A comparison of the environmental impact of vertical farming, greenhouses and food import: A case study for the Norwegian vegetable market

Klaus De Geyter
In deze bachelorproef wordt een Levens Cyclus Analyse uitgevoerd van sla productie voor de Noorse markt. In een eerste deel komt de milieu-impact aan bod van elke levenscyclusfase van verticale landbouw en glastuinbouw in Noorwegen en van de voedselimport uit het Middellandse Zeegebied en worden deze beide onderzocht en beoordeeld. Hieruit blijkt dat de verticale landbouwsite de laagste milieu-impact heeft, met uitzondering van de gevolgen voor de eutrofiëring van zoetwater en de onttrekking van water, op welk vlak de glastuinbouwfaciliteit dan weer beter scoort. De import heeft sowieso de grootste milieu-impact. In het tweede deel worden mogelijke verbeteringen voor de verticale landbouwfaciliteit bekeken om hun milieu-impact naar de toekomst toe te verkleinen.

Landbouwtransitie, de stap naar een beter milieu?

Heeft u zich ooit al eens afgevraagd waar uw groenten, die u het hele jaar door eet, vandaan komen? Kijk dan eens in uw koelkast of in de winkel op de verpakking. U zal al snel zien dat veel van deze groenten, niet in België geproduceerd worden. Sla uit Spanje, tomaten uit Italië, basilicum uit Frankrijk, aardbeien uit Nieuw-Zeeland, … Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de internationale voedselmarkt. Hoewel wij allemaal tijdens de donkere wintermaanden, graag een gezond slaatje eten, staan wij vaak niet stil bij de weg, die deze groenten hebben afgelegd. Voor een klein land als België met veel stedelijke gebieden lijkt importeren van groenten redelijk vanzelfsprekend. Nochtans beschikt België ook over voldoende geschikte landbouwgronden waardoor het niet volledig afhankelijk hoeft te zijn van import. Maar andere landen hebben soms gewoon niet veel andere opties om aan hun groenten te komen dan import. Zo importeert Noorwegen bijvoorbeeld 70% van zijn groenten doordat het koude klimaat en het vaak barre landschap grote conventionele landbouwtechnieken verhinderen. Zo blijkt dat slechts 3,4% van het land gebruikt wordt voor conventionele landbouwtechnieken. Naast het importeren uit het mediterrane zeegebied, wordt er steeds meer gebruikgemaakt van alternatieve landbouwtechnieken zoals glastuinbouw en verticale landbouw. Dit gebeurt in België nog niet genoeg, maar in de toekomst zal dit "alternatieve" aandeel zeker toenemen.

Laagste milieu-impact?

Groenten in verticale landbouwfaciliteitIn Noorwegen zijn deze twee alternatieve technieken reeds meer aanwezig. Om te bepalen welke van deze drie technieken – import, glastuinbouw en verticale landbouw - de laagste milieu-impact heeft, werd er gewerkt met een Levens Cyclus Analyse (Cradle to Market). Met deze methode worden de verschillende productiefasen onderzocht vooraleer een groente in de winkel belandt om een totaalbeeld van de milieu-impact te verkrijgen. Deze fasen bevatten onder andere de teelt, de energieproductie, de irrigatie en het transport. De milieu-impact werd voor iedere techniek geanalyseerd op vlak van 6 categorieën: klimaatverandering, zoet- en zoutwater eutrofiëring, fijnstofvorming, bodemverzuring en de onttrekking van water. Deze analyse toont aan dat de onderzochte verticale landbouwsite de laagste milieu-impact had voor alle categorieën, met uitzondering van de gevolgen voor de zoetwater eutrofiëring van en de onttrekking van water. Voor deze twee categorieën komt de glastuinbouwsite beter uit de bus. Er wordt echter wel vastgesteld dat als de glastuinbouw niet met aardgas zou warmen in de winterperiode, hij waarschijnlijk het beste alternatief vormt. Op dit ogenblik komen bij deze laatste nog te veel schadelijke emissies vrij. Er werd reeds veel over geschreven en ook uit deze analyse blijkt dat importeren van voedsel uit zuiderse landen een negatieve milieu-impact heeft. Dit komt voornamelijk door het aanzienlijk waterverbruik in deze streken, zoals Spanje of Italië, en het transport.

Leegstaande kantoorgebouwen en ondergrondse metrolijnen kunnen perfect ingericht worden tot landbouwfaciliteiten.

En nu?

Analyses zoals deze tonen aan dat de milieu-impact van groenten verschillend is naargelang de gebruikte landbouwtechnieken. Door te werken met lokale initiatieven, die voedsel kunnen produceren met een lage milieu-impact, kan het negatieve effect op het milieu sterk verminderd worden. Zo kan waterverbruik gereduceerd worden, het aantal kilometers transport verlaagd worden, de hoeveelheid pesticiden verkleind tot zelfs weggewerkt worden, enz. Ook kunnen ongebruikte plaatsen in steden, zoals leegstaande kantoorgebouwen en ondergrondse metrolijnen, perfect ingericht worden tot landbouwfaciliteiten. Door op nieuwe manieren aan landbouw te doen, kan de milieu-impact van groenten tot een aanvaardbaar niveau teruggebracht worden, zodat onze groenten niet alleen gezond zijn en een hoge kwaliteit hebben, maar bovendien ook nog eens milieuvriendelijker worden.

Bibliografie

Aguilera, E., Guzmán, G., & Alonso, A. (2015). Greenhouse gas emissions from conventional and organic cropping systems in Spain. I. Herbaceous crops. Agronomy for Sustainable Development, 35(2), 713–724.

Ahn, B.-L., Jang, C.-Y., Leigh, S.-B., Yoo, S., & Jeong, H. (2014). Effect of LED lighting on the cooling and heating loads in office buildings. Applied Energy (113), 1484-1489.

Alanen, J., Simonen, P., Saarikoski, S., Timonen, H., Kangasniemi, O., Saukko, E., . . . Vesala, H. (2017). Comparison of primary and secondary particle formation from natural gas engine exhaust and of their volatility characteristics. Atmospheric Chemistry and Physics, 17(14), 8739-8755

Association for Vertical Farming. (2017a). Controlled agriculture and ecosystem economics.  

Association for Vertical Farming. (2017b). Glossary for vertical farming and urban agriculture. Association for Vertical Farming.  Retrieved from https://vertical-farming.net/glossary-vertical-farming/

Audsley, E., Stacey, K., Parsons, D. J., & Williams, A. (2009). Estimation of the greenhouse gas emissions from agricultural pesticide manufacture and use. Retrieved from Hampton:

Banerjee, C., & Adenaeuer, L. (2014). Up, up and away! The economics of vertical farming. Journal of Agricultural Studies, 2(1), 40-60.

Bartzas, G., Zaharaki, D., & Komnitsas, K. (2015). Life cycle assessment of open field and greenhouse cultivation of lettuce and barley. Information Processing in Agriculture, 191–207.

Baytorun, A. N., & Zaimoglu, Z. (2018). Climate Control in Mediterranean Greenhouses Climate Resilient Agriculture-Strategies and Perspectives: InTech.

Becker, C., & Kläring, H.-P. (2016). CO2 enrichment can produce high red leaf lettuce yield while increasing most flavonoid glycoside and some caffeic acid derivative concentrations. Food Chemistry (199), 736-745.

Belis, C. A., Karagulian, F., Larsen, B. R., & Hopke, P. K. (2013). Critical review and meta-analysis of ambient particulate matter source apportionment using receptor models in Europe. Atmospheric Environment (69), 94-108.

Birkved, M., & Hauschild, M. Z. (2006). PestLCI—a model for estimating field emissions of pesticides in agricultural LCA. Ecological Modelling, 198(3-4), 433-451.

Bouwman, A., Van Vuuren, D., Derwent, R., & Posch, M. (2002). A global analysis of acidification and eutrophication of terrestrial ecosystems. Water, Air, and Soil Pollution, 141(1-4), 349-382.

BySpire. (2017, March). BySpire: The Green Accelerator.  

Cargonet AS. (2016). Cargonet.  Retrieved from http://www.cargonet.no

Citepa. (2018). Particulate matter.   Retrieved from https://www.citepa.org/en/air-and-climate/pollutants-and-ghg/particulat…

Coles, R. (2003). Introduction Food packaging technology (pp. 1-31). Londen, UK: Blackwell Publishing.

Coley, D., Howard, M., & Winter, M. (2009). Local food, food miles and carbon emissions: A comparison of farm shop and mass distribution approaches. Food policy, 34(2), 150-155.

Cuenca, J. C. (2012). Report on water desalination status in the mediterrenean countires.

De Mauro, D. (2017). Vertical Farming and Sustainability. Vertical Farming Academy. Retrieved from https://academy.vertical-farming.net/2017/10/10/vertical-farming-sustai…

DESA, U. (2010). United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division: world urbanization prospects, the 2009 revision: highlights: UN publications, New York, h ttp://esa. un. org/unpd/wup/Documents/WUP2009 Highlights Final. pdf.

Despommier, D. (2010). The vertical farm: feeding the world in the 21st century. New York: Thomas Dunne Books/St. Martin's Press.

Eriksson, M., & Ahlgren, S. (2013). LCAs of petrol and diesel - a literature review. Retrieved from Uppsala:

Ersever, I., & Pirbazari, M. M. (2002). Appendix 2.4 B2.

European Commission. (2003). Integrated Pollution Prevention and Control (IPPC) Reference Document on Best Available Techniques for Mineral Oil and Gas Refineries.

European Commission. (2012). Characterisation factors of the ILCD Recommended Life Cycle Impact Assessment methods. Database and Supporting Information. Retrieved from Luxembourg:

European Commission. (2015). Study on actual GHG data for diesel, petrol, kerosene and natural gas. Retrieved from Brussels:

EUROPEN. (2013). Packaging and Packaging Waste Statistics 1998-2010 Retrieved from

FAO. (2009). How to Feed the World in 2050. Paper presented at the Rome: High-Level Expert Forum.

FAO. (2017). The Future of Food and Agriculture. Trends and Challenges: FAO Rome.

Fepex. (2016). ECONOMIC REPORT ON THE SPANISH FRUIT AND VEGETABLE SECTOR. FRUIT ATTRACTION 2016 PRESS PACK.

Finnvedenab, G., & Ekvallc, T. (1998). Life-cycle assessment as a decision-support tool—the case of recycling versus incineration of paper. Resources, Conservation and Recycling, 24(3-4), 235-256.

Fogg, L. W., Rauhala, K. R., Satterfield, H. E., & Scott, E. G. (1979). Controlled environment agriculture facility and method for its operation: Google Patents.

Frischknecht, R., Althaus, H. J., Doka, G., Dones, R., Heck, T., Hellweg, S., . . . Spielmann, M. (2004). Overview and Methodology. Final Report Ecoinvent 2000 No. 1. Retrieved from Duebendorf, Switzerland:

Fu, X., Wang, S., Ran, L., Pleim, J., Cooter, E., Bash, J., . . . Hao, J. (2015). Estimating NH 3 emissions from agricultural fertilizer application in China using the bi-directional CMAQ model coupled to an agro-ecosystem model. Atmospheric Chemistry and Physics, 15(12), 6637-6649.

Game, I., & Primus, R. (2015). Urban Agriculture. Retrieved from New York:

GDRC. (2018). Defining Life cycle Assessment.   Retrieved from http://www.gdrc.org/uem/lca/lca-define.html

Gibon, T., & Hertwich, E. (2014). A global environmental assessment of electricity generation technologies with low greenhouse gas emissions. Procedia CIRP, 15, 3-7.

Graff, G. J. (2011). Skyfarming. Retrieved from Waterloo, Ontario, Canada:

Hanasand Gård og Gartneri. (2017). Om oss.   Retrieved from https://www.hanasandgard.no/om-oss/

Hanasand, S. J. (2018) Production and transportation methods, inputs, monitoring and packaging matherials /Interviewer: K. De Geyter.

Henderson, R. (2016). Water Consumption in US Petroleum Refineries. Retrieved from Chicago:

Hischier, R., Weidema, B., Althaus, H.-J., Bauer, C., Doka, G., Dones, R., . . . Jungbluth, N. (2010). Implementation of life cycle impact assessment methods. Final report ecoinvent v2, 2.

Howarth, R. W., Santoro, R., & Ingraffea, A. (2011). Methane and the greenhouse-gas footprint of natural gas from shale formations. Climatic Change, 106(4), 679.

Huijbregts, M. A. J., Steinmann, Z. J. N., Elshout, P. M. F., Stam, G., Verones, F., Vieira, M. D. M., . . . van Zelm, R. (2016). ReCiPe 2016: A harmonized life cycle impact assessment at midpoint and endpoint level. Report I: Characterization. Retrieved from Bilthoven:

IEA. (2017). Energy Policies of IEA Countries - Norway. Retrieved from

IPCC. (2014). Climate Change 2014 Synthesis Report. Retrieved from

ISHS. (2018). Horticulture Research International.   Retrieved from https://www.hridir.org/countries/norway/index.htm

ISO. (2006). 14040: Environmental management–life cycle assessment–principles and framework. London: British Standards Institution.

Jacobs, R., Grant, R., Kwant, J., Marquenie, J., & Mentzer, E. (1992). The composition of produced water from Shell operated oil and gas production in the North Sea Produced Water (pp. 13-21): Springer.

Jolliet, O., Brent, A., Goedkoop, M., Itsubo, N., Mueller-Wenk, R., Peña, C., . . . Heijungs, R. (2003). Final report of the LCIA Definition study.

Jorge, R. S. (2013). Environmental consequences of electricity transmission and distribution - a life cycle perspective. Retrieved from Norwegian University of Science and Technology:

Kalantari, F., Tahir, O. M., Lahijani, A. M., & Kalantari, S. (2017). A Review of Vertical Farming Technology: A Guide for Implementation of Building Integrated Agriculture in Cities. Advanced Engineering Forum, 24, 76-91.

Karagulian , F., Belis, C. A., Dora , C. F. C., Prüss-Ustün , A. M., Bonjour , S., Adair-Rohani, H., & Amann, M. (2015). Contributions to cities' ambient particulate matter (PM): A systematic review of local source contributions at global level. Atmospheric Environment(120), 475-483.

Komnitsas, K. (2018, 05 04) Call with Mister Komnitas about the soil in the study: Life cycle assessment of open field and greenhouse cultivation of lettuce and barley/Interviewer: K. De Geyter.

Kozai , T., Niu, G., & Takagaki, M. (2015). Plant Factory An Indoor Vertical Farming System for Efficient Quality Food Production (Vol. Chapter 4 and 8): Academic Press.

Kumar, M., Badruzzaman, M., Adham, S., & Oppenheimer, J. (2007). Beneficial phosphate recovery from reverse osmosis (RO) concentrate of an integrated membrane system using polymeric ligand exchanger (PLE). Water research, 41(10), 2211-2219.

Lin, K.-H., Huang, M.-Y., Huang, W.-D., Hsu, M.-H., Yang, Z.-W., & Yang, C.-M. (2013). The effects of red, blue, and white light-emitting diodes on the growth, development, and edible quality of hydroponically grown lettuce (Lactuca sativa L. var. capitata). Scientia Horticulturae(150), 86–91.

Lund, V. (2018, May 02) Interview with Senior researcher at the Norwegian Institute of Public Health/Interviewer: K. De Geyter.

Marcelis, L., Raaphorst, M., Heuvelink, E., & Bakker, M. (2007). Climate and Yield in a Closed Greenhouse. Paper presented at the International Symposium on High Technology for Greenhouse System Management: Greensys2007 801.

Marsh, K., & Bugusu, B. (2007). Food Packaging - Roles, Materials, and Environmental Issues. ournal of Food Science, 72(3), R39-R55.

Martin-Gorriz, B. (2018, 05 04) Call with mister Martin-Gorriz about the soil of study: Hydroponic system and desalinated seawater as an alternative farm-productive proposal in water scarcity areas: Energy and greenhouse gas emissions analysis of lettuce production in southeast Spain/Interviewer: K. De Geyter.

Martinez-Mate, M. A., Martin-Gorriz, B., Martínez-Alvarez, V., Soto-García, M., & Maestre-Valero, J. F. (2018). Hydroponic system and desalinated seawater as an alternative farm-productive proposal in water scarcity areas: Energy and greenhouse gas emissions analysis of lettuce production in southeast Spain. Journal of Cleaner Production (172), 1298 - 1310.

McLeod, A. R., & Long, S. P. (1999). Free-air Carbon Dioxide Enrichment (FACE) in Global Change Research: A Review. Advances in Ecological Research, 28, 1-56.

Miljogartneriet. (2018). Miljøvennlig Produksjon. Miljogartneriet.  Retrieved from http://miljogartneriet.no/miljøvennlig-produksjon

Ministerio de Industria, E. y. T. (2015). La Energía en España 2015.

Möller Voss, P. (2013). Vertical Farming: An agricultural revolution on the rise. Halmstad: School of Business and Engineering (SET).

National Institute for Food and Agriculture. (2018). Irrigation Systems.   Retrieved from https://ag.umass.edu/greenhouse-floriculture/greenhouse-best-management…

National Ocean Service. (2018). What is a dead zone?   Retrieved from https://oceanservice.noaa.gov/facts/deadzone.html

Nelkin, J., & Caplow, T. (2008). Sustainable controlled environment agriculture for urban areas. Acta Hortic. (801), 449-456.

Nguyen Berg, L. M. (2018, March 15) Urban agriculture in Oslo/Interviewer: K. De Geyter.

Nino, F. S. (2015). Sustainable Development Goals—United Nations. UN Sustain. Dev. http://www. un. org/sustainabledevelopment/sustainable-development-goals/ (accessed May 1, 2016).

Nixon, S. W. (2012). Coastal marine eutrophication: A definition, social causes, and future concerns, Ophelia, 41(1), 199-219.

Nordenström, E., Guest, G., & Fröling, M. (2010). LCA of local bio-chp fuelled greenhouses versus mediterranean open field tomatoes for consumption in northern scandinavia. Paper presented at the ECO-TECH´ 10, 22-24 November 2010, Kalmar, Sweden.

Norges vassdrags- og energidirektorat. (2016). Norway and the European power market.   Retrieved from https://www.nve.no/energy-market-and-regulation/wholesale-market/norway…

Norsk Gartnerforbunds. (2014). CO2. Norsk Gartnerforbunds energiside.  Retrieved from http://www.ngfenergi.no/node/125

Norwegian Environment Agency. (2018). Freshwater.   Retrieved from http://www.environment.no/topics/freshwater/

NoSoilSolutions. (2018). 6 Different Types of Hydroponic Systems.   Retrieved from http://www.nosoilsolutions.com/6-different-types-hydroponic-systems/

OFG. (2017). Totaloversikten 2016. Retrieved from Langhus:

PE International. (2010). Handbook for Life Cycle Assessment (LCA) Using the GaBi Education Software Package. Retrieved from

Pimentel, D., Berger, B., Filiberto, D., Newton, M., Wolfe, B., Karabinakis, E., . . . Nandagopal, S. (2004). Water resources: agricultural and environmental issues. BioScience, 54(10), 909-918.

Posch, M., Seppälä, J., Hettelin, J. P., Johansson, M., Margni, M., & Jolliet, O. (2008). The role of atmospheric dispersion models and ecosystem sensitivity in the determination of characterisation factors for acidifying and eutrophying emissions in LCIA. International Journal of Life Cycle Assessment, 13(6), 477-486.

Qian, T., Dieleman, J., Elings, A., De Gelder, A., Marcelis, L., & Van Kooten, O. (2009). Comparison of climate and production in closed, semi-closed and open greenhouses. Paper presented at the International Symposium on High Technology for Greenhouse Systems: GreenSys2009 893.

Raluy, R., Serra, L., Uche, J., & Valero, A. (2004). Life-cycle assessment of desalination technologies integrated with energy production systems. Desalination, 167, 445-458.

Reuss, J. O., & Johnson, D. W. (2012). Acid deposition and the acidification of soils and waters (Vol. 59): Springer Science & Business Media.

Risø, H. J. (2018, April 11) Intertermo: Import to Norway/Interviewer: K. De Geyter.

Romero-Gámez, M. (2018, 05 04) Call with Mercedes Romero-Gámez about the soil of study: Life cycle assessment of cultivating lettuce and escarole in Spain/Interviewer: K. De Geyter.

Romero-Gámez, M., Audsley, E., & Suárez-Rey, E. M. (2014). Life cycle assessment of cultivating lettuce and escarole in Spain. Journal of Cleaner Production (73), 193-203.

Roser, M., & Ritchie, H. (2018). Yields and Land Use in Agriculture. OurWorldInData.org. Retrieved from https://ourworldindata.org/yields-and-land-use-in-agriculture

Roy, P., Nei, D., Orikasa, T., Xu, Q., Okadome, H., Nakamura, N., & Shiina, T. (2009). A review of life cycle assessment (LCA) on some food products. Journal of Food Engineering, 90(1), 1-10. doi:https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2008.06.016

Sanyé‐Mengual, E., Cerón‐Palma, I., Oliver‐Solà, J., Montero, J. I., & Rieradevall, J. (2013). Environmental analysis of the logistics of agricultural products from roof top greenhouses in Mediterranean urban areas. Journal of the Science of Food and Agriculture, 93(1), 100-109.

Sauer, B., Schivley, G., Molen, A., Dettore, C., & Keoleian, G. (2009). Life Cycle Assesment of Drinking Water Systems: Bottle Water, Tap Water, and Home/Office Delivery Water: Franklin Associates, A Division of ERG.

Schmidt Rivera, X. C., Bacenetti, J., Fusi, A., & Niero, M. (2017). The influence of fertiliser and pesticide emissions model on life cycle assessment of agricultural products: The case of Danish and Italian barley. Science of The Total Environment, 592, 745-757.

Seinfeld, J. H., & Pandis, S. N. (2016). Atmospheric Chemistry and Physics: from Air Pollution to Climate Change (Vol. Chapter 2.7 Particulate Matter (Aerosols)). New York: Wiley.

Seppälä, J., Posch, M., Johansson, M., & Hettelingh, J. P. (2006). Country-dependent Characterisation Factors for Acidification and Terrestrial Eutrophication Based on Accumulated Exceedance as an Impact Category Indicator. International Journal of Life Cycle Assessment, 11(6), 403-416.

Shamshiri, R. R., Kalantari, F., Ting, K. C., Thorp, K. R., Hameed, I. A., Weltzien, C., . . . Shad, Z. M. (2018). Advances in greenhouse automation and controlled environment agriculture: A transition to plant factories and urban agriculture. International Journal of Agricultural and Biological Engineering, 11(1), 1-22.

Sharaai, A. H., Mahmood, N. Z., & Sulaiman, A. H. (2010). Life Cycle Impact Assessment (LCIA) in Potable Water Production in Malaysia: Potential Impact Analysis Contributed from Production and Contruction Phase Using Eco-indicator 99 Evaluation Method. World Applied Sciences Journal, 11(10), 1230-1237.

Snellingen Bye, A., Amund Aarstad, P., Ingun Løvberget, A., & Høie, H. (2017). Jordbruk og miljø 2016. Retrieved from Oslo:

Spath, P. L., & Mann, M. K. (2000). Life cycle assessment of hydrogen production via natural gas steam reforming. Retrieved from

Statistics Norway. (2017). Land use and land cover. Statistics Norway. Retrieved from http://www.ssb.no/en/arealstat/

Stauffer, N. W. (2016). Regulating particulate pollution: Novel analysis yields new insights.   Retrieved from http://news.mit.edu/2016/regulating-particulate-pollution-0711

Stocker, T. F., Qin, D., Plattner, G., Tignor, M., Allen, S., Boschung, J., . . . Midgley, P. (2013). Climate change 2013: the physical science basis. Intergovernmental panel on climate change, working group I contribution to the IPCC fifth assessment report (AR5). New York.

Sun, P., Elgowainy, A., Wang, M., Han, J., & Henderson, R. J. (2018). Estimation of US refinery water consumption and allocation to refinery products. Fuel, 221, 542-557.

The Guardian. (2018). How green are electric cars?   Retrieved from https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2017/dec/25/how-gre…

Thomaier, S., Specht, K., Henckel, D., Dierich, A., Siebert, R., Freisinger, U. B., & Sawicka, M. (2014). Farming in and on urban buildings: Present practice and specific novelties of Zero-Acreage Farming (ZFarming). Renewable Agriculture and Food Systems, 30(1), 1-12.

U.S. Geological Survey. (2014). What Is an Aquifer?           .   Retrieved from https://meteor.pwnet.org/impact_event/aquiafers.htm

UNEP SETAC. (2011). Global Guidance Principles for Life Cycle Assessment Databases.   Retrieved from http://www.unep.fr/shared/publications/pdf/DTIx1410xPA-GlobalGuidancePr…

Van Linden, V. (2018) Consultation on LCA steps of this thesis and verification of results.

Van Lubek, D.-J., & Bøgeberg, J. (2018, April 21) Technical and design questions for the BySpire team/Interviewer: K. De Geyter.

Vanderheyden, G., & Aerts, J. (2014). Comparative LCA Assessment of Fontinet Filtered Tap Water Vs. Natural Sourced Water in a PET Bottle. Retrieved from

Veil, J. A., Puder, M. G., Elcock, D., & Redweik Jr, R. J. (2004). A white paper describing produced water from production of crude oil, natural gas, and coal bed methane. Retrieved from

Wakeland, W., Cholette, S., & Venkat, K. (2012). Food transportation issues and reducing carbon footprint. Green Technologies in Food Production and Processing. Food Engineering Series. (pp. 211-236). Boston: Springer.

Wauchope, R. (1978). The Pesticide Content of Surface Water Draining from Agricultural Fields—A Review 1. Journal of environmental quality, 7(4), 459-472.

Wilson, L. (2013). Shades of green: electric cars' carbon emissions around the globe.

Wittemans, L., & Bronchart, F. (2018). Energiebesparing EXE-kas veelbelovend. Proeftuinnieuws, 4.

World Weather Online. (2018). World Weather Online. World Weather Online.  Retrieved from https://www.worldweatheronline.com

Zabaniotou, A., & Kassidi, E. (2003). Life cycle assessment applied to egg packaging made from polystyrene and recycled paper. Journal of Cleaner Production, 11, 549–559.

Universiteit of Hogeschool
Bachelor in het bedrijfsmanagement: Milieumanagement
Publicatiejaar
2018
Promotor(en)
Katrijn Cierkens
Kernwoorden
Share this on: