Regionale Integratie en de Economische Partnerschap Akkoorden

Standaert Samuel
Persbericht

Regionale Integratie en de Economische Partnerschap Akkoorden

 

 

REGIONALE INTEGRATIE EN DE ECONOMISCHE PARTNERSCHAP AKKOORDEN

 

Samuel Standaert

onder begeleiding van prof. dr. Glenn Rayp

 

 

“We will not survive in this game” – Nana Akomea 1

 

De economische partnerschap akkoorden, of kortweg EPA's, zijn een verzameling van handelsakkoorden. Zij zouden moeten toelaten om een vrijhandelssysteem op te zetten tussen de Europese Unie (EU) en de ACS-landengroep. Deze laatste is een verzameling van 76 landen, allen voormalige Europese kolonies in Afrika, de Caraïben en de landen rond de Stille Oceaan. De EPA's zijn gebouwd op vier pijlers. Twee daarvan, het bevorderen van economische ontwikkeling en het voldoen aan de vereisten van de Wereld Handelsorganisatie, zijn relatief onschuldig. De andere twee daarentegen, met name de wederkerigheid en de regionale integratie, zijn problematischer. Wedekerigheid houdt bijvoorbeeld in dat de ACP landen op lange termijn verplicht zijn hun markten open te stellen voor Europese importen. Het moet dan ook niet verbazen dat dit aspect tot een wereldwijd protest heeft geleid.

 

De focus van deze thesis ligt op de laatste pijler: de regionale integratie. Met regionale integratie wordt hier enkel de zogenaamde Zuid-Zuid integratie bedoeld, of met andere woorden de integratie tussen de ontwikkelingslanden onderling . Geïnspireerd door het eigen voorbeeld stelt de Europese Unie dat regionale integratie “een krachtig middel is om de ACS-staten te integreren in de wereldeconomie”. Deze stelling staat echter in schril contrast met de ervaringen van de ACS-landen met Zuid-Zuid integratie. De twee grote integratiegolven van de jaren '70 en '90 hebben immers niets van hun beloofde potentieel gerealiseerd en hebben zelfs in sommige gevallen de problemen enkel doen toenemen. De vraag die ik in deze thesis probeer te beantworden is dan ook waarom regionale integratie dan toch zo nadrukkelijk is opgenomen in de EPA's.

 

Het startpunt van mijn onderzoek zijn de traditionele effecten van regionale integratie: schaalvoordelen, de voordelen van toegenomen concurrentie, het effect van toegenomen onderlinge handel... Is er hier iets verandert waardoor we nu wel voordelen van integratie kunnen verwachten? Het antwoord op die vraag is jammer genoeg negatief. De problemen van de jaren ’70-’90 zijn nog altijd niet opgelost. De meeste Afrikaanse landen exporteren naar en importeren uit geïndustrialiseerde landen en hebben elkaar bijgevolg weinig te bieden in termen van onderlinge handel. Bovendien zijn er substantiële fysieke barrières die potentiële handel zo goed als onmogelijk maken. Denk maar aan de lamentabele kwaliteit van de transportmiddelen en het ontbreken van een goed wegen- en communicatienetwerk tuseen de Afrikaanse staten.

 

Een volgende stap zijn de verklaringen die buiten het traditionele kader liggen: redenen die eigen zijn aan de EPA’s, puur praktische redenen en factoren waaraan men pas recent aandacht besteed bij het onderzoeken van de effecten van regionale integratie. Een praktische reden is bijvoorbeeld het feit dat het opnemen van regionale integratie in de EPA’s het aantal akkoorden dat moet onderhandeld worden sterk reduceert. Vrij snel blijkt overduidelijk dat overheidsinstellingen en andere instituties een zeer belangrijke rol spelen bij de effecten van integratie. Tevens zijn er sterke aanwijzingen dat op zijn beurt regionale integratie de institutionele kwaliteit zal beinvloeden. Diepgaande integratie zou een positief effect hebben op de institutionele kwaliteit van een land en aldus ook een indirect positief effect uitoefenen op groei. Halfzachte pogingen zouden daarentegen een negatief effect hebben op instituties en groei.

 

In een poging de wisselwerking tussen integratie, instituties en groei te verduidelijken, wordt in het tweede deel van de studie een formeel model uitgewerkt. Het resultaat hiervan levert drie voorspellingen op, die in het laatste deel empirisch worden getest. Het model voorspelt dat (1) sterke pogingen tot integratie een positief effect, en halfzachte pogingen een negatief effect hebben op groei; (2) dat voor ontwikkelingslanden, diepgaande regionale integratie een sterker effect heeft op groei dan het unilateraal opengooien van de grenzen; en (3) dat diepgaande integratie ervoor zorgt dat de inkomens per capita van de partnerlanden naar elkaar toe evolueren. Het empirisch onderzoek bevestigt, al dan niet indirect, deze drie voorspellingen..

 

Wat zou dan de motivatie kunnen zijn voor het opnemen van regionale integratie in de EPA's? Meer dan waarschijnlijk is het een combinatie van praktische redenen, onder meer het besparen op onderhandelingskosten, met het geloof dat integratie een positief effect heeft op groei en ontwikkeling. Dit geloof is in het geval van de ACS-landen echter grotendeels misplaatst. De kost van het afbreken van de onderlinge handelsbarrières is immers dusdanig groot dat het noodzakelijke niveau van integratie niet zonder langdurige steun kan bereikt worden. Het grote probleem hierbij is dat het onwaarschijnlijk is dat de EU bereid zal gevonden worden om de belangen van zijn lidstaten op lange termijn ondergeschikt te maken aan die van de ACS-staten. Het falen van de onderhandelingen, slechts één van de zes regio's heeft de EPA’s ondertekend, heeft duidelijk aangetoond dat de meeste ACS-staten het bijzonder moeilijk hebben om dit ook te geloven.

 

“It has become quite clear from our frank discussions that the two years of regional negotiations have generated little tangible outputs particularly as related to the two areas of critical interest to the ACP regions and countries (...) namely the development dimension of EPA’s and the support for regional integration processes.” - Generaal John Kaputin2

 

1 Nana Akomea - Voorzitter van het Ghanees parlementair handelscomité

2 Generaal John Kaputin – ACS secretaries

 

Bibliografie

 

Lijst van geraadpleegde werken

 

Baldwin R. E., 1997, REVIEW OF THE THEORETICAL DEVELOPMENTS ON REGIONAL INTEGRATION, Regional Integration and Trade Liberalization in SubSaharan Africa – volume 1: Framework, Issues and Methodological Perspectives, St. Martin’s Press, inc., New York, p.24-88

 

Baldwin R. en Wyplosz C., 2006, THE ECONOMICS OF EUROPEAN INTEGRATION, McGraw-Hill, Berkshire, p.117-174

 

Van Biesebroeck J., 2005, EXPORTING RAISES PRODUCTIVITY IN SUB-SAHARAN AFRICAN MANUFACTURING FIRMS, Journal of International Economics, Volume 67, Issue 2, p.373-391

 

Cadot O.,de Melo J. en Olarreaga M., 1999, ASYMMETRIC REGIONALISM IN SUB-SAHARA AFRICA: WHERE DO WE STAND?, CEPR Discussion Papers 2299

 

Castle, Jennifer L., 2005, "Evaluating PcGets and RETINA as Automatic Model Selection Algorithms" . Oxford Bulletin of Economics & Statistics, Vol. 67, No. S1, pp. 837-880

 

Castro L., Kraus C. en de la Rocha M., 2004, REGIONAL TRADE INTEGRATION IN EAST AFRICA: TRADE AND REVENUE IMPACT OF THE PLANNED EAST AFRICAN COMMUNITY CUSTOMS UNION, IMF Working Paper No. 05/36, 45p.

 

Campos J., Ericsson N.R. en Hendry D.F., 2005, GENERAL-TO-SPECIFIC MODELING: AN OVERVIEW AND SELECTED BIOGRAPHY, International Finance Discussion Papers 838, Board of Governors of the Federal Reserve System (U.S.)

 

Coulibaly S., 2006, EVALUATING THE TRADE AND WELFARE EFFECTS OF DEVELOPING RTAs, Cahiers de Recherches Economiques du Département d'Econométrie et d'Economie politique (DEEP), 46p.

 

Cuyvers L., Embrechts R. en Rayp G., 2002, INTERNATIONALE ECONOMIE, Garant, Antwerpen – Appeldoorn, p.279-308

 

Foroutan F., 1992, REGIONAL INTEGRATION IN SUB-SAHARAN AFRICA: PAST EXPERIENCE AND FUTURE PROSPECTS, New dimensions in regional integration, University Press, Cambridge, p.234-277

 

Fugazza M. en Robert-Nicoud F., 2006, CAN SOUTH-SOUTH TRADE LIBERALISATION STIMULATE NORTH-SOUTH TRADE?, CEPR Discussion Paper No. 5699

 

Hinkle L., Hoppe M. en Newfarmer R., 2005, BEYOND COTONOU: ECONOMIC PARTNERSHIP AGREEMENTS IN AFRICA, Trade, Doha and Development: A Window into the Issues, The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank, Whasington, p.263-280

 

Hinkle L., Hoppe M. en Newfarmer R, 2007, RISKS AND REWARDS OF REGIONAL TRADING ARRANGEMENTS IN AFRICA: ECONOMIC PARTNERSHIP AGREEMENTS (EPAs) BETWEEN EU AND SSA

 

Hoover K.D. en Perez S.J., 2004, TRUTH AND ROBUSTNESS IN CROSS-COUNTRY GROWTH REGRESSINS, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, Department of Economics, University of Oxford, vol. 66(5), pages 765-798, December.

 

Khandelwal P., 2004, COMESA AND SADC: PROSPECTS AND CHALLENGES FOR REGIONAL TRADE INTEGRATION, IMF Working Papers 04/227

 

Krolzig H.-M. en Hendry D., 1999, COMPUTER AUTOMATION OF GENERAL-TO-SPECIFIC MODEL SELECTION PROCEDURES, Computing in Economics and Finance 1999 314, Society for Computational Economics

 

Lyakurwa W., McKay A., Ng’eno N. en Kennes W., 1997, REGIONAL INTEGRATION IN SUBSAHARAN AFRICA: A REVEIW OF EXPERIENCES AND ISSUES, Regional Integration and Trade Liberalization in SubSaharan Africa – volume 1: Framework, Issues and Methodological Perspectives, St. Martin’s Press, inc., New York, p.159-209

 

Lo Turco A., 2003, SOUTH-SOUTH REGIONAL TRADE AGREEMENTS AND GROWTH. A PANEL DATA APPROACH TO THE EVALUATION OF THREE LATIN AMERICAN TRADE AGREEMENTS, Working Papers 190, Universita' Politecnica delle Marche (I), Dipartimento di Economia

 

Longo R. en Sekkat K., 2004, ECONOMIC OBSTACLES TO EXPANDING INTRA-AFRICAN TRADE, World Development, Vol. 32, No. 8, p.1309–1321

 

McKay A.,Milner C. en Morrisey O., THE TRADE AND WELFARE EFFECTS OF A REGIONAL ECONOMIC PARTNERSHIP AGREEMENT, Centre for Research in Economic Development and International Trade, 35p.

 

Michaely M., 1996, TRADE PREFERENTIAL AGREEMENTS IN LATIN AMERICA: AN EX-ASSESSMENT, World Bank Policy Research Working Paper No. 1283

 

Onguglo en Ito, HOW TO MAKE EPA WTO-COMPATIBLE: REFORMING THE RULES ON REGIONAL TRADE AGREEMENTS, ecdpm discussion paper No. 40

 

Perez R. en Njuguna Karingi S., 2007, HOW TO BALANCE THE OUTCOME OF ECONOMIC PARTNERSHIP AGREEMENTS FOR SUB-SAHARAN AFRICAN ECONOMIES ?, The world Economy, The World Economy, Vol. 30, No. 12, p.1877-1899

 

Rivera-Batiz L.A. en Romer P.M., 1991, ECONOMIC INTEGRATION AND ENDOGENOUS GROWTH, Quarterly Journal of Economics, Vol. 106, Nr. 2, p.531-336

 

Sanguinetti P., Traistaru I., Volpe Martincus C., 2004, THE IMPACT OF SOUTH-SOUTH PREFERENTIAL TRADE AGREEMENTS ON INDUSTRIAL DEVELOPMENT: AN EMPIRICAL TEST

 

Shams R., REGIONAL INTEGRATION IN DEVELOPING COUNTRIES: SOME LESSONS BASED ON CASE STUDIES, HWWA discussion paper 251

 

Soloaga I.en Alan Wintersb L., 2001, REGIONALISM IN THE NINTIES: WHAT EFFECT ON TRADE? The North American Journal of Economics and Finance, vol.12, issue 1, p.1-29

 

Thirwall A.P., 2000, TRADE AGREEMENTS, TRADE LIBERALIZATION AND ECONOMIC GROWTH: A SELECTIVE SURVEY, African Development Review, Volume 12, Number 2, p.129-160(32)

 

Venables A.J., 2003, WINNERS AND LOSERS FROM REGIONAL INTEGRATION AGREEMENTS, The Economic Journal, 113 (October), p.747–761

 

Vamvakadis A., REGIONAL INTEGRATION AND ECONOMIC GROWTH, The World Bank Economic Review, vol.12, nr. 2, p.251-270

 

Winters L.A., 2004, TRADE LIBERALISATION AND ECONOMIC PERFORMANCE: AN OVERVIEW, The Economic Journal 114 (493), F4–F21

 

White H.L., Gallo G.M. en Amaral T.P., 2003, A FLEXIBLE TOOL FOR MODEL BUILDING: THE RELEVANT TRANSFORMATION OF THE INPUTS NETWORK APPROACH (RETINA), Documentos del Instituto Complutense de Anélisis Econémico 0201, Universidad Complutense de Madrid, Facultad de Ciencias Econémicas y Empresariales

 

WORLD ECONOMIC OUTLOOK DATABASE, OCTOBER 2008, Internationaal Monetair Fonds, Whasington D.C.

 

Yang Y. en Gupta S., 2005, REGIONAL TRADE AGREEMENTS IN AFRICA: PAST PERFORMANCES AND WAY FORWARD, African Development Review 19 (3), p.399–431

 

Universiteit of Hogeschool
Economische Wetenschappen
Publicatiejaar
2008
Share this on: