De jobtevredenheid van de vroedvrouw - De jobtevredenheid van de vroedvrouw werkzaam in het midwifery led care zorgmodel versus het medisch zorgmodel.

Noa Mottard
Hoe tevreden is de vroedvrouw over haar werk? Welke elementen spelen hierbij een rol? Heeft het zorgmodel waarin ze werkt een invloed op haar jobtevredenheid? Het medische zorgmodel wordt vergeleken met het midwifery led care zorgmodel.

De vroedvrouw als leidende professional? Meer jobtevredenheid?

  “Ik ben het beu om als vroedvrouw te werken” of  “ik doe mijn werk niet meer graag”. Deze uitspraken hoor je jammer genoeg wel vaker als je met vroedvrouwen in contact komt. Maar welke elementen spelen hierbij een cruciale rol en wat bepaalt er de jobtevredenheid van de vroedvrouw? Maar vooral, kan het ook anders? In dit werk werd er op die vraag een antwoord gezocht door enerzijds de bestaande literatuur te gebruiken en anderzijds vragenlijsten af te nemen bij de vroedvrouwen in het Erasmusziekenhuis!  

Een korte schets van de vroedvrouw

"Zij is de beheerder van de fysiologie, zoekt het evenwicht tussen het optimaliseren van de normale processen rond de geboorte en het tot een minimum herleiden van medische interventies"

(VBOV, Geraadpleegd in maart 2019)

Bovendien wordt ze volgens haar beroepsprofiel in de literatuur wereldwijd aangewezen als “eerste keuze zorgverlener voor zwangere vrouwen”. Binnen de fysiologie is de vroedvrouw opgeleid om autonoom te werken en zorg te bieden binnen de volgende periodes: preconceptioneel, zwangerschap, arbeid, bevalling, kraambed en het eerste levensjaar van het kind). Dit is in België echter nog niet de norm, hier gebeurt de perinatale opvolging vooral volgens het medisch zorgmodel waarbij de gynaecoloog de verantwoordelijke is. Er is nog geen registratie in België over het aantal zwangere dat opgevolgd worden door de vroedvrouw.

De vroedvrouw kan werken in een ziekenhuissetting maar ook als zelfstandige in de eerste lijn.

2 zorgmodellen kort naast elkaar

In tegenstelling tot wat de meeste mensen zouden kunnen denken is het medische zorgmodel niet de enige mogelijkheid om als zwangere vrouw beroep op te doen. Maar ook voor de vroedvrouw is dit niet per se het zorgmodel waarin ze moet werken na het beëindigen van haar studies. Naast het medische zorgmodel bestaat er ook “midwifery led care” (MLC).

Hieronder worden beide zorgmodellen naast elkaar geplaatst om hun belangrijkste kernpunten en verschillen in beeld te brengen.

image-20191006211726-3

In België bestaat er 1 ziekenhuissetting waarbij er wordt gewerkt volgens het MLC zorgmodel en dat is Le Cocon in het Erasmus ziekenhuis te Brussel. Ook de vroedvrouwen die in de eerste lijn werken, werken volgens dat zorgmodel.

Belang jobtevredenheid

Hoe tevreden zijn onze vroedvrouwen en is die tevredenheid dan zo belangrijk? Het antwoord is ja, een hoge jobtevredenheid is een preserverende factor tegen stress, heeft een positieve impact op zelfwaardering en kan een positieve zelfontwikkeling teweegbrengen (Warmelink, et al., 2014). Hier bovenop zou een hoge jobtevredenheid beschermend werken in het voorkomen van burnout. (Yoshida & Sandall, 2012). Ook voor de werkgevers heeft een goede jobtevredenheid zijn voordeel als we weten dat het in relatie staat met minder jobverlaters (King’s college London, 2008).

Wat voor een goede jobtevredenheid?

De lijst is lang maar laten we het houden bij een paar essentiële elementen.

De continuïteit van de zorg die vooral aanwezig is binnen MLC blijkt van belang te zijn voor de vroedvrouwen, ze gaan een hogere voldoeding behalen bij het uitoefenen van hun job. Dat is niet het enige voordeel. De patiënten halen een hogere tevredenheid uit hun geboorte ervaring en ten slotte gaan er voor de materniteit voordelen zijn wat betreft de gezondheidszorg, met inbegrip van de kosteneffectiviteit.

Hiernaast moet de vroedvrouw voldoende autonomie, controle en flexibiliteit krijgen. Autonomie geeft de vroedvrouwen de opportuniteit om sterke relaties op te bouwen met de zwangere vrouw en laat haar toe haar competenties ten volle te benutten.  (Collins, Fereday, Pincom, Oster, & Turnbull, 2008). Uit de vragenlijsten van dit onderzoek zien we dat de vroedvrouw uit het medisch zorgmodel lage scores hebben aangeduid, wat betekend dat ze vinden dat ze niet voldoende tijd hebben om kwalitatieve patiëntenzorg toe te dienen. Dit in tegenstelling tot de vroedvrouwen in het MLC zorgmodel.

image-20191006211408-1

De elementen die zorgen voor een hoge jobtevredenheid zijn zaken die grotendeels in het MLC zorgmodel teruggevonden worden en in mindere mate in het medisch zorgmodel. 

De vroedvrouwen die werken binnen MLC hebben dan ook een hogere jobtevredenheid dan de vroedvrouwen binnen een ziekenhuissetting, ze zal ook minder geconfronteerd worden met burn-out. Uit de vragenlijsten was dit ook de conclusie die terugkwam.

 image-20191006211409-2

Waar wachten we nog op?

Het MLC zorgmodel heeft zijn voordelen al bewezen voor het welzijn van moeder en kind. Ook voor de vroedvrouwen blijkt het voordelig te zijn. Zijn deze 2 conclusies dan niet overtuigend genoeg om het voorbeeld van onze buurlanden te volgen en te evolueren naar een vroedvrouwgeleide zorg? Voor meer koppels die positief terugblikken op hun perinatale periode en vroedvrouwen die enthousiaster naar hun werk vertrekken en er met plezier tijd doorbrengen.

Bibliografie

Bowers, J., Cheyne, H., Mould, G., & Page, M. (2014, Mei 13). Continuity of care in community midwifery. Health care management science, pp. 195-204.

Carter, M. R., & Tourangeau, A. E. (2012, Februari 4). staying in nursing: what factors determine wheter nurses intend to remain employed. journal of advanced nursing, pp. 1589-1600.

Casey, M., Saunders, J., & O'Hara, T. (2009, Juli 17). Impact of critical social empowerment on psychological empowerment and job satisfaction in nursing and midwifery settings. Journal of nursing management, pp. 24-34.

Collins, C. T., Fereday, J., Pincom, J., Oster, C., & Turnbull, D. (2008, September 27). An evaluation of the satisfaction of midwives's working in midwifery group practice. Midwifery, pp. 435-441.

Cummins , A., Catling, C., & Homer, C. (2017, November 21). Enabling new graduate midwives to work in midwifery continuity of care models: a conceptual model for implementation. Women and birth.

Cummins, A., Homer, C., & Denney-Wilson, E. (2014, December 31). The experience of new graduate midwives working in midwifery continuity of care models in Australia. Miwifery, pp. 438-444.

De Brouwer, J. (2012-2013). De visie van de vlaamse vroedvrouw op de actuele invulling van haar beroep . [Masterproef] , pp. 1-51.

Decabooter, K. (2015). Mixed method onderzoek naar de tevredenheid over de zorg in een midwifery led care afdeling. Masterproef, pp. 1-93.

Dixon, L., Guilliland, K., Pallant, J., SIdebotham, M., Fenwick, J., Mc Ara Couper, J., & Gilkison, A. (2017). The emotional wellbeing of new zealand midwives: comparing responses for midwives in caseloading and shift work settings. New Zealand college of midwives journal, pp. 5-14.

Fenwick, J., Sidebotham, M., Gamble, J., & Creedy, D. K. (2017, Juni 9). The emotional and professional wellbeing of Australian midwives: a comparison between those providing continuity of midwifery care and those not providing continuity. Women and Birth, pp. 38-43.

FOD. (Geraadpleegd in maart 2019). Welzijn op het werk. Opgehaald van Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg: http://www.werk.belgie.be/welzijn_op_het_werk.aspx

Hunter, B. (2004). Conflicting ideologies as a source of emotion work in midwifery . Midwifery, pp. 261-272.

Jarosova, D., Gurkova, E., Palese, A., Godeas, G., Ziakova, K., Song, M., . . . Nedvedova, D. (2014, September 21). Job satisfaction and leaving intentions of midwives: analysis of a multinational cross sectional survey. Journal of Nursing Management, pp. 70-79.

Khavayet, F., Tahery, N., Ahvazi, M. A., & Tabnak, A. (2017, Oktober 28). A survey of job satisfaction among midwives working in hospitals. journal of midwifery reproductive health, pp. 1186-1192.

Mollart, L., Skinner, V. M., Newing, C., & Foureur, M. (2011, Augustus 4). Factors that may influence midwives work-related stress and burnout. Women and birth, pp. 26-32.

Murrells, T., Robinson , S., & Griffiths, P. (2008, Juni 5). Job satisfaction trends during nurses' early career. BMC nursing, pp. 1-13.

Ngozi, M., & Owgo, J. (2014). Leadership practices influence job satisfaction. Nursing critical care, pp. 33-36.

Overgaard, C., Møller, A., Fenger-Grøn, M., Knudsen, L. B., & Sandall, J. (2011, Augustus 19). Freestanding midwifery unit versus obstetric unit: a matched cohort study of outcomes in low-risk women. BMJ Open, pp. 1-11.

Preserving the nursing workforce: the importance of job satisfaction in early career. (2008, Maart 8). King's college London.

Reiger, K. M., & Lane, K. L. (2009). Working together: collaboration between midwives and doctors in public hospitals. Australian health review, pp. 315-324.

Sandall, J., Soltani, H., Gates, S., Shennan , A., & Devane, D. (2016, April). Midwife-led continuity models versus other models of care for childbearing women. Cochrane Library, pp. 1-73.

Sullivan, K., Lock, L., & Homer, C. S. (2011, Januari 28). Factors that contribute to midwives in staying in midwifery: A study in one area health service in New South Wales. Midwifery, pp. 331-335.

VBOV. (Geraadpleegd in maart 2019). Beroepsprofiel. Opgehaald van VBOV: https://www.vroedvrouwen.be/sites/default/files/Beroepsprofiel%2012%200…

VBOV. (Geraadpleegd in maart 2019). Bijscholing. Opgehaald van VBOV: https://www.vroedvrouwen.be/nl/bijscholing

Warmelink, C., Hoijtink, K., Noppers, M., Wiegers, T. A., De Cock, P. T., Klomp, T., & Hutton, E. (2014, December 20). An explorative study of factors contributing to the job satisfaction of primary care midwives. Midwifery, pp. 482-486.

Y.W. Wong, C., He, H.-G., Shorey, S., & S.L. Koh, S. (2017, September 13). An integrative literature review on midwives' perceptions on the facilitators and barriers of physiological birth. Wiley, pp. 1-15.

Yoshida, Y., & Sandall, J. (2012, November 5). Occupational burnout and work factors in community and hospital midwives: a survey analysis. Midwifery, pp. 921-926.

 

 

 

Universiteit of Hogeschool
Bachelor in de vroedkunde
Publicatiejaar
2019
Promotor(en)
Sophie Accou, Hanne Baele
Kernwoorden
Share this on: