Intelligent control of green roofs as buffers in urban settings: a case study for Antwerp

Ewout Vereecke
Data van (blauw)groene daken uit Antwerpen laten toe om met een zelf ontwikkeld groendakmodel simulaties uit te voeren voor de ganse stad Antwerpen. Het slim aansturen van groendaken met buffers (blauwgroen) via weersvoorspellingen maakt de daken veel effectiever tegen wateroverlast en tegen hitte, zo blijkt uit de simulaties.

Een slim en blauw groendak beschermt steden tegen overstromingen én droogte

Het slechte nieuws: klimaatverandering brengt intensere neerslag en meer hittegolven in België. De steden van de toekomst staan dus voor grote uitdagingen. Het goede nieuws: een deel van de oplossing ligt nu al op een dak in Antwerpen. De masterscriptie onderzoekt namelijk hoe een nieuwe generatie groendaken kunnen helpen bij watertekort én –overlast.

De KU Leuven doet onderzoek naar de meerwaarde van begroeide daken om de Vlaamse steden van de toekomst leefbaar te houden. Dit gebeurt op basis van data uit een experimentele daktuin in hartje Antwerpen. De masterscriptie sloot aan bij dit onderzoek en heeft een dubbel doel. Ten eerste wordt gezocht naar het beste daktype op vlak van overstromingsreductie en hittebestendigheid. Het tweede doel is het ontwikkelen van een slim besturingssysteem voor groendaken. Dit systeem moet het opgevangen regenwater beter beheren op stedelijk niveau. 

Daken in alle kleuren en maten
Maar wat zijn groendaken nu eigenlijk? Dat zijn kort gezegd daken met een laag aarde en planten op. Het vervangt de saaie lap asfalt door een aantrekkelijke tuin, en het blijkt ook een van dé klimaatadaptatiemiddelen bij uitstek. Zo kunnen groendaken bij hevige buien een groot deel van de neerslag opvangen en vasthouden, en tijdens hittegolven zorgen ze voor verkoeling. Een niet onbelangrijk voordeel, aangezien België de laatste jaren steeds vaker met hittegolven te maken krijgt. 

Om deze vegetatie ook in extreme droogte gezond te houden, kijken ingenieurs in de richting van blauwgroene daken. Onder de grondlaag van het groendak komt dan een waterbuffer van enkele centimeters. Dit water bevoorraadt de planten tijdens langdurige periodes zonder regen.

Groendaken in Antwerpen

groendaken
Drie verschillende groene en blauwgroene daken met een dikte tot 30 cm leveren data. Het onderzoeksteam focust bewust op dergelijke dunne lagen. Veel platte daken kunnen dit stukje natuur immers ondersteunen zonder gevaar voor stabiliteit.

Meetinstrumenten houden voor elk proefdak zowel de totale als de doorgesijpelde neerslag bij. Hieruit blijkt dan welk type het beste regenwater absorbeert en vasthoudt. De metingen lopen wel maar over een aantal maanden. Een volgende stap is daarom nagaan hoe het dak zou reageren over een langere periode, en vooral tijdens extreme buien.

Het onderzoek van de masterscriptie start vanuit een zelf ontwikkeld groendakmodel. De computer berekent tijdens simulaties met dit model hoe elk type dak zou presteren tijdens fictieve, extreme buien. Een vergelijking met de maandenlange dataset in Antwerpen bevestigt dat het model de realiteit goed benadert.

Om een betrouwbaar beeld te krijgen, lopen de simulaties voor elk dak over 100 jaar. Wat blijkt? Een blauwgroen dak scoort het beste, en houdt de helft van het inkomende regenwater vast. De toegevoegde waterbuffer van slechts 50 liter per vierkante meter zorgt er ook voor dat planten tot 10 keer minder vaak zonder water vallen in vergelijking met een klassiek groendak. 

Kleinere overstromingen
Allemaal goed en wel, maar één groendak gaat het verschil niet maken denkt u misschien. Wat zou er gebeuren als alle platte daken in een stad begroeid zijn? 

Regen leidt pas tot ondergelopen straten en kelders als de riolen het inkomende water niet meer kunnen slikken. Een computermodel van het Antwerpse rioolnetwerk berekent wanneer stortbuien leiden tot overstromingen. Het toevoegen van groendaken in het rioolmodel toont dan in hoeverre deze daken de wateroverlast (letterlijk) van de baan kunnen ruimen.

In het centrum van Antwerpen beslaan de platte daken 9% van de totale stadsoppervlakte. Het volledig beplanten van die daken verkleint een overstroming die gemiddeld eens in de twintig jaar voorkomt, met 10.7%. Met blauwgroene daken wordt dit zelfs 28.5%. Een zeer goed resultaat, en eenvoudig bekomen met het plaatsen van plantjes op kale daken. Maar hier stopt de scriptie niet, want alles kan beter. De werkelijke innovatie van het onderzoek schuilt in de tweede doelstelling, het intelligent sturen van het water in deze begroeide daken.

Intelligente sturing

1. Het blauwgroen dak voorspelt hevige regen en leegt zijn buffer (gedeeltelijk). 2. De waterbuffer vangt de nieuwe neerslag op en houdt die zodoende uit het riool. (bron: vrtnws.be)
Stel dat uw waterbuffer meeluistert naar Frank Deboosere, en zich voorbereidt op zware stormen? Zo zou intelligente sturing ongeveer werken. Sensoren houden continu in de gaten hoeveel water een buffer bevat. Wanneer er hevige regen wordt verwacht, kunnen vollere dakbuffers deels leeglopen om meer aankomende neerslag op te vangen. Zodoende belandt het regenwater meer gespreid in de tijd in het riool, met minder wateroverlast tot gevolg. Anderzijds zullen de blauwgroene daken tijdens droge periodes het water vasthouden.

Die strategische sturing is uitgewerkt via computersimulaties van Antwerpen. Dergelijk systeem klinkt veelbelovend, maar er schuilt nog een addertje onder het blauwgroen dak. Frank en Sabine kunnen immers nooit met 100% zekerheid de toekomstige neerslag voorspellen. De intelligente sturing is hier echter op voorbereid. Via kansberekening beschouwt het programma een aantal verschillende weerberichten. Hieruit volgt dan een strategie die voor alle voorspellingen samen de kleinste overlast voorspelt.

Maar biedt de sturing van dakbuffers nu voldoende soelaas bij overstromingen, of is het simpelweg dweilen met de kraan open? De sturing zorgt ervoor dat blauwgroene daken bij hevige regen 45 à 50% meer water ophouden in vergelijking met klassieke blauwgroene daken. Nieuwe simulaties beschouwen opnieuw alle platte daken in Antwerpen blauwgroen, maar ditmaal ook intelligent gestuurd. Die daken kunnen de laatste grote overstroming in Antwerpen met 37% verkleinen qua oppervlakte. De overstroming kan niet volledig verhinderd worden door het beperkte aantal platte daken, maar de schade vermindert dus wel significant. 

Deze masterscriptie toont beleidsmakers en particulieren dat niet elk type begroeid dak even interessant is. De levensduur van de vegetatie is veel beter op een blauwgroen dak. Het innovatief systeem van intelligente sturing blijkt nog effectiever dan klassieke groene of blauwgroene daken tegen wateroverlast. Bovendien is het besturingssysteem uit te breiden naar alle waterbuffers in een stad, van grote spaarbekkens tot kleine regenputten. 

Kortom, intelligente en blauwgroene daken blijken een ideale en natuurlijke oplossing voor steden tegen de gevolgen van klimaatverandering. Twee problemen worden tegelijk aangepakt: te veel én te weinig water. Schrik dus maar niet als ‘t Stad binnenkort een slim netwerk van waterbuffers bezit. Het eerste slim blauwgroen dak is alleszins al geplaatst.

Bibliografie

 

  1. M. Antrop. Landscape change and the urbanization process in Europe. Land- scape and Urban Planning, 67(1-4):9–26, 2004.

  2. H. Qin, Z. Li, and G. Fu. The effects of low impact development on urban flooding under different rainfall characteristics. Journal of environmental management, 129:577–585, 2013.

  3. V. Veach, A. Moilanen, and E. Di Minin. Threats from urban expansion, agricultural transformation and forest loss on global conservation priority areas.PloS one, 12(11), 2017.

  4. X. Xu, Y. Xie, K. Qi, Z. Luo, and X. Wang. Detecting the response of bird communities and biodiversity to habitat loss and fragmentation due to urbanization. Science of the Total Environment, 624:1561–1576, 2018.

  5. A. Mohajerani, J. Bakaric, and T. Jeffrey-Bailey. The urban heat island effect, its causes, and mitigation, with reference to the thermal properties of asphalt concrete. Journal of Environmental Management, 197:522–538, 2017.

  6. J.M. Shepherd. A review of current investigations of urban-induced rainfall and recommendations for the future. Earth Interactions, 9(12):1–27, 2005.

  7. J. Han, J. Baik, and H. Lee. Urban impacts on precipitation. Asia-Pacific Journal of Atmospheric Sciences, 50(1):17–30, 2014.

  8. P. Willems, V. Ntegeka, P. Baguis, and E. Roulin. Climate change impacts on hydrological extremes along rivers and urban drainage systems in Belgium, 2010.

  9. J. De Niel, H. Tabari, and P. Willems. Modellering en beleidsaanbevelingen ten aanzien van neerslag in antwerpen–samenvatting en beleidsaanbevelingen, 2015.

  10. P. Willems and M. Vrac. Statistical precipitation downscaling for small-scale hydrological impact investigations of climate change. Journal of Hydrology, 402(3-4):193–205, 2011.

  11. L. Van Ootegem, K. Van Herck, T. Creten, E. Verhofstadt, L. Foresti, E. Goudenhoofdt, M. Reyniers, L. Delobbe, D. Murla Tuyls, and P. Willems. Exploring the potential of multivariate depth-damage and rainfall-damage models. Journal of Flood Risk Management, 11:S916–S929, 2018.

  12. P. Willems. Evaluatie en actualisatie van de IDF-neerslagstatistieken te Ukkel, 2011.

  13. P. Willems. De effecten van verdroging als gevolg van de klimaatwijzig- ing en urbanisatie op oppervlaktewater (slides online). URL: https:// www.kuleuven.be/hydr/cci/reports/Waterforum2014-PWillems.pdf, last checked on 2010-01-17.

  14. L. Poelmans, A. Van Rompaey, and O. Batelaan. Coupling urban expansion models and hydrological models: How important are spatial patterns? Land Use Policy, 27(3):965–975, 2010.

  15. G.A. Meehl and C. Tebaldi. More Intense, More Frequent, and Longer Lasting Heat Waves in the 21st Century. Science, 305(5686):994–997, 2004.
     
  16. H. Wouters and et al. Heat stress increase under climate change twice as large in cities as in rural areas: A study for a densely populated midlatitude maritime region. Geophysical Research Letters, 44(17):8997–9007, 2017.
     
  17. United Nations. Sustainable development goals: clean water and sanitation. URL: https://www.un.org/sustainabledevelopment/ water-and-sanitation/, last checked on 2010-01-14.
     
  18. J. De Waegemaeker, M. Van Acker, E. Kerselaers, and E. Rogge. Shifting climate, reshaping urban landscapes: Designing for drought in the Campine landscape. Journal of Landscape Architecture, 11(3):72–83, 2016.
     
  19. G. Ziervogel, M. Shale, and M. Du. Climate change adaptation in a developing country context: The case of urban water supply in Cape Town. Climate and Development, 2(2):94–110, 2010.
     
  20. J. Viljoen. Cape Town Drought Highlights Water Scarcity Risk to Vulnerable Cities Globally: UBS. Insurance Journal, 2018.
     
  21. I. Khalid, A. Mukhtar, and Z. Ahmed. Water Scarcity in South Asia: A Potential Conflict of Future Decades. Journal of Political Studies, 21(1):259– 280, 2014.
     
  22. R. Cameron and T. Katzschner. Every last drop: the role of spatial planning in enhancing integrated urban water management in the City of Cape Town.South African Geographical Journal, 99(2):196–216, 2017.
     
  23. B. Dvorak and A. Volder. Green roof vegetation for North American ecoregions: A literature review. Landscape and Urban Planning, 96(4):197–213, 2010.
     
  24. N. Dunnet and N. Kingsbury. Planting green roofs and living walls, 2d ed.Scitech Book News, 32(3), 2008.

  25. S. Konasova and R. Vagner Da Silveira. Green roofs: roof system reducing heating and cooling costs. Business & IT, 6(1):60–65, 2016.

  26. Y. Toparlar, B. Blocken, B. Maiheu, and G. J.F. van Heijst. The effect of an urban park on the microclimate in its vicinity: a case study for Antwerp, Belgium. International Journal of Climatology, 38(December 2017):e303–e322, 2018.

  27. T. Susca, S. R. Gaffin, and G. R. Dell’Osso. Positive effects of vegetation: Urban heat island and green roofs. Environmental Pollution, 159(8-9):2119–2126, 2011.

  28. D.B. Rowe. Green roofs as a means of pollution abatement. Environmental Pollution, 159(8-9):2100–2110, 2011.

  29. V. Stovin, S. Poë, S. De-Ville, and C. Berretta. The influence of substrate and vegetation configuration on green roof hydrological performance. Ecological Engineering, 85(C):159–172, 2015.

  30. L. De Roeck. Slim omgaan met regenwater. Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid en Ruimte Vlaanderen, 2013.

  31. Y. Qiu, A. Ichiba, I. Tchiguirinskaia, and D. Schertzer. Evaluation of nature- based solutions for storm water management with a fully distributed model in semi-urban catchment. 11th International Workshop on Precipitation in Urban Areas (UrbanRain18), 2018.

  32. E. Vanuytrecht, C. Van Mechelen, K. Van Meerbeek, P. Willems, M. Hermy, and D. Raes. Runoff and vegetation stress of green roofs under different climate change scenarios. Landscape and Urban Planning, 122(C):68–77, 2014.

  33. D.G. Cirkel, B.R. Voortman, T. van Veen, and R.P. Bartholomeus. Evaporation from (Blue-)Green Roofs: Assessing the benefits of a storage and capillary irrigation system based on measurements and modeling. Water (Switzerland), 10(9):1–21, 2018.

  34. K. Broks and H. van Luijtelaar. Groene daken nader beschouwd, 2015.

  35. D. Bertels and L. Janssen. Duurzame maatregelen tegen wateroverlast in de stedelijke omgeving, casestudie Antwerpen, 2018.

  36. K.L. Getter, D.B. Rowe, and J.A. Andresen. Quantifying the effect of slope on extensive green roof stormwater retention. Ecological Engineering, 31(4):225– 231, 2007.

  37. C. De Pauw. Technische voorlichting 229: Groendaken. Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB), 2006. ISSN 0577-4880

  38. Vegetal i.D. OASIS: La toiture hydroactive multimodale, 2018.
    R. Castiglia Feitosa and S. Wilkinson. Modelling green roof stormwater response for different soil depths. Landscape and Urban Planning, 153:170–179, 2016.

  39. N. Vanwoert, J. Andresen, and C. Rugh. Green roof stormwater retention: Effects of roof surface, slope, and media depth. Journal of Environmental Quality, 34(3):1036–44, 2005.

  40. M.A. Monterusso, D.B. Rowe, C.L. Rugh, and D.K. Russell. Runoff water quantity and quality from green roof systems. In Acta Horticulturae, pages 369–376. International Society for Horticultural Science, 2004.

  41. H. Liesecke. The retention capacity of green roofs. German Horticulture, 47:46–53, 1998.

  42. C. Van Mechelen. Nature as a template for a new concept of extensive green roofs, 2015.

  43. L. Locatelli, O. Mark, P.S. Mikkelsen, K. Arnbjerg-Nielsen, M. Bergen Jensen, and P.J. Binning. Modelling of green roof hydrological performance for urban drainage applications. Journal of Hydrology, 519(PD):3237–3248, 2014.

  44. A. Palla and L.G. Gnecco, I.and Lanza. Hydrologic Restoration in the Urban Environment Using Green Roofs. Water, 2(2):140–154, 2010.

  45. S. De-Ville, M. Menon, and V. Stovin. Temporal variations in the potential hydrological performance of extensive green roof systems. Journal of Hydrology, 558:564–578, 2018.

  46. Flemish Environment Agency (VMM). Waterinfo.be, 2018.

  47. H.S. Yang, J. Kang, and M.S. Choi. Acoustic effects of green roof systems on a low-profiled structure at street level. Building and Environment, 50(C):44–55, 2012.

  48. A.L.S. Chan and T.T. Chow. Energy and economic performance of green roof system under future climatic conditions in Hong Kong. Energy and Buildings, 64:182–198, 2013.

  49. V.W.Y. Tam, J. Wang, and K.N. Le. Thermal insulation and cost effectiveness of green-roof systems: An empirical study in Hong Kong. Building and Environment, 110:46–54, 2016.

  50. G. Heidarinejad and A. Esmaili. Numerical simulation of the dual effect of green roof thermal performance. Energy Conversion and Management, 106:1418–1425, 2015.

  51. M. Alshayeb and J.D. Chang. Photovoltaic Energy Variations Due to Roofing Choice. Procedia Engineering, 145:1104–1109, 2016.

  52. H. Ogaili and D. Sailor. Measuring the Effect of Vegetated Roofs on the Performance of Photovoltaic Panels in a Combined System. Journal Of Solar Energy Engineering-Transactions Of The Asme, 138(6), 2016.

  53. A. Jahanfar, J. Drake, B. Sleep, and L. Margolis. Evaluating the shading effect of photovoltaic panels on green roof discharge reduction and plant growth.Journal of Hydrology, 568:919–928, 2019.

  54. F. Mayrand and P. Clergeau. Green roofs and greenwalls for biodiversity con- servation: A contribution to urban connectivity? Sustainability (Switzerland), 10(4), 2018.

  55. N.S.G. Williams, J. Lundholm, and J. Scott Macivor. Do green roofs help urban biodiversity conservation? Journal of Applied Ecology, 51(6):1643–1649, 2014.

  56. A.F. Speak, J.J. Rothwell, S.J. Lindley, and C.L. Smith. Urban particulate pollution reduction by four species of green roof vegetation in a UK city.Atmospheric Environment, 61:283–293, 2012.

  57. Q. Zhang, L. Miao, X. Wang, D. Liu, L. Zhu, B. Zhou, J. Sun, and J. Liu. The capacity of greening roof to reduce stormwater runoff and pollution. Landscape and Urban Planning, 144:142–150, 2015.

  58. Assessing methods for predicting green roof rainfall capture: A comparison between full-scale observations and four hydrologic models, 2017.

  59. R. Cronshey. Urban hydrology for small watersheds. Technical report, US Dept. of Agriculture, Soil Conservation Service, Engineering Division, 1986.

  60. H. Kasmin, V.R. Stovin, and E.A. Hathway. Towards a generic rainfall-runoff model for green roofs. Water Science and Technology, 62(4):898–905, 2010.

  61. G. Vesuviano, F. Sonnenwald, and V. Stovin. A two-stage storage routing model for green roof runoff detention. Water science and technology : a journal of the International Association on Water Pollution Research, 69(6), 2014.

  62. G. Vesuviano and V. Stovin. A generic hydrological model for a green roof drainage layer. Water science and technology : a journal of the International Association on Water Pollution Research, 68(4), 2013.

  63. D.J. Van Luijtelaar. RAINTOOLS SOFTWARE DEVELOPMENT. Oulu University of Applied Sciences: Information Technology, 2015.

  64. United States Environmental Protection Agency. Storm water manage- ment model: Application that helps predict the quantity and quality of runoff within urban areas. URL: https://www.epa.gov/water-research/ storm-water-management-model-swmm, last checked on 2019-01-16.

  65. S.S. Cipolla, M. Maglionico, and I. Stojkov. A long-term hydrological modelling of an extensive green roof by means of SWMM. Ecological Engineering, 95:876– 887, 2016.

  66. United States Environmental Protection Agency. Hydrologic evaluation of land- fill performance (help) model. URL: https://www.epa.gov/land-research/ hydrologic-evaluation-landfill-performance-help-model, last checked on 2019-01-16.

  67. Innovyze. Infoworks icm. URL: https://www.innovyze.com/en-us/ products/infoworks-icm?, last checked on 2019-01-13.

  68. V. Wolfs. Conceptual Model Structure Identification and Calibration for River and Sewer Systems, 2016.

  69. T. Barjas Blanco and B.L.R. De Moor. Flood prevention of the Demer River using model predictive control, volume 17. IFAC, 2008.

  70. A.K.V. Falk, C. MacKay, H. Madsen, and P.N. Godiksen. Model Predictive Control of a Large-scale River Network. Procedia Engineering, 154:80–87, 2016.

  71. E. Vermuyten, P. Meert, V. Wolfs, and P. Willems. Combining Model Predictive Control with a Reduced Genetic Algorithm for Real-Time Flood Control.Journal of Water Resources Planning and Management, 144(2):04017083, 2018.

  72. M. Wendt, P. Li, and G. Wozny. Nonlinear chance-constrained process op- timization under uncertainty. Industrial & Engineering Chemistry Research, 41(15):3621–3629, 2002.

  73. T.B. Blanco, P. Willems, P.-K. Chiang, K. Cauwenberghs, B. De Moor, and J. Berlamont. Flood Regulation by Means of Model Predictive Control, pages 407–437. Springer Netherlands, Dordrecht, 2010.

  74. T. Barjas Blanco, P. Willems, P.K. Chiang, N. Haverbeke, J. Berlamont, and B. De Moor. Flood regulation using nonlinear model predictive control. Control Engineering Practice, 18(10):1147–1157, 2010.

  75. M. Allaeys. Nowcasting and fine-scale flood modelling in urban areas, 2018.

  76. L. Foresti, M. Reyniers, A. Seed, and L. Delobbe. Development and verification of a real-time stochastic precipitation nowcasting system for urban hydrology in Belgium. Hydrology and Earth System Sciences, 20(1), 2016.

  77. P. Willems, L. De Cruz, L. Delobbe, M. Reyniers, L. Van Ootegem, G. Mahy, X. Li, C. Muñoz Lopez, D. Murlà Tuyls, L. Wang, V. Ntegeka, V. Wolfs, L. Foresti, J. Lebeau, J. Marechal, J. Bogaert, K. Van Herck, T. Creten, and K. Van Balen. Plurisk - forecasting and management of extreme rainfall induced risks in the urban environment, 2017.

  78. P.-J. van Overloop, S. Weijs, and S. Dijkstra. Multiple Model Predictive Control on a drainage canal system, 2008.

  79. E. Vermuyten, P. Meert, V. Wolfs, and P. Willems. Dealing with rainfall forecast uncertainties in real-time flood control along the Demer river. E3S Web of Conferences, 7:4–11, 2016.

  80. KMI (Royal Meteorological Institute). Klimaatstatistieken van de belgische gemeenten: Antwerpen (nis 11002). URL: http://www.meteo.be/resources/ climateCity/pdf/climate_INS11002_ANTWERPEN_nl.pdf , last checked on 2019-01-13.

  81. Port of Antwerp. Publications: Annual reports. URL: https:// www.portofantwerp.com/en/publications/annual-report, last checked on 2019-01-20.

  82. Stad Antwerpen. Stad in cijfers: Demografie sint-andries versus stad antwerpen (pdf). URL: https://stadincijfers.antwerpen.be/dashboard/ Demografie--c635848223015539581, last checked on 2019-01-20.

  83. Stad Antwerpen. Wateroverlast na hevige regen. URL: https:// www.antwerpen.be/nl/info/574a9d91b2a8a764538b4577/stormweer, last checked on 2019-01-20.

  84. Het Parool. Doden door hevige wateroverlast in belgië. URL: https://www.parool.nl/buitenland/ doden-door-hevige-wateroverlast-in-belgie~a1051034/, last checked on 2019-01-20.

  85. European Union. Brigaid: Bridging the gap for innovations in disaster resilience. URL: https://brigaid.eu, last checked on 2019-01-20.

  86. Ijinus. Ijinus: L’instrumentation connectee - capteurs de niveau. URL: https: //www.ijinus.com/categorie-produit/capteurs/niveau/, last checked on 2019-01-09.

  87. VRT NWS. Droogte van zomer 2018 wordt erkend als land- bouwramp. URL: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/10/26/ droogte-van-zomer-2018-wordt-erkend-als-landbouwramp/, last checked on 2019-01-20.

  88. VRT NWS. Hittegolf in aantocht. URL: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/ 2018/07/22/hittegolf-in-aantocht/, last checked on 2019-01-20.

  89. Météo France. Fiche climatologique (paris - montsouris). URL: https://donneespubliques.meteofrance.fr/FichesClim/FICHECLIM_ 75114001.pdf, last checked on 2019-01-26.

  90. Météo France. Fiche climatologique (lyon - bron). URL:https: //donneespubliques.meteofrance.fr/FichesClim/FICHECLIM_69029001. pdf , last checked on 2019-01-26.

  91. L.-P. Wang, S. Ochoa-Rodriguez, C. Onof, and P. Willems. Singularity- sensitive gauge-based radar rainfall adjustment methods for urban hydrological applications. Hydrology and Earth System Sciences, 19(9), 2015.

  92.  
  93. A. Wang, K.Y. Li, and D.P. Lettenmaier. Integration of the variable infiltration capacity model soil hydrology scheme into the community land model, 2008.

  94. J. Zonta, M.A. Martinez, F. Pruski, D.D. Da Silva, and M. Dos Santos. Effect of successive rainfall with different patterns on soil water infiltration rate.Revista Brasileira De Ciencia Do Solo, 36(2):377–387, 2012.

  95. D.J. Watson. Comparative physiological studies on the growth of field crops: I. variation in net assimilation rate and leaf area between species and varieties, and within and between years. Annals of botany, 11(41):41–76, 1947.

  96. European Soil Data Centre (ESDAC). "focus surface water scenarios in the eu evaluation process under 91/414/eec". report of the focus working group on surface water scenarios, ec document reference sanco/4802/2001-rev.2. 245 pp. (appendix c and d). URL: https://esdac.jrc.ec.europa.eu/projects/ surface-water, last checked on 2019-02-01, 2001.

  97. M. Gabrych, D.J. Kotze, and S. Lehvavirta. Substrate depth and roof age strongly affect plant abundances on sedum-moss and meadow green roofs in Helsinki , Finland, 2016.

  98. N.D. VanWoert, D.B. Rowe, J. a Andresen, C.L. Rugh, R.T. Fernandez, and L. Xiao. Green roof stormwater retention: effects of roof surface, slope, and media depth. Journal of environmental quality, 34(3):1036–1044, 2015.

  99. N. Dunnett, A. Nagase, and A. Hallam. The dynamics of planted and colonising species on a green roof over six growing seasons 2001-2006 : influence of substrate depth, 2008.

  100. L.R. Costello. WUCOLS, water use classification of landscape species: a guide to the water needs of landscape plants. California Department of Water Resources, 1994.

Universiteit of Hogeschool
Ingenieurswetenschappen: Bouwkunde (Civiele Techniek)
Publicatiejaar
2019
Promotor(en)
Prof. Dr. Ir. Patrick Willems
Kernwoorden
Share this on: