Politievrouwen en het glazen plafond: een mythe of een realiteit?
Politiemannen en – vrouwen dragen hetzelfde uniform, leggen dezelfde eed af en staan dagelijks voor dezelfde uitdagingen. Toch verloopt hun carrière niet altijd op dezelfde manier. Hoe hoger de functie, hoe minder vrouwen aanwezig zijn. Is dit het gevolg van een glazen plafond, of spelen er andere factoren mee?
Wie vandaag een politiebureau binnenstapt, ziet steeds vaker vrouwelijke agenten en inspecteurs. Waar vrouwen vroeger een uitzondering waren binnen het korps, zijn ze vandaag een vertrouwd onderdeel van het politielandschap. Maar hoe hoger je op de carrièreladder kijkt, hoe minder vrouwen je tegenkomt. Vooral in de hoogste leidinggevende functies blijven mannen sterk in de meerderheid.
Die vaststelling vormde het vertrekpunt van een onderzoek aan de Universiteit Gent tijdens het academiejaar 2025-2026. De studie onderzocht waarom vrouwen, ondanks hun aanwezigheid binnen de operationele politie, minder vaak doorstromen naar topfuncties zoals commissaris en hoofdcommissaris. Het onderzoek laat zien dat achter die ondervertegenwoordiging een complex verhaal schuilgaat, waarin verschillende factoren een rol kunnen spelen.
De cijfers aan het woord
De personeelscijfers van de Belgische politie laten een duidelijk verschil zien tussen de verschillende graden. Het aandeel vrouwen neemt af naarmate de functie hoger wordt. Vooral binnen het officierskader blijft de vertegenwoordiging van vrouwen beperkt. Zo is slechts 15,5% van de hoofdcommissarissen vrouw, volgens de personeelsstatistieken (2025).
Vrouwen zijn dus wel aanwezig binnen de politie, maar aan de top blijven ze sterk in de minderheid. Wat gebeurt er onderweg naar die hogere functies?
Geen unieke oorzaak, maar een samenspel van factoren en drempels
Het gebrek aan vrouwen in hogere politiefuncties kan niet worden verklaard door één enkele oorzaak, maar door een samenspel van verschillende factoren;
van ‘politiecultuur en genderstereotypes’ tot ‘werk-privébalans en zelfvertrouwen’.
Een politiecultuur met mannelijke wortels
Vrouwen konden pas sinds 1978 officieel aan de slag bij de operationele politie. Lange tijd was het beroep vrijwel uitsluitend een mannenwereld. Die geschiedenis kan nog steeds doorwerken in de organisatiecultuur. Hoewel de politie de voorbije decennia sterk is veranderd, worden eigenschappen als fysieke kracht, autoriteit en een sterke focus op misdaadbestrijding nog vaak met het beroep geassocieerd. Die eigenschappen worden traditioneel vaker aan mannen dan aan vrouwen gekoppeld.
Ook vandaag ervaren sommige politievrouwen dat verschil. Verschillende respondenten geven aan dat ze zich vaker moeten bewijzen dan hun mannelijke collega’s. Vooral in situaties waarbij fysieke kracht een rol speelt, ervaren ze dat er sneller aan hun capaciteiten wordt getwijfeld. Zo vertellen enkele vrouwen dat ze bij een vechtpartij sneller bijstand krijgen van collega’s. Dat kan het gevoel versterken dat hun capaciteiten anders worden ingeschat.
Volgens de respondenten kunnen dergelijke ervaringen doorwegen op het zelfvertrouwen en de werktevredenheid. Ook bij loopbaankeuzes kunnen ze een rol spelen. Hoe vrouwen hun mogelijkheden en de ondersteuning binnen de organisatie ervaren, kan meebepalen hoe ze naar een verdere doorgroei kijken.
Ook de organisatie speelt een rol
Niet alleen de werkcultuur is van belang. Ook de manier waarop werk en promoties zijn georganiseerd, kan invloed hebben op de loopbaan van vrouwen. Hoewel de politie via selectie- en promotieprocedures gelijke kansen probeert te bieden, ervaren sommige vrouwelijke politieambtenaren nog steeds obstakels.
Uit de interviews blijkt dat zwangerschap, moederschapsverlof en de combinatie van werk en gezin voor sommige vrouwen een invloed kunnen hebben op hun carrière. Verschillende respondenten geven aan dat voltijds werken belangrijk kan zijn voor promotiekansen. Wie tijdelijk minder werkt of de loopbaan onderbreekt, kan daardoor een achterstand oplopen tegenover collega’s die blijven doorwerken.
Ook de onregelmatige uren van het politiewerk spelen een rol. Avond- en weekenddiensten en onverwachte oproepen maken de combinatie met een gezin niet altijd eenvoudig. En hoewel de verdeling van zorgtaken verandert, nemen vrouwen in veel gezinnen nog steeds een groot deel van de zorgtaken op zich. Volgens sommige respondenten kan dit meespelen in de keuzes die politievrouwen maken rond hun carrière.
Het probleem zit volgens de respondenten dus niet noodzakelijk in een expliciete regel die vrouwen benadeelt. Soms schuilt het verschil in een loopbaanmodel waarin voortdurende beschikbaarheid en weinig flexibiliteit als vanzelfsprekend worden beschouwd.
Twijfels en een gebrek aan rolmodellen
Aan vrouwelijke rolmodellen aan de top is er binnen de politie nog steeds een tekort. Verschillende respondenten geven aan dat dit meespeelt in hoe ze naar hun eigen carrière kijken. Wie weinig vrouwen in leidinggevende functies ziet, kan zich moeilijker voorstellen daar zelf te staan.
Ook ondersteuning speelt een rol. Een mentor, sterk netwerk of aanmoediging van collega’s kan het vertrouwen versterken. Een gebrek daaraan kan een promotie minder vanzelfsprekend maken.
Dat betekent niet dat politievrouwen minder ambitieus zijn. Hun keuzes worden mee gevormd door de omgeving waarin ze werken en de voorbeelden die ze zien.
Niet elke politievrouw ervaart dezelfde drempels
Toch is het verhaal niet voor elke vrouw hetzelfde en kan de context waarin iemand werkt een belangrijk verschil maken.
Wie opvang voor de kinderen heeft, ervaart volgens de respondenten soms minder moeilijkheden bij de combinatie van werk en gezin. Ook de werkomgeving maakt verschil. Politievrouwen in zones met meer vrouwelijke collega’s geven aan vaker steun en erkenning te ervaren.
Dit nuanceert het beeld van één universeel glazen plafond, want niet elke politievrouw ervaart dezelfde obstakels tijdens haar loopbaan.
Van openlijke discriminatie naar subtiele ongelijkheid: het vraagt een nieuwe aanpak.
De politie heeft de voorbije jaren duidelijke stappen gezet. De openlijke vijandigheid tegenover vrouwen, zoals die in de tijd van de Rijkswacht bestond, is grotendeels verdwenen. Ook promotieprocedures en selectieproeven werden aangepast om vrouwen meer gelijke kansen te geven. Toch geven verschillende respondenten aan dat er nog steeds subtiele drempels zijn die doorwegen op hun werktevredenheid, erkenning en zelfvertrouwen. Dit kan onrechtstreeks de weg naar hogere functies moeilijker maken. Dit toont aan dat formele gelijkheid alleen niet volstaat om meer gendergelijkheid op de werkvloer te bereiken. Ook de dagelijkse werkcultuur, ondersteuning en erkenning verdienen aandacht.
Kortom, het glazen plafond is minder zichtbaar geworden, maar niet verdwenen. Wie meer gendergelijkheid wil, moet daarom niet alleen kijken naar gelijke regels en procedures, maar ook naar wat er elke dag op de werkvloer gebeurt.
Bibliografie
BIBLIOGRAFIE
Almaki, S. (2016). Integrating Quantitative and Qualitative Data in Mixed Methods Research - Challenges and Benefits. Journal of Education and Learning, 5(3). https://doi.org/10.5539/jel.v5n3p288
Archbold, C., & Hassell, K. (2009). Paying a marriage tax: an examination of the barriers to the promotion of female police officers. An international journal of police strategies & Management, 32(1), 56–74. https://doi.org/10.1108/13639510910937111
Badache, F., Kimber, L., & Maertens, L. (2023). International organizations and research methods: an introduction. University of Michigan Press.
Bain, K. (2023). Using text -based vignettes in qualitative social work research Sage Journals 23(1).
Barter, C., & Renold, E. (1999). The use of vignettes in qualitative research Social Research Update (25).
Bartol, R., Bergen, T., Volckens, S., & Knrokas, M. (1992). Women in small-town policing: job performance and stress. Criminal Justice and Behavior, 19(3), 240–259.
Beeckman, A., Bloeyaert, M., De KIme, S., De Nolf, C., & Van Outrive, L. (2002). Gender en politie: centrum voor politiestudies. Politeia N.V.
Belgische Senaat. (2012). Vrouwen en politie: Handelingen van de studiedag op 7 maart 2012. Belgische Senaat.
Bloeyaert, M. (1991). Vrouwen bij de politie: Over vrouwen en politie. De Gemeente (6-7), 301–306.
Charman, S. (2017). Police socialisation, identity and culture: becoming blue Palgrave Macmillan.
Clininbeard, S., Solomon, S., & Rief, R. (2021). Why did you become a police officer? Entry-related motives and concerns of women and men in policing. Criminal Justice and Behavior, 48(6), 715–733. https://doi.org/10.1177/0093854821993508
Cordner, G., & Cordner, A. (2011). Stuck on a plateau? Obstacles to recruitment, selection and retention of women police. Police Quarterly, 14(3), 207–226. https://doi.org/10.1177/1098611111413990
Cordner, G., & Cordner, A. (2011). Stuck on a plateau? Obstacles to recruitment, selection and retention of women police. Police Quarterly, 14(3), 207–226. https://doi.org/10.1177/1098611111413990
De Kimpe, S., Verhage, A., Easton, M., & De Pauw, E. (2022). Themanummer 20 jaar Geïntegreerde politie in België Panopticon: tijdschrift voor Strafrecht, Criminologie en Forensisch Welzijnswerk.
De Koster, C. (2013). Topfuncties bij de politie en gender [Masterproef, Universiteit Gent].
Debashish, S., & Usha, L. (2016). Breaking the glass ceiling: opportunity for the organization. Industrial and commercial training, 48(6), 311–319.
Debbaut, S. (2022). Zelf-legitimering en politiecultuur. Cahiers Politiestudie, 64, P.41–62.
Decat, A., Pelgrims, C., & Hondeghem, A. (2004). Het glazen plafond bij de overheid: een case study naar de selectie van de federale topmanagers
Decorte, T., & Zaitch, D. (2016). Kwalitatieve methoden en technieken in de criminologie.
Acco. Deschacht, N., Baerts, A., & Guerry, M. (2011). Vrouwen op weg naar de top: de loonkloof en het glazen plafond in België. Tweespraak Vrouwenstudies 2009, 47–66.
Dick, P., & Jankowicz, D. (2001). A social construction account of police culture and its influence on the representation and progression of female officers: A repertory grid analysis in a UK police force. Policing: An International Journal of Police Strategies & Management, 24(2), 181–199.
Federale Politie. (z.d.). Handvest Diversiteit. https://www.politie.be/5998/nl/over-ons/federale- politie/handvest-diversiteit
Feys, Y., Janssens, J., & Verhage, A. (2022). Tussen wens en werkelijkheid: Uitdagingen voor een geïntegreerde politie. Panopticon, 43(1), 6–28.
Haake, U. (2018). Conditions for gender equality in police leadership - making way for senior police women Police Practice and Research, 19(3), 241–252. https://doi.org/10.1080/15614263.2017.1300772
Hardyns, W., & ponnet, K. (2022). Toegepaste statistiek: from zero to statistical hero. Pelckmans. Hoehne, D. (2012). Pink and blue: barriers women face entering policing. TCNJ Journal of student scholarship, 13.
Holdaway, S., & Parker, S. (1998). Policing Women Police: Uniform Patrol, Promotion and Representation in the CID The British Journal of Criminology, 38(1), 40–60.
Jansen, L. (2013). Werken aan waardevolle relaties: de politie in Antigua, Guatemala: gender- en burgerrelaties Universiteit Utrecht].
Janssens, S. (1999). Vrouwen bij de politie. Politiejournaal.
keddie, A. (2023). Towards gender equality reform in police organizations: the utility of a social justice approach Police Practice and Research, 24(4), 493–508. https://doi.org/10.1080/15614263.2022.2141743
Kleemans, E., Korf, D., & Staring, R. (2008). Mensen van vlees en bloed. Kwalitatief onderzoek in de criminologie Tijdschrift voor Criminologie 50(4).
Lamberts, M., & Delmotte, J. (2004). Knelpunten op de arbeidsmarkt, kansen voor vrouwen? Hoger instituut voor de arbeid.
Lenhart, J., & Heckel, F. (2024). Effects of Gender-Fair Language on the Cognitive Representation of Women in Stereotypically Masculine Occupations and Occupational Self-Efficacy Among Primary School Girls and Boys. Sex Roles, 91(6).
Noppe, J., Vanweddingen, M., & Weekers, K. (2021). Maatschappelijke positie en participatie van mannen en vrouwen.
Padilla, K., Smith, W., & Renfro, K. (2025). Balancing duty and family: the effects of support systems on women in law enforcement. Police Practice and Research 26(4), 467–482. https://doi.org/10.1080/15614263.2025.2452649
Poleski, K. (2016). To Promote or Not to Promote: An Inquiry into the Experiences of Female Police Officers and their Decision to Pursue Promotion Western Michigan University].
Rabe-Hemp, C. (2009). POLICEwomen or PoliceWOMEN? Feminist Criminology, 4(2), 114–129.https://doi.org/10.1177/1557085108327659
Rossler, M., Rabe-Hemp, C., Peuterbaugh, M., & Scheer, C. (2020). Influence of gender on perceptions of barriers to a police patrol career. Sage, 23(3), 368–395.
Rubio, C., Hinestroza, M., & Lopez, M. (2021). Is it Because You Don't Want to? A Content Analysis of Police Executive Leaders' Perceptions of Policewomen's Careers in Europe Frontiers in Psychology, 12.
Sampson, H., & Idar, J. (2019). Turning on the tap: the benefits of using 'real-life' vignettes in qualitative research interviews Sage Journals, 20(1).
Schaik, H. (2022). Hoe 'blauw' is de recherche? : een onderzoek naar de drie recherche identiteiten. Cahiers politiestudies, 64, p17–40.
Schuck, A., & Rabe-Hemp, C. (2024). Women police leaders: attitudes about policing and experiences in the occupation. Polcing: an international journal 48(4), 847–864.
Schuermans, N. (2021). Politie in een superdiverse samenleving: Rapport literatuurstudie.
Shen, A. (2024). Women's Motivation for Becoming a Police Officer: A Chinese Case Study on Women in Policing. Women & Criminal Justice 34(6), 438 – 453.
Shepherd, W., & Black, L. (2024). Breaking the Glass Ceiling: Gender Inequality, Leadership, and Aspirations in Modern Workplaces TERG Working Paper Series 9(24).
Silverstri, M., & Tong, S. (2022). Women police leaders in Europe: A tale of prejudice and patronage European Journal of Criminology 19(5), 871–890.
Silvestri, M. (2003). Women in charge: Policing, gender and leadership. Willan Publishing.
Silvestri, M., & Tong, S. (2022). Women police leaders in Europe: A tale of prejudice and patronage European Journal of Criminology, 19(5), 871–890.
Silvestri, M., Tong, S., & Brown, J. (2013). Gender and police leadership: time for a paradigm shift? . International journal of police, science and management, 15(1), 61–73.
Snyder, H. (2019). Literature review as a research methodology: An overview and guidelines. Journal of Business Research 104, 333–339.
Todak, N., Leban, L., & Hixon, B. (2021). Are women opting out? A mixed methods study of women patrol officers' promotional aspirations. Feminist Criminology, 16(5).
Tronquo, C. (2023). De impact van de politiecultuur op de carrièreontwikkeling van vrouwelijke politiefunctionarissen [Masterproef, Universiteit Gent].
Vallès, L. (2013). Women in police services in the EU: Facts and figure. Institut for Public Security of Catalonia.
Van Der Lippe, T., Graumans, A., & Sevenuijsen, S. (2004). Gender policies and the position of women in the police force in European countries. Journal of European Social Policy 14, 391–405.
Van Engen, M., & Vinkenburg, C. (2005). Transformationeel leiderschap en carrière maken: sekseverschillen in consequenties van effectief leiderschap Gedrag & Organisatie, 18(2).
Van Groningen, B., & De Boer, C. (2024). Beschrijvende statistiek: het berekenen en interpreteren van tabellen en statistieken
Westmarland, L. (2001). Gender and policing: Sex, power and police culture. Willan Publishing.
Willits, D., & Nowacki, J. (2014). Police organisation and deadly force: an examination of variation across large and small cities. policing and Society, 24(1), 63–80. https://doi.org/10.1080/10439463.2013.784314
Womenpol. (z.d.). Geschiedenis van de vrouwen bij de Belgische politiediensten.
