Uw e-mail is er in één seconde, uw geld pas na drie dagen.

Een berichtje sturen naar Japan kost geen seconde. Geld sturen naar datzelfde Japan duurt makkelijk drie werkdagen, en niemand kan u vooraf zeggen wat het precies kost. Voor mijn bachelorproef onderzocht ik bij ING of digitale euro's daar verandering in kunnen brengen, en wat daar dan eerst voor moet gebeuren.

Een estafette van banken

Waarom is internationaal betalen zo traag? Omdat uw geld niet rechtstreeks reist. Banken kunnen niet zomaar geld overmaken naar elke bank ter wereld. Ze werken daarvoor met tussenbanken, die op hun beurt weer met andere tussenbanken werken. Uw betaling is dus een estafette: ze gaat van bank naar bank, en elke loper in die keten rekent eigen kosten aan en heeft eigen verwerkingstijden. Tel daar tijdzones en systemen bij die maar één keer per dag draaien, en u begrijpt waarom een betaling naar Azië of Afrika dagen onderweg is.

Dat systeem staat bovendien onder druk. Om witwassen tegen te gaan, moeten banken elke partner in die keten streng controleren. Veel banken vinden dat te duur en te riskant, en schrappen daarom relaties met banken in kleinere landen. Het gevolg: net de landen die internationale betalingen het hardst nodig hebben, vallen steeds vaker uit de boot.

Voor een Vlaamse kmo die een leverancier in Vietnam betaalt, betekent dit systeem dagenlang wachten en een eindafrekening die vooraf niemand kent. Voor een arbeidsmigrant die geld naar familie stuurt, betekent het dat van elke 100 euro gemiddeld meer dan 6 euro onderweg verdwijnt aan kosten, zo blijkt uit cijfers van de Wereldbank. De Verenigde Naties willen dat tegen 2030 onder de 3 euro krijgen.
 

Digitale euro's, geen bitcoin

Kan dat niet anders? Dat is de vraag die ik in mijn scriptie onderzocht. De mogelijke oplossing heet stablecoin: een digitale munt die exact één euro (of dollar) waard is en blijft, omdat er voor elke uitgegeven munt een echte euro aan reserves in een kluis zit. Vergeet dus het beeld van bitcoin en wilde koersschommelingen. Een stablecoin is eerder een digitale versie van het geld op uw rekening.

Het grote verschil zit onder de motorkap. Een stablecoin-betaling verloopt via een blockchain, een soort gedeeld digitaal grootboek dat alle deelnemers tegelijk kunnen inkijken. De overdracht van het geld en de registratie ervan gebeuren in één beweging. De hele estafette van tussenbanken valt weg. Een betaling naar de andere kant van de wereld kan zo in seconden worden afgewikkeld, dag en nacht, ook in het weekend. En omdat zo'n munt programmeerbaar is, kan een betaling zelfs automatisch vrijkomen zodra bijvoorbeeld een verschepingsdocument digitaal is goedgekeurd.

Geen ja of nee, maar een voorwaardenlijst

Klinkt te mooi om waar te zijn? Dat was precies mijn uitgangspunt. Ik onderzocht via een casestudy bij ING, op basis van rapporten van internationale instellingen, de Europese cryptowetgeving MiCA en gesprekken met experten uit de sector, onder wie de verantwoordelijke digitale activa van ING België, welke voorwaarden vervuld moeten zijn voor een grootbank hier veilig mee kan werken.

“Mijn belangrijkste conclusie: de vraag of stablecoins het huidige systeem kunnen vervangen, verdient geen ja of nee, maar een voorwaardenlijst.”

Die lijst is niet mals. Een bank heeft eerst nieuwe technologie nodig: digitale portefeuilles, extra beveiligde kluizen voor digitale sleutels, en koppelingen tussen de blockchain en de bestaande banksystemen. Wie zo'n sleutel verliest, is zijn geld namelijk onherroepelijk kwijt. Daarnaast is er de wetgeving. Europa heeft sinds 2023 als eerste ter wereld duidelijke regels voor stablecoins, maar duidelijk betekent niet soepel: volledige dekking door reserves, een vergunning en onverminderd strenge antiwitwascontroles zijn verplicht. De Verenigde Staten volgden pas in 2025 met een eigen stablecoinwet, die ten laatste begin 2027 in werking treedt.

En dan is er nog een addertje dat weinig mensen kennen: bijna alle stablecoins ter wereld zijn vandaag gekoppeld aan de Amerikaanse dollar. Een Europese betaling via zo'n munt moet dus twee keer gewisseld worden, van euro naar dollar en terug. Daarmee verdampt een groot deel van het kostenvoordeel. Zonder een volwaardige euro-stablecoin blijft de belofte dus grotendeels theorie.

Van 9 naar 37 banken

Precies daar wordt het verhaal actueel. JPMorgan, de grootste bank van de Verenigde Staten, verwerkt vandaag al ongeveer 1 miljard dollar per dag via dit soort technologie. De Franse bank Société Générale lanceerde de eerste euro-stablecoin die aan de Europese regels voldoet, maar bleef alleen te klein om het verschil te maken. Daarom hebben grote Europese banken de handen in elkaar geslagen. Wat in september 2025 begon met 9 banken, waaronder ING en het Belgische KBC, groeide op amper acht maanden uit tot een consortium van 37 banken uit 15 landen, met ook namen als BNP Paribas, ABN AMRO en Rabobank. Via hun gezamenlijke venture Qivalis lanceren ze in de tweede helft van 2026 één gedeelde digitale euro.

Mijn analyse toont dat die samenwerking geen toeval is, maar een logische conclusie. Een betaalmiddel is maar zoveel waard als het aantal partijen dat het aanvaardt. Door samen te werken spreiden de banken de risico's en vergroten ze de kans dat hun munt breed gebruikt zal worden. Voor het eerst vallen de puzzelstukken samen: de regels bestaan, de technologie is bewezen en de schaal komt eraan.

Wat u eraan heeft

Sneller en goedkoper internationaal betalen is geen bankiersprobleem, maar raakt iedereen. De exporterende kmo krijgt voorspelbare kosten en werkkapitaal dat niet dagenlang vastzit. De migrant die familie ondersteunt, houdt meer over van elke overschrijving. En Europa wordt minder afhankelijk van Amerikaanse dollarmunten voor zijn digitale betalingsverkeer.

Het oude systeem verdwijnt niet morgen. Maar de dag dat uw geld even snel reist als uw e-mail komt dichterbij. Niet omdat de technologie plots bestaat, die bestond al, maar omdat banken eindelijk aan de voorwaarden beginnen te voldoen.