Bruggen bouwen in Kuregem: ouderactiviteiten versterken vertrouwen

Bruggen bouwen in Kuregem: 

ouderactiviteiten versterken vertrouwen

Door Anja Van Waeyenberg – coördinator in kinderdagverblijf De Klaproos en afgestudeerd student Gezinswetenschappen (Odisee)

----------------------------------------------------------------------

Ouderateliers als hefboom

Een koffieklets of een oudercafé in de inkomhal, samen knutselen met zoutdeeg, een uitstap naar het wijkgezondheidscentrum: het lijken eenvoudige activiteiten, maar in kinderdagverblijf De Klaproos, gelegen in Kuregem-Dauw, in de Brusselse gemeente Anderlecht, maakten ze een wereld van verschil. Voor het eerst bleven ouders na het afzetten van hun kind even hangen om elkaar te leren kennen, om Nederlands te oefenen of gewoon om ervaringen te delen.

Een mama zei na afloop: 

“Door het koffiemoment durfde ik eindelijk in het Nederlands te praten met andere ouders.” 

”Ik begon zelfs te vertellen hoe het thuis verliep met de baby en gaf tips aan andere ouders.”

Deze eenvoudige ouderateliers werden de motor van een project dat ouderparticipatie een extra impuls gaf, zowel binnen de kinderopvang als daarbuiten. Dankzij partners zoals Huis van het Kind Anderlecht en Kuregem, het wijkgezondheidscentrum Medikuregem en de ontmoetingsplek Cultureghem kregen ouders kansen om elkaar te ontmoeten en stap voor stap actiever mee te doen.

Dat was precies mijn doel toen ik dit project startte: ouders nauwer betrekken bij de kinderopvang.

Een wijk vol uitdagingen 

In Kuregem-Dauw, waar armoede, taalachterstand en sociaal isolement sterk aanwezig zijn, blijkt de stap naar de kinderopvang vaak groot. Onzekerheid, onbekendheid met de werking en een gebrek aan vertrouwen hielden veel gezinnen tegen, waardoor de ouderparticipatie in De Klaproos laag bleef.

Toch merkte ik dat ouders wel bereid waren om mee te doen, maar vaak niet wisten hoe. Daarom begon ik met eenvoudige en toegankelijke activiteiten die de drempel verlagen en ruimte creëren voor ontmoeting.

Van wantrouwen naar vertrouwen 

In mijn project gebruik ik de metafoor van een vijver: iemand gooit er een steen in en er ontstaan rimpelingen. Eerst zijn die klein en dichtbij: “de kern”, daarna breiden ze zich steeds verder uit. Zo verloopt ook ouderparticipatie. Het begint ermee dat ouders zich welkom voelen in de opvang. Vanuit dat gevoel kan vertrouwen groeien: eerst naar de begeleiders, daarna naar andere ouders, vervolgens naar partners in de wijk en uiteindelijk naar de bredere samenleving. 

Eenvoudige stappen maakten een groot verschil: een begroeting in iemands taal, een eenvoudige uitnodigingen die je kon begrijpen, pictogrammen, persoonlijke communicatie. De boodschap kwam over: ouders kregen het gevoel mijn stem telt.

Twee soorten ouderactiviteiten.

Binnen De Klaproos:

*Een koffieklets tijdens het brengmoment, waar ouders zichzelf kunnen voorstellen met een foto en een eenvoudig spel met emotiekaartjes.

*Een oudercafé in de namiddag, waar ook vaders opvallend aanwezig zijn en ouders spontaan in gesprek gaan.

*Een ouder-kind-knutselmoment met zoutdeeg, ouders maken samen met hun kind een werkje in zoutdeeg. Ze zien hoe hun kind experimenteert en speels leert. Ze voelen zich trots om deel te nemen en te zien hoe hun kind verder ontwikkelt.

Buiten De Klaproos: 

*Een themadag rond mondhygiëne en gezonde voeding (“Dag van de Tand”) bij wijkgezondheidscentrum Medikuregem.

*Een verbindende kookworkshop bij Cultureghem met verschillende mama-groepen uit de wijk. 

*Deelname bij Ketmet, die wekelijkse activiteiten organiseren waar ouders en kinderen samen spelen in een open, toegankelijke omgeving.

De sleutel? Alle activiteiten zijn gratis, laagdrempelig en zonder verplichtingen. Ouders kunnen aansluiten op hun eigen tempo.

Bijsturen onderweg

Het projectteam stuurde voortdurend bij op basis van observaties en feedback. Zo werd communicatie eenvoudiger en visueel gemaakt en schakelden we over op mondelinge uitnodigingen, omdat die veel beter werkten. Ouders vroegen om een WhatsApp-groep voor herinneringen en foto’s, een idee dat voorlopig nog niet kan wegens gemeentelijk beleid en GDPR-regels, maar dat in de toekomst mogelijk verder onderzocht wordt.

Ook de timing van activiteiten werd aangepast: door af te wisselen tussen voor- en namiddag kregen meer ouders de kans om deel te nemen.

Zichtbare effecten

De resultaten zijn duidelijk. Ouders komen spontaan terug naar activiteiten, beginnen vragen te stellen en voelen zich welkom. Sommigen nemen zelfs verantwoordelijkheid op voor andere kinderen wanneer hun ouders er niet waren. Kinderen genieten zichtbaar van de aanwezigheid van hun ouders in de opvang en tijdens de uitstappen.

Het vertrouwen groeit stap voor stap, precies zoals de metafoor van de vijver voorspelt.

Duurzame verankering

Het project bracht niet alleen ouders dichter bij de opvang, maar veranderde ook de interne werking van De Klaproos. Het team leerde zich meer openstellen en beter communiceren. Voor het eerst werden oudercontacten georganiseerd, in een warme en informele stijl die ouders geruststelde en actief betrok.

De positieve resultaten bleven niet beperkt tot De Klaproos. Het traject kreeg de steun van de gemeente Anderlecht en wordt nu ook uitgerold naar de andere Nederlandstalige gemeentelijke kinderdagverblijven.

Eenvoudige en goedkope methoden: zoals persoonlijk contact, visuele middelen, laagdrempelige activiteiten en samenwerking met externe partners zijn makkelijk overdraagbaar en maken een groot verschil.

Meer dan opvang

De kernboodschap is duidelijk: ouderparticipatie is geen optioneel extraatje, maar een noodzakelijke voorwaarde voor kwaliteitsvolle kinderopvang. Ouders willen meedoen, maar botsen vaak op drempels. Door die drempels weg te nemen en ruimte te maken voor ontmoeting en vertrouwen, kan kinderopvang een hefboom worden voor taalverwerving, sociale cohesie en gelijke kansen.

Wanneer ouders zich gezien en gehoord voelen, geven ze dat vertrouwen terug aan hun kinderen, aan de opvang en aan de samenleving.

Een hefboom voor de toekomst

In een wijk als Kuregem, waar superdiversiteit en kwetsbaarheid samenkomen, is het onze plicht om bruggen te bouwen. Samenwerken met ouders ongeacht hun achtergrond, taal of situatie, versterkt onze samenleving. Zo krijgt elk kind meer kansen en voelt elke ouder zich gezien en gehoord.

Ouderparticipatie is geen doel op zich, maar een hefboom voor verbinding, vertrouwen en versterking. Het begint met kleine stappen, maar het effect kan levenslang zijn.