De Violen Gelijkstemmen in de Kwaliteitszorg Binnen het Stedelijke Onderwijslandschap van Gent

Judith Van Dorpe Inge Van de Putte
Deze masterproef kwam tot stand na een vraag uit de praktijk van het Stedelijk Onderwijs Gent. Zij zijn twee jaar geleden gestart met afstemmingsgesprekken tussen het interstedelijk Centrum voor Leerlingenbegeleiding, de Pedagogische Begeleiding Stedelijk Onderwijs Gent en de basisscholen. Om deze afstemmingsgesprekken te optimaliseren vroegen zij ondersteuning van de Vakgroep Orthopedagogiek, Universiteit Gent. In deze masterproef wordt gefocust op drie onderzoeksvragen: (a) ‘Hoe is de kwaliteit van de afstemmingsgesprekken? Waardoor wordt deze beïnvloed?’ (b) ‘Hoe is de wisselwerking tussen de school, het iCLB en de PBSOG in het afstemmingsgesprek?’ (c) ‘Wat is nodig om de kwaliteit en de wisselwerking te verbeteren?’. De data werd verzameld aan de hand van observaties van afstemmingsgesprekken en focusgroepen met alle partners. De data werd geanalyseerd via thinking with theory (Jackson & Mazzei, 2012c), waarbij de concepten assemblage, leiderschap en eigen-leiderschap werden ingeplugd in de data. De analysemethode doet recht aan de complexiteit van de praktijk en biedt nieuwe denksporen voor reflective practitioners. Uit de analyse kwamen verschillende inzichten naar boven, o.a. dat elk afstemmingsgesprek een unieke assemblage is met unieke interacties, uitdrukkingen, e.d.. Het werd ook duidelijk dat de visie van de afstemmingsgesprekken vrij vaag is en weinig nadruk legt op gedeelde verantwoordelijkheid. Aan de hand van deze en vele andere inzichten uit de analyses worden in de conclusies handvatten aangereikt voor het versterken van het proces van de afstemmingsgesprekken.

De violen gelijkstemmen in (kwaliteits)zorg in onderwijs

Het M-decreet is reeds twee jaar in voege en recent kwam zorg in onderwijs weer in de spotlights met het ondersteuningsmodel van minister Crevits. De laatste jaren wordt de druk om kwalitatief onderwijs te leveren verhoogd door een nadruk op verantwoording, denk maar aan de verplichte deelname aan gevalideerde toetsen die dit schooljaar werd ingevoerd. Kwalitatief onderwijs maken doet een school niet alleen, er komt ondersteuning van het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB) en van Pedagogische Begeleidingsdiensten. Om scholen optimaal te ondersteunen bij het bieden van kwalitatief onderwijs voor élke leerling, is er nood aan samenwerking tussen de verschillende ondersteunende diensten en de school. In het stedelijk onderwijs van Gent werd een antwoord gevonden op zowel de nood aan samenwerking als aan meer kwalitatief onderwijs: de afstemmingsgesprekken. Elke basisschool in het stedelijk onderwijs Gent zit eens per jaar samen met hun vaste contactpersoon van het interstedelijk CLB (iCLB) en de Pedagogische Begeleiding Stedelijk Onderwijs Gent (PBSOG). Ze overlopen samen de ondersteuningsnoden die de school op basis van een zelf gekozen analyse vond, de acties van afgelopen schooljaar en de doelen voor komend schooljaar. Binnen deze masterproef werden deze afstemmingsgesprekken geobserveerd en werden alle partners (directies, zorgcoördinatoren, Pedagogisch Begeleiders en iCLB-medewerkers) beluisterd in groepsgesprekken.

Anders dan in meer traditionele kwalitatieve analyse werd er niet gezocht naar thema's of veralgemeenbare principes in de data. De data werd in verbinding gebracht met drie concepten, zijnde 'Assemblage' (een concept van filosofen Deleuze en Guattari), 'Leiderschap' en 'Eigen-leiderschap'. Een assemblage is een geheel van verschillende elementen, onder andere de aanwezige personen, hun professionele rol, lichamelijkheid, (talige) uitingen, onderlinge relaties, maar ook de ruimte, positionering van personen en eventuele aanwezigheid van (structurerende) documenten. Belangrijker dan de elementen, zijn de relaties en interacties ertussen. Deze volgen bepaalde patronen die regelmatig worden opengebroken waardoor er nieuwe relaties en interacties ontstaan. Dit openbreken wordt soms verhinderd of ongedaan gemaakt door elementen van de assemblage of door (elementen uit) andere assemblages. Door mijn data in verbinding te brengen met het concept 'assemblage', bleek dat elk afstemmingsgesprek een nieuwe assemblage is. Elk afstemmingsgesprek is dus uniek, ook al werden er formele richtvragen en een structurerend document meegegeven. Elk afstemmingsgesprek is uniek doordat de personen, de betrokken school, de ruimte, e.d. steeds anders zijn. Door bewust rekening te houden met het unieke karakter, kan de samenwerking tussen het iCLB, de PBSOG en de school versterkt worden. Door dit unieke karakter zichtbaar te maken voor de partners, kunnen zij hier meer bewust mee omgaan en vermijden we dat de afstemmingsgesprekken een technische, procedurele formaliteit worden. Verder werd ook duidelijk dat scholen zich soms in een keurslijf geduwd voelen wanneer zij hun ondersteuningsbehoeften en doelen in een gestandaardiseerd document moeten verzamelen. Zij doorbreken de vaste richtvragen en het structurerende document en geven duidelijk aan dat ze individuele aanpassingen aan de school willen. Op die manier ontstaan nieuwe relaties en interacties tussen de partners in het afstemmingsgesprek.

Het inpluggen van het concept 'leiderschap' maakte duidelijk dat ook in samenwerkingsverbanden een duidelijke en vooral gedragen (onderwijs)visie belangrijk is. De visie van de afstemmingsgesprekken was niet voor alle partners duidelijk en het viel op dat dit demotiverend werkte. Dat de visie onduidelijk en weinig gedragen bleef, zelfs na herhalingen van wat deze inhoudt, laat zien dat een visie in overleg moet ontstaan. Alle partners moeten de kans hebben hun behoeften en visie op de afstemmingsgesprekken in te brengen.

'Eigen-leiderschap' is een concept dat nog vrij onbekend is, het houdt in dat een persoon in staan is het eigen handelen te sturen en zichzelf weet te motiveren. Ook groepen kunnen eigen-leiderschap ontwikkelen. We zagen dat de partners met een sterk eigen-leiderschap het afstemmingsgesprek meer naar hun hand zetten. Ze slagen er dus beter in om een afstemmingsgesprek aan te passen aan de unieke situatie van de school. Dit heeft ook een belangrijk motiverend effect. In samenwerkingen in het onderwijs hebben we dus nood aan partners met een sterk eigen-leiderschap.

Aandacht voor de uniciteit van een samenwerking tussen partners biedt een tegengewicht aan formalisering en proceduralisering. Om scholen maximaal te ondersteunen bij het bieden van kwalitatief onderwijs voor élke leerling, moeten we aandacht hebben voor de mensen, waarden, gewoonten, omgeving, gesprekken, e.d. die elke school uniek maken. Op die manier bieden we een tegengewicht aan de blinde verantwoordingsdrang en blijft onderwijs als menselijk en complex gegeven in ere. Er bestaat geen toverformule die voor elke school werkt, elke school heeft zijn eigen formule nodig en gelukkig kon ik tijdens mijn masterproef heel wat sterke tovenaars ontmoeten.

Bibliografie

Allan, J. (2008). Deleuze and Guattari's Smooth Places. In J.

Allan (Ed.), Rethinking Inclusive education. The Philosophers of Difference in Practice. Dordrecht: Nederland: Springer.

Atweh, B., Kemmis, S., & Weeks, P. (2002). Action Research in Practice: Partnership for Social Justice in Education. United Kingdom: London: Routledge.

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The Exercise of Control. United Kingdom: London: Macmillan Publishers.

Barad, K. (2007). Meeting the Universe Halfway: Quantum Physics and the Entanglement of Matter and Meaning. United Kingdom: London: Duke University Press.

Barbour, R. (2007). Doing Focus Groups. United Kingdom: London: Sage.

Beerens, N. (2016). De Directeur: Brandjesblusser of Motor van de School? Klasse.

Biesta, G. (2012). Goed Onderwijs en de Cultuur van het Meten. Ethiek, Politiek en Democratie. The Netherlands: De Haag: Boom Lemma.

Boeve, L., Verdyck, R., Delbaere, P., Wevn, P., & Grielens, S. (2015). Bijlage 14: Observeren Algemeen
DIagnostisch Protocol (pp. 162-175): Prodia.

Bogdan, R. C., & Biklen, S. K. (2007). Foundations of Qualitative Research for Education. In R. C. Bogdan & S. K. Biklen (Eds.), Qualitative Research for Education: An Introduction to Theory
and Methods (5 ed.). USA: Boston: Allyn and Bacon.

Bosma, L. M., Sieving, R. E., Ericson, A., Russ, P., Cavender, L., & Bonine, M. (2010). Elements for Successful Collaboration Between K-8 School, Community Agency, and University Partners: The Lead Peace Partnership. Journal of School Health, 80(10), 501-507.

Bureau, E. (2010). Operation Guide on The Whole School Approach to Integrated Education. Hong Kong: The Government of the Hong Kong Special Administrative Region.

Burke, C., & Könings, K. D. (2016). Recovering Lost Histories of Educational Design: a Case Study in Contemporary Participatory Strategies. Oxford Review of Education, 42(6), 721-732. doi:
10.1080/03054985.2016.1232244

Carmeli, A., Meitar, R., & Weisberg, J. (2006). Self-leadership Skills and Innovative Behavior at Work. International Journal of Manpower, 27(1), 75-90.

Commissie Monard. (2014). Evaluatie Pedagogische Begeleidingsdiensten, Permanente Ondersteuningscellen en VZW Samenwerkingsverband Netgebonden Begeleidingsdiensten. Overkoepelend Rapport.

Coopman, B., Desmyttere, A., Dobbels, M., Franquet, W., Inghelbrecht, V., Vandervee, R., et al. (2016). Verkennend Onderzoek naar de Implementatie van het M - Decreet in de Centra voor Leerlingenbegeleiding. Belgium: Brussel: Vlaamse Overheid.

Crevits, H. (2015). Krijtlijnen voor een Hervorming van de Leerlingenbegeleiding in Vlaanderen. Belgium: Brussel.

Crevits, H. (2017). Nota van Minister Crevits Over het Ondersteuningsmodel. (AR-VAST BUREAU-DOC-1617-043). Kabinet van Hilde Crevits.

Davies, B. (2011). Open Listening: Creative Evolution in Early Childhoof Settings. International Journal of Early Childhood, 43(2), 110-132.

Davies, B., & Bansel, P. (2007). Neoliberalism and Education. International Journal of Qualitative Studies in Education, 20(3), 247-259.

Davies, B., & Bansel, P. (2010). Governmentality and Academic Work: Shaping the Hearts and Minds of Academic Workers. JCT (Online), 26(3), 5.

De Bono, E. (1999). Six Thinking Hats. USA: New York: Back Bay Books.

De Gemeenteraad. (2005). Selectieprocedure voor de selectie- en bevorderingsambten binnen het Stedelijk Onderwijs Gent en het iCLB - Wijziging. (2016_GR_00125). Belgium: Ghent: Stad Gent.

De Schauwer, E., Vandekinderen, C., & Van de Putte, I. (2011). Voorbij de Vraagtekens?! Perspectief van Leraren op Inclusief Onderwijs (1 ed.). Belgium: Antwerpen: Garant.

De Wilde, B. (2017). Bang voor de doorlichting? Klasse, 20-23.

Deboutte, G. (2008). Pesten en Geweld op School: Handreiking voor een Daadkrachtig Schoolbeleid. Brussel: Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming.

Decruynaere, E. (2014). Beleidsnota Stad Gent 2014-2019. Onderwijs, Opvoeding en Jeugd. Gent: Stad Gent.

DeLanda, M. (2006). A New Philosophy of Society: Assemblage Theory and Social Complexity. United Kingdom: London: Continuum.

Deleuze, G., & Guattari, F. (1986). What Is an Assemblage? (D. Polan, Trans.) Kafka: Toward a Minor Literature (Vol. 30). USA: Minneapolis: University of Minnesota Press.

Deleuze, G., & Guattari, F. (2000). Rhizome. In L. Niall (Ed.), Postmodern Literary Theory: An Anthology (pp. 92-120). United Kingdom: Oxford: Blackwell Publishers.

Devos, G. (2004). Waar Scholen in Verschillen. In G. Devos (Ed.), Schoolmanagement. Een Reflectie op de Praktijk van de Schoolleider. Belgium: Mechelen: Wolters Plantyn.

Devos, G. (2016). Missie, Visie, Waarden en Schoolcultuur. Belgium: Ghent: Opleidingsonderdeel 'Schoolbeleid en schoolontwikkeling'. Powerpoint Slides

Devos, G., & Tuytens, M. (2009). De Rol van de Schoolleider in een Integraal Personeelsbeleid mét Evaluatie als Centrale Schakel. Personeel en Organisatie. Schoolleiding en -begeleiding, 21.

Devos, G., Hulpia, H., Tuytens, M., & Sinnaeve, I. (2013). Self-other Agreement as an Alternative Perspective of School Leadership Analysis: An Exploratory Study. School effectiveness and school improvement, 24(3), 296-315. doi: 10.1080/09243453.2012.693103

Dewey, J., & Dewey, E. (1915). Democracy and Education. In J. Dewey & E. Dewey (Eds.), Schools of To-morrow (pp. 287-316). USA: New York: E.P. Dutton & Company.

Duggleby, W. (2005). What About Focus Group Interaction Data? Qualitative Health Research, 15(6), 832-840. doi: 10.1177/1049732304273916

Dulewicz, V., & Higgs, M. (2005). Assessing Leadership Styles and Organisational Context. journal of Managerial Psychology, 20(2), 105-123. doi: 10.1108/02683940510579759

Finch, H., & Lewis, J. (2003). Focus Groups. In J. Ritchie & J. Lewis (Eds.), Qualitative Research Practice. A Guide for Social Science Students (pp. 170-198). United Kingdom: London: Sage Publications.

Forsyth, D. R. (2014). Introductions to Group Dynamics. In D. R. Forsyth (Ed.), Group Dynamics (6 ed.). USA: Belmont: Wadsworth Cengage Learning.

Geeroms, E., & Meesens, M. (2014). Waar is de Zorgcoördinator? Kwalitatief Onderzoek naar de Positie van de Zorgcoördinator in de Vlaamse Basisscholen. (Master of Science in de Pedagogische Wetenschappen), Universiteit Gent, Gent.

Gelderblom, G. (2015a, juli). Lerende Leraren en de Rol van de Schoolleiding (1). Basisschool Management, 6, 4-8.

Gelderblom, G. (2015b, augustus). Lerende Leraren en de Rol van de Schoolleiding (2). Basisschool Management, 7, 4-8.

Gelderblom, G. (2016, januari). Lerende Leraren en de Rol van de Schoolleiding (3). Basisschool Management, 12, 20-23.

Glesne, C. (2010). Prestudy Tasks: Doing What is Good for You Becoming Qualitative Researchers: An Introduction (4 ed.). United Kingdom: Essex: Rearson.

Goodley, D., & Van Hove, G. (Eds.). (2005). Another Disability Studies Reader? People with Learning Difficulties and a Disabling World. Belgium: Antwerp: Garant.

Government of Western Australia. (2009). Whole School Approach. Retrieved 17-04-2016, Retrieved
from http://det.wa.edu.au/policies/detcms/policy-planning-and-accountability…

GRIP vzw (2017). VN-Verdrag. Retrieved 13-05-2017, Retrieved from http://www.gripvzw.be/vn-verdrag.html

Grudens-Schuck, N., Allen, B. L., & Larson, K. (2004). Methodology Brief: Focus Group Fundamentals. Extension Community and Economic Development Publications.

Hartog, D. N., Muijen, J. J., & Koopman, P. L. (1997). Transactional Versus Transformational Leadership: An Analysis of the MLQ. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 70(1), 19-34.

Hertogs, L. (2014). Kwalitatief Onderzoek naar de Ondersteuning van de Zorgcoördinator in het Vlaamse Basisonderwijs. (Master of Science in de Pedagogische Wetenschappen), Universiteit Gent, Belgium: Ghent.

Howitt, D. (2010a). Etnography/Participant Observation Introduction to Qualitative Methods in Psychology (1 ed., pp. 111-134). United Kingdom: Essex: Pearson Education.

Howitt, D. (2010b). Focus Groups Introduction to Qualitative Methods in Psychology. United Kingdom: Essex: Pearson Education.

Hullebus, M., Feys, R., Van Biervliet, P., & Thevissen, F. (2007). O-zon manifest. Retrieved 29-07-2017, Retrieved from http://www.o-zon.be/tekste /ozonmanifest/index.html

Hulpia, H., & Devos, G. (2010). Maakt Gedeeld Leiderschap een Verschil voor de Betrokkenheid van Leerkrachten? Een Studie in het Secundair Onderwijs Personeel en Organisatie, Schoolleiding en -begeleiding 2. Belgium: Mechelen: Wolters.

iCLB. (2014). Missie iCLB. Retrieved 05-07-2017, Retrieved from http://www.iclb.be/missie-iclb

International, Q. (2017). NVivo 11 for Windows (Version 11.4.1.1064).

IVASOG. (2014). Leidraad voor de Realisatie van het Pedagogisch Project voor Personeelsleden van het IVA Stedelijk Onderwijs Gent. Retrieved 18-07-2017 Retrieved from http://pbsog.gent.be/sites/pbsog.gent.be/files/basispagina_pdf/leidraad….

Jackson, A. Y., & Mazzei, L. A. (2012a). Introduction. In A. Y. Jackson & L. A. Mazzel (Eds.), Thinking with Theory in Qualitative Research. Viewing Data Across Multiple Perspectives (pp. vi-xv). United Kingdom: Abingdon: Routledge.

Jackson, A. Y., & Mazzei, L. A. (2012b). Plugging One Text Into Another. In A. Y. Jackson & L. A. Mazzel (Eds.), Thinking with Theory in Qualitative Research. Viewing Data Across Multiple Perspectives (pp. 1-14). United Kingdom: Abingdon: Routledge.

Jackson, A. Y., & Mazzei, L. A. (2012c). Thinking with Theory in Qualitative Research. Viewing Data Across Multiple Perspectives. United Kingdom: Abingdon: Routledge.

Lawson, H. A. (2004). The Logic of Collaboration in Education and the Human Services. Journal of interprofessional care, 18(3), 225-237.

Lefevre, L. (2016). Kwalitatief Onderzoek naar de Positie van een Zorgcoördinator vanuit een Historisch Perspectief. (Master of Science in de Pedagogische Wetenschappen), Universiteit Gent, Belgium: Ghent.

Manz, C. C. (1986). Self-leadership: Toward an Expanded Theory of Self-influence Processes in Organizations. Academy of Management review, 11(3), 585-600.

Meier, A., Spada, H., & Rummel, N. (2007). A Rating Scheme for Assessing the Quality of Computer- Supported Collaboration Processes. Computer-Supported Collaborative Learning, 2, 63-86. doi: 10.107/s11412-006-9005-x

Meijer, W. (2004). Averechtse Uitwerkingen en Ongewenste Neveneffecten van de Zorgstructuur. Dilemma’s in Leerlingenbegeleiding van het Basisonderwijs. Caleidoscoop, 16(5), 2-6.

Ministerie van Onderwijs en Vorming. (2005). Bijlage van de Omzendbrief BaO/2005/11: Duiding bij het Voeren van een Zorgbeleid in de School en in de Scholengemeenschap. Belgium: Brussel.

Ministerie van Onderwijs en Vorming. (2017a). Meta-evaluatie M-decreet. Synthese van Evaluatieve Publicaties Verschenen Sinds de Inwerkingtreding van het M-decreet in 2015. Belgium: Brussel.

Ministerie van Onderwijs en Vorming. (2017b). Over Doorlichtingen en Doorlichtingsverslagen. Retrieved 12-05-2017, Retrieved from http://onderwijs.vlaanderen.be/nl/over-doorlichtingen-en-doorlichtingsv…

Mortelmans, D. (2007a). De Kwalitatieve Probleemformulering
Handboek kwalitatieve onderzoeksmethoden (pp. 95-133). Belgium: Leuven: Acco.

Mortelmans, D. (2007b). Focusgroepen Handboek Kwalitatieve Onderzoeksmethoden (pp. 341-369). Belgium: Leuven: Acco.

Mortelmans, D. (2007c). Observeren Handboek Kwalitatieve Onderzoeksmethoden (pp. 293-339). Belgium: Leuven: Acco.

Mortelmans, D. (2011). Nvivo Gebruiken bij Focusgroep-Onderzoek Kwalitatieve analyse met Nvivo (pp. 241-266). Belgium: Leuven: Acco.

Naudé, P., & Buttle, F. (2000). Assessing Relationship Quality. Industrial Marketing Management, 29, 351-361.

Neck, C. P., & Manz, C. C. (1996). Thought Self-leadership: The Impact of Mental Strategies Training on Employee Cognition, Behavior, and Affect. Journal of organizational behavior, 17(5), 445-467.

Neuman, W. L. (2011). How to Review the Literature and Conduct Ethical Studies. In W. L. Neuman (Ed.), Social Research Methods: Qualitative and Quantitative Approaches (7 ed.). United Kingdom: London: Pearson Education.

Onderwijskiezer. (2017). Zorgleerkracht- Zorgcoördinator. Retrieved 08-06-2017, Retrieved from https://www.onderwijskiezer.be/v2/beroepe/beroep_detail.php?beroep=1479

Pameijer, N. (2010). Download bij Hoofdstuk 8: Implementatie van HGW op School (par. 8.3, p. 213) Handelingsgericht werken in de klas. De leerkracht doet ertoe! België: Leuven: ACCO Uitgeverij.

Pameijer, N., & Draaisma, N. (2011). Typen Vragen en Gesprekstechnieken Handelingsgerichte diagnostiek in de jeugdzorg. Een kader voor besluitvorming. België: Leuven: ACCO Uitgeverij.

Pameijer, N., & Van Beukering, T. (2015). Handelingsgerichte Diagnostiek in het Onderwijs. Een Praktijkmodel voor Diagnostiek en Advisering. België: Leuven: ACCO Uitgeverij.

Pameijer, N., van Beukering, T., & de Lange, S. (2010a, Maart 2010). De Uitgangspunten van Handelingsgericht Werken. JSW, 94 (7), 6-9.

Pameijer, N., van Beukering, T., & De Lange, S. (2010b, April 2010). De Uitgangspunten van Handelingsgericht Werken (2). JSW, 94 (8), 12-15.

Pameijer, N., van Beukering, T., Schulpen, Y., & Van De Veire, H. (2008). Handelingsgericht Werken op School. Samen met Leerkracht, Ouders en Kind aan de Slag. België: Leuven: Acco Uitgeverij.

Pameijer, N., van Beukering, T., Schulpen, Y., & Van de Veure, H. (2010c). Bijlage I: Formulieren en Checklists HGW Handelingsgericht werken in de klas. De leerkracht doet ertoe! België: Leuven: Acco.

Pattyn, M., & Buyck, C. (1998). Decreet Centra voor Leerlingenbegeleiding. Retrieved 01-08-2017, Retrieved from https://www.vlaanderen.be/nl/vlaamse-overheid/persberichten/decreet-cen…- voor-leerlingenbegeleiding

PBSOG. (2016). Analyse en Antwoord PB SOG op Ondersteuningsbehoeften van de Scholen.

PBSOG. (2017a). Contact. Retrieved 15-07-2017, Retrieved from http://pbsog.gent.be/contact

PBSOG. (2017b). Visie. Retrieved 07-06-2017, Retrieved from http://pbsog.gent.be/visie

PBSOG. (2017c). Vormingen. Retrieved 17-07-2017, Retrieved from: http://pbsog.gent.be/vormingefilter

PBSOG-iCLB. (2016a). AFSTEMMINGSGESPREKKEN iCLB en PB SOG Faciliteren Scholen om Hun Ondersteuningsbehoeften in Kaart te Brengen en Stemmen Af Met Voor een Optimale Ondersteuning.

PBSOG-iCLB. (2016b). Richtvragen voor de School Ter Voorbereiding van het Afstemmingsgesprek met PBSOG en iCLB. PBSOG-iCLB. (2016c). Visie en Doel Afstemmingsgesprek School-iCLB-PBSOG.

Pearce, C. L., & Manz, C. C. (2005). The New Silver Bullets of Leadership: The Importance of Self-and Shared Leadership in Knowledge Work. Organizational Dynamics, 34(2), 130-140. doi: 10.1016/j.orgdyn.2005.03.003

Phellas, C. N., Bloch, A., & Seale, C. (2012). Structured Methods: Interviews, Questionnaires and Observations. In C. Seale (Ed.), Researching Society and Culture (3 ed., pp. 180-205). United Kingdom: London: Sage.

Pisters, P. (2009). Micropolitiek. In E. Romein, M. Schuilenburg, & S. Van Tuinen (Eds.), Deleuze Compendium (pp. 408). The Netherlands: Amsterdam: Boom.

PwC. (2015). Audit naar de Werking van Centra voor Leelingenbegeleiding (CLB's).

Rowe, F., Stewart, D., & Patterson, C. (2007). Promoting School Connectedness Through Whole School Approaches. Health Education, 107(6), 524-542. doi: 10.1108/09654281111094973

Sanders, B. (2017). De Violen Gelijk Stemmen in de Kwaliteitszorg Binnen het Stedelijke Onderwijslandschap van Gent. Een kwalitatief Onderzoek naar het Proces van Scholen om tot Ondersteuningsbehoeften te Komen. (Master), Universtiteit Gent, Belgium: Ghent.

Schuilenburg, M. (2009). Assemblages. In E. Romein, M. Schuilenburg, & S. Van Tuinen (Eds.), Deleuze Compendium (pp. 408). The Netherlands: Amsterdam: Boom.

Singh, P., Mbokodi, S. M., & Msila, V. T. (2004). Black Parental Involvement in Education. South African Journal of Education, 24(4), 301-307.

St. Pierre, E. A. (2015). Practices for the "New" in the New Empiricisms, the New Materialisms, and Post Qualitative Inquiry. In N. K. Denzin & M. D. Giardina (Eds.), Qualitative Inquiry and the Politics of Research (pp. 75-95). USA: Walnut Creek: Left Coast Press Inc.

Stad Gent. (2017a). Onderwijscentrum Gent. Retrieved 30-07-2017, Retrieved: https://stad.gent/over-gent-en-het-stadsbestuur/stadsbestuur/organisati… from Stad Gent. (2017b). Stedelijke Basisscholen. Retrieved 07-04-2017, Retrieved https://stad.gent/onderwijs-kinderopvang/onderwijs/scholen/stedelijke-b… from

Stevens, P. E. (1996). Focus Groups: Collecting Aggregate-level Data to Understand Community Health Phenomena. Public Health Nursing, 13(3), 170-176. doi: 10.1111/j.1525-1446.1996.tb00237.x

Stewart, G. L., Courtright, S. H., & Manz, C. C. (2011). Self-leadership: A Multilevel Review. Journal of Management, 37(1), 185-222.

Stoel, W. G. R. (1995). De Taakinhoud, de Taakomvang en de Taakbelasting van Schoolleiders in het Basisonderwijs. Tijdschrift voor Onderwijsresearch, 20(2), 133-153.

Struyf, E., Adriaensens, S., & Verschueren, K. (2013). Geïntegreerde Zorg op School: Een Inspiratieboek voor de Praktijk: België: Leuven: Acco.

Struyf, E., Verschueren, K., Verachtert, P., Adriaensens, S., Vermeersch, B., Van de Putte, I., et al. (2012). Zorgbeleid in het Gewoon Basisonderwijs en Secundair Onderwijs in Vlaanderen: Kenmerken, Predictoren en Samenhang met Taakopvatting en Handelingsbekwaamheid van Leerkrachten. België: Brussel.

Van de Putte, I. (2008). De Zorgcoördinator als Ondersteuner van Leraren in Klassen met Leerlingen met Specifieke Onderwijsbehoeften. BALANS Tijdschrift voor Agogisch Werk, 4, 2-4.

Van de Putte, I., De Schauwer, E., Van Hove, G., & Davies, B. (2017, submitted). Rethinking Agency as an Assemblage Special Educational Needs Coordinator (SENCO) From ‘Change Agent’ to ‘Collaborative Work’. International Journal of Inclusive Education.

van Dijk, S., & Pameijer, N. (2014a, Februari 2014). Vragen over Handelingsgericht Werken (2) Benut Positieve Aspecten. JSW, 98 (6), 12-15.

van Dijk, S., & Pameijer, N. (2014b, Januari 2014). Vragen over Handelingsgericht Werken. HGW? Dat Doe Ik Allang! JSW, 98 (5), 6-9.

Van Keer, H. (2015). Mentoren voor beginnende leraren. Belgium: Ghent: Opleidingsonderdeel 'Zorg, coaching en begeleiding'. Powerpoint Slides

Vlaams Parlement. (2009). Decreet Betreffende de Kwaliteit van Onderwijs.

Vlaams Parlement. (2014). Ontwerp van Decreet Betreffende Maatregelen voor Leerlingen met Specifieke Onderwijsbehoeften.

Vlaams Parlement. (2015). Decreet Betreffende de Centra voor Leerlingenbegeleiding.

Vlaamse Overheid. (2016). Het Referentiekader voor Onderwijskwaliteit: Kwaliteitsverwachtingen en Kwaliteitsbeelden. In Ministerie van Onderwijs en Vorming (Ed.).

Vlaamse Overheid. (2017). Onderwijsspiegel 2017. Jaarlijks Rapport van de Onderwijsinspectie. Belgium: Brussels: Onderwijsinspectie.

Vyverman, H. (2013). Interview met Professor Paul Verhaeghe, Auteur van het Boek Identiteit. Impuls, 44, 11-17.

Walker, M. (2003). Framing Social Justice in Education: What Does the ‘Capabilities’ Approach Offer? British Journal of Educational Studies, 51(2), 168-187.

Williams, A., & Katz, L. (2001). The Use of Focus Group Methodology in Education: Some Theoretical and Practical Considerations. International Electronic Journal for Leadership in Learning, 5(3).

Winston, B. E., & Patterson, K. (2006). An Integrative Definition of Leadership. International journal of leadership studies, 1(2), 6-66.

Wise, J. M. (2005). Assemblage. In C. J. Stivale (Ed.), Gilles Deleuze: Key Concepts (1th ed., pp. 77- 87). United Kingdom: Stocksfield: Acimen Publishing Limited.

Universiteit of Hogeschool
Master of science in de Pedagogische Wetenschappen - Pedagogiek en Onderwijskunde
Publicatiejaar
2017
Promotor(en)
Elisabeth De Schauwer
Kernwoorden
Deel deze scriptie