen een gebalanceerd evenwicht tussen precisie en gebruiksvriendelijkheid.
Een eerlijke diagnose op maat
In een samenleving waarin tweetaligheid niet langer een uitzondering is, moet ook de taaldiagnostiek mee evolueren. Het PITTO biedt logopedisten een concreet kader voor het identificeren van TOS bij tweetalige kinderen. Onze masterproef benadrukt dat testresultaten pas betekenis krijgen wanneer ze geïnterpreteerd worden binnen het unieke verhaal van het kind. De voorgestelde drempelwaarden reiken hiervoor concrete handvaten aan omdat ze rekening houden met de tweetalige taalontwikkeling. Hoewel verdere verfijning nodig blijft, vormen de huidige bevindingen een belangrijke stap naar een eerlijke diagnose. Deze begint niet met één meetlat voor iedereen, maar met aandacht voor het unieke verhaal van elk kind.
Bronvermelding afbeeldingen
Afbeelding 1: Canva
Afbeelding 2: Canva
Afbeelding 3: Tabel via Microsoft Word
Bibliografie
Akobeng, A. K. (2007). Understanding diagnostic tests 1: Sensitivity, specificity and predictive values. Acta Paediatrica, International Journal of Paediatrics, 96(3), 338–341. https://doi.org/10.1111/j.1651-2227.2006.00180.x
American Speech-Language-Hearing Association. (n.d.). Multilingual Service Delivery in Audiology and Speech-Language Pathology. ASHA. Geraadpleegd op 4 februari 2026, van https://www.asha.org/practice-portal/professional-issues/multilingual-service-delivery/?srsltid=AfmBOoqURqhixGHsIZLqAyuG6AVHfo_q6xzlAQxGKFVIQiScvv8uCgh6
Anderson, N. J., Graham, S. A., Prime, H., Jenkins, J. M., & Madigan, S. (2021). Linking quality and quantity of parental linguistic input to child language skills: A meta-analysis. Child Development, 92(2), 484–501. https://doi.org/10.1111/cdev.13508
Andersson, K., Hansson, K., Rosqvist, I., Åhlander, V. L., Sahlén, B., & Sandgren, O. (2019). The contribution of bilingualism, parental education, and school characteristics to performance on the clinical evaluation of language fundamentals: Fourth edition, Swedish. Frontiers in Psychology, 10, 1586. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01586
Armon-Lotem, S., Rose, K., & Altman, C. (2021). The development of English as a heritage language: The role of chronological age and age of onset of bilingualism. First Language, 41(1), 67–89. https://doi.org/10.1177/0142723720929810
Barragan, B., Castilla-Earls, A., Martinez-Nieto, L., Restrepo, M. A., & Gray, S. (2018). Performance of low-income dual language learners attending english-only schools on the clinical evaluation of language fundamentals–fourth edition, Spanish. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 49(2), 292–305. https://doi.org/10.1044/2017_LSHSS-17-0013
Bishop, D. V. M., Snowling, M. J., Thompson, P. A., Greenhalgh, T., Adams, C., Archibald, L., Baird, G., Bauer, A., Bellair, J., Boyle, C., Brownlie, E., Carter, G., Clark, B., Clegg, J., Cohen, N., Conti-Ramsden, G., Dockrell, J., Dunn, J., Ebbels, S., … Whitehouse, A. (2017). Phase 2 of CATALISE: a multinational and multidisciplinary Delphi consensus study of problems with language development: Terminology. Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 58(10), 1068–1080. https://doi.org/10.1111/jcpp.12721
Blom, E., & Boerma, T. (2020). Do children with developmental language disorder (DLD) have difficulties with interference control, visuospatial working memory, and selective attention? developmental patterns and the role of severity and persistence of DLD. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 63(9), 3036–3050. https://doi.org/10.1044/2020_JSLHR-20-00012
Blom, E., & Bosma, E. (2016). The sooner the better? An investigation into the role of age of onset and its relation with transfer and exposure in bilingual Frisian-Dutch children. Journal of Child Language, 43(3), 581–607. https://doi.org/10.1017/S0305000915000574
Blom, E., Cornips, L., & Schaeffer, J. (2017). Cross-linguistic influence in bilingualism: Festschrift for Aafke Hulk. In E. Blom, L. Cornips, & J. Schaeffer (Eds.), Cross-linguistic Influence in Bilingualism: In honor of Aafke Hulk (Vol. 52, pp. 1–14). John Benjamins. https://doi.org/10.1075/sibil.52.01blo
Boerma, T., & Blom, E. (2017). Assessment of bilingual children: What if testing both languages is not possible? Journal of Communication Disorders, 66, 65–76. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2017.04.001
Bonifacci, P., Atti, E., Casamenti, M., Piani, B., Porrelli, M., & Mari, R. (2020). Which measures better discriminate language minority bilingual children with and without developmental language disorder? A study testing a combined protocol of first and second language assessment. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 63(6), 1898–1915. https://doi.org/10.1044/2020_JSLHR-19-00100
Byers-Heinlein, K., Gonzalez-Barrero, A. M., Schott, E., & Killam, H. (2024). Sometimes larger, sometimes smaller: Measuring vocabulary in monolingual and bilingual infants and toddlers. First Language, 44(1), 74–95. https://doi.org/10.1177/01427237231204167
Calder, S. D., Brennan-Jones, C. G., Robinson, M., Whitehouse, A., & Hill, E. (2023). How we measure language skills of children at scale: A call to move beyond domain-specific tests as a proxy for language. International Journal of Speech-Language Pathology, 25(3), 440–448. https://doi.org/10.1080/17549507.2023.2171488
Chiat, S. (2015). Nonword repetition. In S. Armon-Lotem, J. de Jong, & N. Meir (Eds.), Assessing multilingual children: Disentangling bilingualism from language impairment. Multilingual Matters.
Chiat, S., & Polišenská, K. (2016). A framework for crosslinguistic nonword repetition tests: Effects of bilingualism and socioeconomic status on children’s performance. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 59(5), 1179–1189. https://doi.org/10.1044/2016_JSLHR-L-15-0293
Chondrogianni, V., & Marinis, T. (2011). Differential effects of internal and external factors on the development of vocabulary, tense morphology and morpho-syntax in successive bilingual children. Linguistic Approaches to Bilingualism, 1(3), 318–345. https://doi.org/10.1075/lab.1.3.05cho
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
Cummins, J. (2000). Language, power, and pedagogy: Bilingual children in the crossfire. Multilingual Matters.
Dailey, S., & Bergelson, E. (2022). Language input to infants of different socioeconomic statuses: A quantitative meta-analysis. Developmental Science, 25(3), e13192. https://doi.org/https://doi.org/10.1111/desc.13192
de Bruin, A. (2019). Not all bilinguals are the same: A call for more detailed assessments and descriptions of bilingual experiences. Behavioral Sciences, 9(3), 33. https://doi.org/10.3390/bs9030033
De Cat, C. (2021). Socioeconomic status as a proxy for input quality in bilingual children? Applied Psycholinguistics, 42(2), 301–324. https://doi.org/10.1017/S014271642000079X
De Cat, C., Gusnanto, A., Kašćelan, D., Prévost, P., Serratrice, L., Tuller, L., & Unsworth, S. (2025). How detailed do measures of bilingual language experience need to be? A cost-benefit analysis using the Q-BEx questionnaire. Bilingualism: Language and Cognition, 1–12. https://doi.org/10.1017/S1366728925100497
De Cat, C., Kašćelan, D., Prévost, P., Serratrice, L., Tuller, L., & Unsworth, S. (2023). How to quantify bilingual experience? Findings from a Delphi consensus survey. Bilingualism: Language and Cognition, 26(1), 112–124. https://doi.org/10.1017/S1366728922000359
De Houwer, A. (2021). Bilingual development in childhood. In Bilingual Development in Childhood (1st ed.). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108866002
De Jong, J. (2012). Diagnostiek van taalstoornissen bij kinderen in een tweetalige context. Logopedie – Vlaamse Vereniging Voor Logopedisten, 25(6), 32–39.
De Smedt, H., Roeyers, H., & Schelpe, L. (2017). Suggesties voor een handelingsgerichte diagnostiek van de taalontwikkeling bij meertalige kinderen. Signaal, 26(2), 4–20. http://www.sig-net.be/nl/vormingen/werkgroepen/meertaligheid_76.aspx
de Vries, J., van der Velde, M., Veldkamp, B., Hakvoort, B., Bulder, E., Essen, A., & Schildkamp, K. (2025). Gender and multilingual bias in observations of children with a developmental language disorder. Frontiers in Psychology, 16, 1572727. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1572727
Der Nederlanden, S. J., Schaeffer, J. C., Van Bakel, H. H. J. A., & Dirks, E. (2023). Socio-economic status and other potential risk factors for language development in the first year of life. Journal of Child Language, 52(1), 42–62. https://doi.org/10.1017/S0305000923000478
Duncan, T. S., & Paradis, J. (2016). English language learners’ nonword repetition performance: The influence of age, L2 vocabulary size, length of L2 exposure, and L1 phonology. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 59(1), 39–48. https://doi.org/10.1044/2015_JSLHR-L-14-0020
Fink, G., McCoy, D. C., & Yousafzai, A. (2020). Contextual and socioeconomic variation in early motor and language development. Archives of Disease in Childhood, 105(5), 421–427. https://doi.org/10.1136/archdischild-2019-317849
Freeman, M. R., & Schroeder, S. R. (2022). Assessing language skills in bilingual children: Current trends in research and practice. Journal of Child Science, 12(1), e33–e46. https://doi.org/10.1055/s-0042-1743575
Gakens, K., & Van Keer, R. (2022). Bruikbaarheid van de CELF-5-NL met en zonder testmodificaties bij meertalige kinderen [Niet-gepubliceerde masterproef]. KU Leuven.
Gatt, D., Baldacchino, R., & Dodd, B. (2020). Which measure of socioeconomic status best predicts bilingual lexical abilities and how? A focus on four-year-olds exposed to two majority languages. Journal of Child Language, 47(4), 737–765. https://doi.org/10.1017/S0305000919000886
Golberg, H., Paradis, J., & Crago, M. (2008). Lexical acquisition over time in minority first language children learning English as a second language. Applied Psycholinguistics, 29(1), 41–65. https://doi.org/10.1017/S014271640808003X
Govindarajan, K., & Paradis, J. (2019). Narrative abilities of bilingual children with and without Developmental Language Disorder (SLI): Differentiation and the role of age and input factors. Journal of Communication Disorders, 77, 1–16. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2018.10.001
Grimm, A., & Schulz, P. (2014). Specific language impairment and early second language acquisition: The risk of over- and underdiagnosis. Child Indicators Research, 7(4), 821–841. https://doi.org/10.1007/s12187-013-9230-6
Grosjean, F. (2024). On bilinguals and bilingualism. In On Bilinguals and Bilingualism (1st ed.). Cambridge University Press.
Han, T. H., Chae, K. Y., Han, B., Kim, J. H., Ha, E. K., Rhie, S., & Han, M. Y. (2024). Early onset and increasing disparities in neurodevelopmental delays from birth to age 6 in children from low socioeconomic backgrounds. Journal of Neurodevelopmental Disorders, 16(1), 1–12. https://doi.org/10.1186/s11689-024-09577-2
Hill, E., Calder, S., Candy, C., Truscott, G., Kaur, J., Savage, B., & Reilly, S. (2023). Low language capacity in childhood: A systematic review of prevalence estimates. International Journal of Language and Communication Disorders, 59(1), 124–142. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12944
Hoff, E. (2023). Commonalities, differences, and differences that matter between monolingual and bilingual development. Journal of Child Language, 50(4), 818–822. https://doi.org/10.1017/S0305000922000770
Hoff, E., Burridge, A., Ribot, K. M., & Giguere David. (2018). Supplemental material for language specificity in the relation of maternal education to bilingual children’s vocabulary growth. Developmental Psychology, 54(6), 1011–1019. https://doi.org/10.1037/dev0000492.supp
Hoff, E., & Core, C. (2013). Input and language development in bilingually developing children. Seminars in Speech and Language, 34(4), 215–226. https://doi.org/10.1055/s-0033-1353448
Hoff, E., & Core, C. (2015). What clinicians need to know about bilingual development. Seminars in Speech and Language, 36(2), 89–99. https://doi.org/10.1055/s-0035-1549104
Hoff, E., Core, C., Place, S., Rumiche, R., Señor, M., & Parra, M. (2012). Dual language exposure and early bilingual development. Journal of Child Language, 39(1), 1–27. https://doi.org/10.1017/S0305000910000759
Hoff, E., & Tian, C. (2005). Socioeconomic status and cultural influences on language. Journal of Communication Disorders, 38(4), 271–278. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2005.02.003
Hoff, E., Rumiche, R., Burridge, A., Ribot, K. M., & Welsh, S. N. (2014). Expressive vocabulary development in children from bilingual and monolingual homes: A longitudinal study from two to four years. Early Childhood Research Quarterly, 29(4), 433–444. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2014.04.012
Hunt, E., Nang, C., Meldrum, S., & Armstrong, E. (2022). Can dynamic assessment identify language disorder in multilingual children? Clinical applications from a systematic review. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 53(2), 598–625. https://doi.org/10.1044/2021_LSHSS-21-00094
Jia, G., & Aaronson, D. (2003). A longitudinal study of Chinese children and adolescents learning English in the United States. Applied Psycholinguistics, 24(1), 131–161. https://doi.org/10.1017/s0142716403000079
Jia, G., & Fuse, A. (2007). Acquisition of English grammatical morphology by native Mandarin-speaking children and adolescents: Age-related differences. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 50(5), 1280–1299. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2007/090)
Kapalková, S., Polišenská, K., & Vicenová, Z. (2013). Non-word repetition performance in Slovak-speaking children with and without SLI: Novel scoring methods. International Journal of Language and Communication Disorders, 48(1), 78–89. https://doi.org/10.1111/j.1460-6984.2012.00189.x
Kohnert, K. (2010). Bilingual children with primary language impairment: Issues, evidence and implications for clinical actions. Journal of Communication Disorders, 43(6), 456–473. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2010.02.002
Kohnert, K., Windsor, J., & Ebert, K. D. (2009). Primary or “specific” language impairment and children learning a second language. Brain and Language, 109(2–3), 101–111. https://doi.org/10.1016/j.bandl.2008.01.009
Lazewnik, R., Creaghead, N. A., Smith, A. B., Prendeville, J. A., Raisor-Becker, L., & Silbert, N. (2019). Identifiers of language impairment for spanish-english dual language learners. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 50, 126–137. https://doi.org/10.1044/2018_LSHSS-17-0046
Letourneau, N. L., Duffett-Leger, L., Levac, L., Watson, B., & Young-Morris, C. (2013). Socioeconomic Status and Child Development: A Meta-Analysis. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 21(3), 211–224. https://doi.org/10.1177/1063426611421007
Letts, C., Edwards, S., Sinka, I., Schaefer, B., & Gibbons, W. (2013). Socio-economic status and language acquisition: Children’s performance on the new Reynell Developmental Language Scales. International Journal of Language and Communication Disorders, 48(2), 131–143. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12004
Leysen, H., Mostaert, C., Patteeuw, T., Roeyers, H., Van Den Heuvel, E., & Zink, I. (2020). ALDeQ-NL, De Nederlandstalige oudervragenlijst voor moedertaalonderzoek. Logopedie, 38–48.
Leysen, H., Mostaert, C., & Paul, N. (2019). Taaldiagnostiek bij meertalige kinderen in de praktijk: een bevraging bij logopedisten. Logopedie, 13–24.
Li’el, N., Williams, C., & Kane, R. (2019). Identifying developmental language disorder in bilingual children from diverse linguistic backgrounds. International Journal of Speech-Language Pathology, 21, 613–622. https://doi.org/10.1080/17549507.2018.1513073
Losciale, J. M., Truong, L. K., Ward, P., Collins, G. S., & Bullock, G. S. (2024). Limitations of Separating Athletes into High or Low-Risk Groups based on a Cut-Off. A Clinical Commentary. International Journal of Sports Physical Therapy, 19(9), 1151–1164. https://doi.org/10.26603/001c.122644
Marini, A., Sperindè, P., Ruta, I., Savegnago, C., & Avanzini, F. (2019). Linguistic skills in bilingual children with developmental language disorders: A pilot study. Frontiers in Psychology, 10. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.00493
Matte-Landry, A., Boivin, M., Tanguay-Garneau, L., Mimeau, C., Brendgen, M., Vitaro, F., Tremblay, R. E., & Dionne, G. (2020). Children With Persistent Versus Transient Early Language Delay: Language, Academic, and Psychosocial Outcomes i Eelementary School. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 63, 3760–3774. https://doi.org/10.1044/2020_JSLHR-20-00230
Meir, N., & Armon-Lotem, S. (2017). Independent and combined effects of socioeconomic status (SES) and bilingualism on children’s vocabulary and verbal short-term memory. Frontiers in Psychology, 8. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2017.01442
Meir, N., Walters, J., & Armon-Lotem, S. (2016). Disentangling SLI and bilingualism using sentence repetition tasks: the impact of L1 and L2 properties. International Journal of Bilingualism, 20(4), 421–452. https://doi.org/10.1177/1367006915609240
Mostaert, C., & Leysen, H. (2024). Taaldiagnostiek bij meertalige kinderen. Protocol voor logopedisten.
Mostaert, C., Leysen, H., Beulens, D., & Segers, W. (2016). Taaldiagnostiek bij meertalige kinderen: samenwerking tussen logopedist en taalanalist. Signaal, 22–36.
Mostaert, C., Leysen, H., Desmedt, E., Van Den Heuvel, E., & Zink, I. (2019). Een onderbouwde aanpak voor taaldiagnostiek bij meertalige kinderen. Logopedie, 19–28.
Muszyńska, K., Krajewski, G., Dynak, A., Garmann, N. G., Romøren, A. S. H., Łuniewska, M., Alcock, K., Katsos, N., Kołak, J., Simonsen, H. G., Hansen, P., Krysztofiak, M., Sobota, K., & Haman, E. (2025). Bilingual children reach early language milestones at the same age as monolingual peers. Journal of Child Language, 1–24. https://doi.org/10.1017/S0305000924000655
Neuman, S. B., Kaefer, T., & Pinkham, A. M. (2018). Double dose of disadvantage: Language experiences for low-income children in home and school. Journal of Educational Psychology, 110(1), 102–118. https://doi.org/10.1037/edu0000201
Norbury, C. F., Gooch, D., Wray, C., Baird, G., Charman, T., Simonoff, E., Vamvakas, G., & Pickles, A. (2016). The impact of nonverbal ability on prevalence and clinical presentation of language disorder: evidence from a population study. Journal of Child Psychology and Psychiatry and Allied Disciplines, 57(11), 1247–1257. https://doi.org/10.1111/jcpp.12573
Nouraey, P., Ayatollahi, M. A., & Moghadas, M. (2021). Late language emergence a literature review. Sultan Qaboos University Medical Journal, 21(2), 182–190. https://doi.org/10.18295/squmj.2021.21.02.005
Onderwijs & Vorming Vlaanderen. (n.d.). Statistisch jaarboek van het Vlaams onderwijs 2024-2025. Geraadpleegd op 16 april 2026, van https://onderwijs.vlaanderen.be/nl/onderwijsstatistieken/statistisch-jaarboek/statistisch-jaarboek-van-het-vlaams-onderwijs-2024-2025
Paradis, J. (2011). Individual differences in child English second language acquisition. Linguistic Approaches to Bilingualism, 1(3), 213–237. https://doi.org/10.1075/lab.1.3.01par
Paradis, J. (2023). Sources of individual differences in the dual language development of heritage bilinguals. Journal of Child Language, 50, 793–817. https://doi.org/10.1017/S0305000922000708
Paradis, J., Emmerzael, K., & Duncan, T. S. (2010). Assessment of English language learners: Using parent report on first language development. Journal of Communication Disorders, 43, 474–497. https://doi.org/10.1016/j.jcomdis.2010.01.002
Paradis, J., & Jia, R. (2017). Bilingual children’s long-term outcomes in English as a second language: language environment factors shape individual differences in catching up with monolinguals. Developmental Science, 20. https://doi.org/10.1111/desc.12433
Pearson, B. Z. (2007). Social factors in childhood bilingualism in the United States. Applied Psycholinguistics, 28, 399–410. https://doi.org/10.1017/S014271640707021X
Place, S., & Hoff, E. (2011). Properties of Dual Language Exposure That Influence 2-Year-Olds’ Bilingual Proficiency. Child Development, 82(6), 1834–1849. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2011.01660.x
Plante, E., & Vance, R. (1994). Selection of Preschool Language Tests: A Data-Based Approach. Language, Speech, and Hearing Services in Schools, 25(1), 15–24.
Polišenská, K., Chiat, S., Szewczyk, J., Antonijevic, S., Blom, E., Boerma, T., Bohnacker, U., Chan, A., Chondrogianni, V., Ching Fu, N., Gatt, D., Grech, H., Jezek, M., Kapalková, S., Kunnari, S., Maier, J., Mayer-Crittenden, C., Öberg, L., Schwob, S., … White, M. (2025). Evaluation of the Crosslinguistic Nonword Repetition Test: Evidence From a Large and Diverse Secondary Data Set. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 68, 5363–5383. https://doi.org/10.1044/2025_JSLHR-25-00158
Polišenská, K., & Kapalková, S. (2014). Improving child compliance on a computer-administered nonword repetition task. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 57, 1060–1068. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2013/13-0014)
ProDIA. (2013). Protocollering van Diagnostiek bij problemen in de spraak- en/of taalontwikkeling.
Richardson, J. T. E. (2011). Eta squared and partial eta squared as measures of effect size in educational research. Educational Research Review, 6, 135–147. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2010.12.001
Reyntens, A., & De Koninck, N. (2026) Verkennend onderzoek van normatieve gegevens van een iconische gebarentaak bij tweetalige kinderen: Invloed van achtergrondfactoren, foutenanalyse en relatie met taalvaardigheden [Niet-gepubliceerde masterproef]. KU Leuven.
Rowe, M. L., & Snow, C. E. (2020). Analyzing input quality along three dimensions: Interactive, linguistic, and conceptual. Journal of Child Language, 47, 5–21. https://doi.org/10.1017/S0305000919000655
Rujas, I., Mariscal, S., Murillo, E., & Lázaro, M. (2021). Sentence repetition tasks to detect and prevent language difficulties: A scoping review. Children, 8. https://doi.org/10.3390/children8070578
Schraeyen, K. (2008). Tweetalige kinderen binnen de logopedische praktijk: nood aan een goed diagnostisch kader. Logopedie, 32–39.
Shanbal, J. C., Arunraj, K., & Reddy, M. S. (2015). Distribution of Communication Disorders in Primary School Children Corresponding Author. JAIISH, 34, 128–133.
Tella, P., Piccolo, L. da R., Rangel, M. L., Rohde, L. A., Polanczyk, G. V., Miguel, E. C., Grisi, S. J. F. E., Fleitlich-Bilyk, B., & Ferraro, A. A. (2018). Socioeconomic diversities and infant development at 6 to 9 months in a poverty area of São Paulo, Brazil. Trends in Psychiatry and Psychotherapy, 40(3), 232–240. https://doi.org/10.1590/2237-6089-2017-0008
Unsworth, S. (2016). Quantity and quality of language input in bilingual language development. In Bilingualism Across the Lifespan: Factors Moderating Language Proficiency (pp. 103–121). Walter de Gruyter. https://doi.org/10.1037/14939-007
Unsworth, S., Brouwer, S., de Bree, E., & Verhagen, J. (2019). Predicting bilingual preschoolers’ patterns of language development: Degree of non-native input matters. Applied Psycholinguistics, 40(5), 1189–1219. https://doi.org/10.1017/S0142716419000225
Unsworth, S., Gusnanto, A., Kašćelan, D., Prévost, P., Serratrice, L., Tuller, L., & De Cat, C. (2025). Unpacking the Richness of Language Experience as a Predictor of Bilingual Children’s Language Proficiency. Journal of Child Language, 1–33. https://doi.org/10.1017/S0305000925100305
Van den Eynde, L., De Clercq, P., Rombouts, E., Vandermosten, M., & Zink, I. (2025). De ontwikkeling van PITTO: Protocol Identificatie Tweetalige Taalontwikkelingsstoornis/Ontwikkelingsdysfasie. Logopedie, 11–12.
Van den Eynde, L., Van Den Heuvel, E., Leysen, H., Mostaert, C., Roeyers, H., Goeleven, A., & Zink, I. (2020). Validiteitsonderzoek van de oudervragenlijst ALDeQ-NL. Logopedie, 50–60.
Van den Eynde, L., Zink, I., Rombouts, E., & Vandermosten, M. (2026). Towards effective and efficient language assessment Disentangling bilingualism from developmental language disorder.
Van Dijk, C., Van Wonderen, E., Koutamanis, E., Kootstra, G. J., Dijkstra, T., & Unsworth, S. (2022). Cross-linguistic influence in simultaneous and early sequential bilingual children: A meta-analysis. Journal of Child Language, 49(5), 897–929. https://doi.org/10.1017/S0305000921000337
Vanormelingen, L., Faes, J., & Gillis, S. (2020). Language development in children from different SES backgrounds. Dutch Journal of Applied Linguistics, 9, 132–161. https://doi.org/10.1075/dujal.19032.van
Vansteelandt, J., Vercruysse, E., Schelpe, L., Deklerck, J., & Roeyers, H. (2013). De waarde van de CELF-4-NL in diagnostiek na gebruik van testmodificaties bij successief tweetalige kinderen tussen 5;00-5;11 jaar. Signaal, 26–40.
Vida-Mannl, M., Buschfeld, S., & Ronan, P. (2023). The Multilingual Individual: Who Is Multilingual and What Is Special? In Multilingualism (pp. 45–71). Springer Nature Switzerland AG. https://doi.org/10.1007/978-3-031-28405-2_3
Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. (n.d.). Taal- en spraakstoornis. Geraadpleegd op 24 augustus 2025, van https://www.vaph.be/professionelen/mdt/mdv/modules/taal-en-spraakstoornis
Wiefferink, K., van Beugen, C., Wegener Sleeswijk, B., & Gerrits, E. (2020). Children with language delay referred to Dutch speech and hearing centres: caseload characteristics. International Journal of Language and Communication Disorders, 55(4), 573–582. https://doi.org/10.1111/1460-6984.12540
Wiig, E. H., Semel, E., & Secord, W. A. (2019). Clinical Evaluation of Language Fundamentals – Fifth Edition, Nederlandse bewerking (CELF‑5‑NL). Pearson Benelux.
Zink, I., & Breuls, M. (2023). Ontwikkelingsdysfasie Een stoornis die meer aandacht dan namen verdient. Garant.
Zink, I., & Smessaert, H. (2012). Taalontwikkeling Stap voor Stap. VVL.
