Waarom grote softwareprojecten massaal falen (en hoe een Limburgse vinding dat kan oplossen)
Toch storten grote computerprojecten nog aan de lopende band in. Hoe kan dat? Sander Bollen van de Universiteit Hasselt vertrekt van het feit dat de populaire werkwijze is veranderd in een ware spraakverwarring. Met een nieuw model tracht hij orde te brengen in de chaos.
1. De grote verwarring op de werkvloer
Wie vandaag de dag door een softwarekantoor loopt, wordt doodgegooid met hippe termen. Het absolute toverwoord is een flexibele en stapsgewijze manier om software te ontwikkelen, Agile Software Development. Het is al jaren de standaard in de technologiesector. Bedrijven gebruiken deze werkwijze om sneller in te spelen op veranderingen en hun productiviteit te verhogen.
Maar er is een groot probleem: niemand weet in de praktijk echt wat het betekent. ”Zowel in wetenschappelijke artikels als op de werkvloer is de definitie ervan versnipperd,” stelt Bollen. De ene groep ziet het als een soort geloof, de ander als een handige oplossing voor slechte communicatie, en weer een ander kijkt vooral naar de uiteindelijke voordelen. Omdat iedereen iets anders verstaat onder dezelfde term, met andere woorden het ontbreken van een eenduidige definitie, ontstaat er conceptuele onduidelijkheid. Dit zorgt ervoor dat organisaties keuzes maken waarmee verschillende belanghebbenden iets anders bedoelden. Dit soort misverstanden leidt vaak tot (grote) projecten die uiteindelijk crashen.
2. De menselijke factor en overschatting
Het invoeren van zo’n Agile werkwijze is bovendien loodzwaar voor het per- soneel. Bollen legt in zijn onderzoek uit dat er een harde tweedeling is tussen praktische problemen en menselijke problemen. Hij maakt hiervoor een samenvatting van bestaand onderzoek. Tot de praktische kant horen zaken als de projectgrootte, maar de menselijke kant blijkt in de praktijk veel weerbarstiger. Denk hierbij aan een torenhoge werkdruk door de constante druk om snel op te leveren.
Wanneer werknemers opeens moeten overstappen naar rollen waarbij medew- erkers meerdere vaardigheden moeten combineren, cross-functional rollen, ontstaat er een psychologische valkuil. Medewerkers lopen in de beginfase namelijk het risico om hun eigen vaardigheden flink te overschatten. Dit staat in de psychologie bekend als het fenomeen waarbij onervaren mensen hun eigen capaciteiten overschatten (Dunning-Kruger effect). Dit soort menselijke barrieres zorgt ervoor dat de theoretische effectiviteit van softwaremethoden vaak wordt ondermijnd.
3. De oplossing: Drie heldere perspectieven
Om een einde te maken aan deze mislukkingen, ontwierp de onderzoeker een overkoepelend model, raamwerk genaamd het Collaboration-Flow-Learning model. In plaats van te discussi¨eren over welke specifieke methode het beste is, bekijkt zijn model softwareontwikkeling via drie onafhankelijke invalshoeken, die samen het hele speelveld van het probleem en de potenti¨ele oplossing in kaart brengen:
- Collaboration (Samenwerking): Dit gaat over hoe mensen en teams met elkaar communiceren. Hieronder vallen zaken als een korte dagelijkse vergadering om problemen proactief te bespreken (daily standup), of het samenwerken van twee programmeurs aan dezelfde code achter ´e´en scherm (pair programming).
- Flow (Doorstroom): Dit richt zich puur op de snelheid en vloeiend- heid van het opleveren van werk. Een bekend voorbeeld hiervan is het autonoom binnentrekken van werk (Pull system).
- Learning (Leren): Deze pijler draait om het structureel opbouwen en delen van kennis binnen de organisatie. Het gaat hier zowel om technische kennis als kennis van de klant of gebruiker en waarvoor zij bereid zijn te betalen.
Het mooie is dat dit model volledig losstaat van specifieke bedrijfsmethoden. Of een organisatie nu werkt met bekende systemen zoals Scrum, Kanban of SAFe; alle losse werkwijzen en regeltjes zijn terug te brengen naar deze drie overzichtelijke pijlers.
4. Grondige expert-check
Bollen heeft dit model grondig opgebouwd. Hij analyseerde 46 weten- schappelijke studies en 16 uitgebreide praktijkrapporten. Hieruit filterde hij 112 unieke elementen uit de softwarewereld. Een belangrijke assumptie die in dit onderzoek werd gemaakt is dat twee verschillende werkwijzen in praktijk uitwisselbaar zijn als ze hetzelfde effect opleveren voor een bedrijf.
Om te controleren of zijn theorie wel klopt met de werkelijkheid, legde hij het model voor aan een panel van ervaren industrie-experts. Hij maakte daarbij gebruik van een onderzoeksmethode om via expertpanels tot een breed gedragen overeenstemming te komen (semigestructureerde, gefaseerde interviews). De experts gaven groen licht en bevestigden de werking ervan.
5. Een universele tolk in het bedrijf
Wat levert dit nu op voor de praktijk? Het model fungeert als een universele vertaallaag binnen een organisatie. Het zorgt voor het cre¨eren van een geza- menlijk begrip (shared understanding). Dit is broodnodig, want in veel tech- nologiebedrijven begrijpen de softwareontwikkelaars op de werkvloer en de managers in de directie elkaar totaal niet. Ze hanteren verschillende woordenschat en redeneren vanuit verschillende kaders bij het maken van beslissingen over de werkwijze.
Dankzij het model steunen zij voortaan niet enkel op taal en hebben ze een visueel hulpmiddel om de discussie over oplossingen te voeren. Een manager en haar team, kunnen hiermee heel gericht zien welk organisatieprobleem er speelt en welke specifieke softwarepraktijk daar de perfecte oplossing voor is. De masterproef van Sander Bollen slaat hiermee een cruciale brug tussen ingewikkelde theorie¨en en de harde praktijk van de software-industrie. Dankzij deze vinding hoeven miljoenenverslindende softwareprojecten in de toekomst hopelijk een stuk minder vaak te mislukken. In een technologiewereld die sneller verandert dan ooit door AI, moeten manieren om software te ontwikkelen zich ook aanpassen. Daarom wordt het gedeelde begrip van de problemen en van voorgestelde oplossingen enkel belangrijker wanneer er voor die oplossingen nog nauwelijks voorbeelden uit het verleden zijn.”
Bibliografie
Referenties
Alami, A., Krancher, O., & Paasivaara, M. (2022). The journey to technical excellence in agile software
development. Information and Software Technology, 150, 106959. https://doi.org/10.1016/j.
infsof.2022.106959
Ameta, U., Patel, M., & Sharma, A. K. (2022). Scaled Agile Framework Implementation in Organiza-
tions’, its Shortcomings and an AI Based Solution to Track Team’s Performance [Conference
Proceedings]. 2022 IEEE 3rd Global Conference for Advancement in Technology (GCAT), 1–7.
https://doi.org/10.1109/GCAT55367.2022.9971968
Anderson, D. J. (2010). Kanban, Succeccful Evolutionary Change for Your Technology Business (1ste ed.).
Blue Hole Press.
Andres, C., & Beck, K. (2005). Extreme Programming Explained: Embrace Change (2de ed.). Addison-
Wesley. https://go.exlibris.link/pL3dTW6c
Atlassian. (2025). What is Agile?
Beck, K., Beedle, M., van Bennekum, A., Cockburn, A., Cunningham, W., Fowler, M., Grenning, J.,
Highsmith, J., Hunt, A., Jeffries, R., Kern, J., Marick, B., Martin, R. C., Mellor, S., Schwaber,
K., Sutherland, J., & Thomas, D. (2001). Manifesto for Agile Software Development. Verkregen
juli 20, 2025, van https://agilemanifesto.org/
Berntzen, M., Hoda, R., Moe, N. B., & Stray, V. (2023). A Taxonomy of Inter-Team Coordination Me-
chanisms in Large-Scale Agile [Place: New York]. IEEE transactions on software engineering,
49(2), 699–718. https://doi.org/10.1109/TSE.2022.3160873
Company, T. L. (2020, november). LeSS Framework. https://less.works/less/framework
Cruth, M. (2012). Discover the spotify model. https://www.atlassian.com/agile/agile-at-scale/spotify
Dalkey, N., & Helmer, O. (1963). An Experimental Application of the DELPHI Method to the Use of
Experts. Management Science, 9(3), 458–467. https://doi.org/10.1287/mnsc.9.3.458
Digital.ai. (2025). State of Agile report.
Donnelly, R., & Hughes, E. (2023). The HR ecosystem framework: Examining strategic HRM tensions
in knowledge-intensive organizations with boundary-crossing professionals [Place: Hoboken,
USA]. Human resource management, 62(1), 79–95. https://doi.org/10.1002/hrm.22115
Edison, H., Wang, X., & Conboy, K. (2022). Comparing Methods for Large-Scale Agile Software De-
velopment: A Systematic Literature Review [Place: New York]. IEEE transactions on software
engineering, 48(8), 2709–2731. https://doi.org/10.1109/TSE.2021.3069039
Edwards, P. K. (2017). Making ‘Critical Performativity’ Concrete: Sumantra Ghoshal and Linkages bet-
ween the Mainstream and the Critical. British Journal of Management, 28(4), 731–741. https:
//doi.org/10.1111/1467-8551.12227
Goldratt, E. M., & Cox, J. (2014). The Goal: a process of ongoing improvement (4de ed.). North River
Press.
Goni, J. I. C., & Van Looy, A. (2024). Developing a framework for innovating less-structured business
processes: a Delphi study [Place: Berlin/Heidelberg]. Information systems and e-business mana-
gement, 22(2), 385–413. https://doi.org/10.1007/s10257-024-00680-4
Howard, M. C., & Rose, J. C. (2019). Refining and extending task–technology fit theory: Creation of two
task–technology fit scales and empirical clarification of the construct. Information & Manage-
ment, 56(6), 103134. https://doi.org/10.1016/j.im.2018.12.002
20
Idrees, H., Xu, J., & Haider, S. A. (2024). Impact of knowledge management infrastructure and processes
on automobile manufacturing firm innovative performance through the mediating role of agile
project management practice [Place: Kempston]. Journal of knowledge management, 28(10),
3046–3074. https://doi.org/10.1108/JKM-12-2023-1166
Iqbal, J., Omar, M., & Yasin, A. (2019). An Empirical Analysis of the Effect of Agile Teams on Soft-
ware Productivity [Conference Proceedings]. 2019 2nd International Conference on Computing,
Mathematics and Engineering Technologies (iCoMET), 1–8. https://doi.org/10.1109/ICOMET.
2019.8673413
Iqbal, M., Ijaz, M., Mazhar, T., Shahzad, T., Abbas, Q., Ghadi, Y., Ahmad, W., & Hamam, H. (2024).
Exploring issues of story-based effort estimation in Agile Software Development (ASD). Science
of computer programming, 236(Journal Article), 103114. https://doi.org/10.1016/j.scico.2024.
103114
Jooken, L. (2025). Mining Human Collaboration Behavior from Data [Phd thesis]. Universiteit Hasselt.
https://documentserver.uhasselt.be//handle/1942/46282
Junior, A. C. P., da Silva, V. R., & Junior, P. T. A. (2024). Critical Success Factors for Agile Software De-
velopment. IEEE transactions on engineering management, 71(Journal Article), 14807–14823.
https://doi.org/10.1109/TEM.2024.3441829
Kanaparan, G., & Strode, D. E. (2025). Investigating the relationship between coordination strategy
and coordination effectiveness in agile software development projects. Information and software
technology, 182(Journal Article), 107708. https://doi.org/10.1016/j.infsof.2025.107708
Karhapaa, P., Behutiye, W., Seppanen, P., Rodriguez, P., Oivo, M., Franch, X., Martinez-Fernandez,
S., Lopez, L., Choras, M., Bagnato, A., Aaramaa, S., & Partanen, J. (2024). Evidence-Based
Quality-Aware Agile Software Development Process: Design and Evaluation [Place: Piscata-
way]. IEEE access, 12(Journal Article), 86487–86512. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.
3414614
Kaur, V. (2023). Knowledge-based dynamic capabilities: a scientometric analysis of marriage between
knowledge management and dynamic capabilities [Place: Kempston]. Journal of knowledge ma-
nagement, 27(4), 919–952. https://doi.org/10.1108/JKM-02-2022-0112
Keshavarz, H., Nematigavzan, M., Jalaliyoon, N., Nouri, M., & Keshavarz, H. (2024). Phenomenon of
Fake Agile in Software Development (Hassan Keshavarz, Red.) [Place: Washington]. IT profes-
sional, 26(5), 85–91. https://doi.org/10.1109/MITP.2024.3457348
Kruger, J., & Dunning, D. (1999). Unskilled and unaware of it: how difficulties in recognizing one’s own
incompetence lead to inflated self-assessments. J Pers Soc Psychol. https://doi.org/10.1037/
/0022-3514.77.6.1121
Kuhrmann, M., Tell, P., Hebig, R., Klunder, J., Munch, J., Linssen, O., Pfahl, D., Felderer, M., Prause,
C. R., MacDonell, S. G., Nakatumba-Nabende, J., Raffo, D., Beecham, S., Tuzun, E., Lopez,
G., Paez, N., Fontdevila, D., Licorish, S. A., Kupper, S., . . . Richardson, I. (2022). What Makes
Agile Software Development Agile? [Place: New York]. IEEE transactions on software engi-
neering, 48(9), 3523–3539. https://doi.org/10.1109/TSE.2021.3099532
Kula, E., Greuter, E., van Deursen, A., & Gousios, G. (2022). Factors Affecting On-Time Delivery in
Large-Scale Agile Software Development [Place: New York]. IEEE transactions on software
engineering, 48(9), 3573–3592. https://doi.org/10.1109/TSE.2021.3101192
Lee, W.-T., & Chen, C.-H. (2023). Agile Software Development and Reuse Approach with Scrum and
Software Product Line Engineering [Place: Basel]. Electronics (Basel), 12(15), 3291. https://
doi.org/10.3390/electronics12153291
Little, J. D. C. (1961). A Proof for the Queuing Formula: L = W. Operations research, 9(3), 383–387.
https://doi.org/10.1287/opre.9.3.383
Mariana da Silva Barbosa Gama & Bonamigo, A. (2024). Sustainable lean manufacturing as long-term
strategy: performance framework development and prioritization [Place: Bingley]. Journal of
strategy and management, 17(2), 205–221. https://doi.org/10.1108/JSMA-05-2023-0104
21
Martinez-Sanchez, A., & Vicente-Oliva, S. (2023). Supporting agile innovation and knowledge by mana-
ging human resource flexibility [Place: Brentwood]. International journal of innovation science,
15(3), 558–578. https://doi.org/10.1108/IJIS-11-2021-0200
Meckenstock, J.-N. (2024). Shedding light on the dark side – A systematic literature review of the
issues in agile software development methodology use. The Journal of systems and software,
211(Journal Article), 111966. https://doi.org/10.1016/j.jss.2024.111966
Microsoft. (2022). wat is DevOps? https : / / azure . microsoft . com / nl - nl / resources / cloud - computing -
dictionary/what-is-devops
Modic, N., & Åhlström, P. (2012). This is Lean (1ste ed.). Rheologica Publishing.
Nasution, M. D. T. P., Sari, P. B., Aspan, H., & Rossanty, Y. (2023). How do social media-facilitated
crowdsourcing and knowledge integration affect new product development? SME agile initiati-
ves [Place: Abingdon]. Cogent business & management, 10(3), 1–26. https://doi.org/10.1080/
23311975.2023.2265093
OConnor, T. E. (z.d.). The Large-Scale Scrum (LeSS) framework, How LeSS applies the principles and
ideals of scrum to the enterprise. https://www.atlassian.com/agile/agile-at-scale/less
Ouriques, R., Wnuk, K., Gorschek, T., & Svensson, R. B. (2023). The role of knowledge-based resources
in Agile Software Development contexts. The Journal of systems and software, 197(Journal
Article), 111572. https://doi.org/10.1016/j.jss.2022.111572
Palopak, Y., & Huang, S.-J. (2024). Perceived impact of agile principles: Insights from a survey-based
study on agile software development project success. Information and software technology,
176(Journal Article), 107552. https://doi.org/10.1016/j.infsof.2024.107552
Paré, G., Cameron, A.-F., Poba-Nzaou, P., & Templier, M. (2013). A systematic assessment of rigor in
information systems ranking-type Delphi studies. Information & Management, 50(5), 207–217.
https://doi.org/10.1016/j.im.2013.03.003
Pereira, D. G., Afonso, A., & Medeiros, F. M. (2015). Overview of Friedman’s Test and Post-hoc Analy-
sis. Communications in statistics. Simulation and computation, 44(10), 2636–2653. https://doi.
org/10.1080/03610918.2014.931971
Porter, M. E. (1979). How Competitive Forces Shape Strategy [Place: Boston]. Harvard business review,
57(2), 137. https://go.exlibris.link/yJ0GCSrg
Psychogios, A. (2024). Re-conceptualising Total Quality Leadership: a framework development and fu-
ture research agenda [Place: Bingley]. TQM journal, 36(3), 743–761. https://doi.org/10.1108/
TQM-01-2022-0030
Ries, E. (2011). The Lean Startup (1ste ed.). Crown Business New York.
Rivera Ibarra, J. G., Borrego, G., & Palacio, R. R. (2024). Early Estimation in Agile Software Devel-
opment Projects: A Systematic Mapping Study [Place: Basel]. Informatics (Basel), 11(4), 81.
https://doi.org/10.3390/informatics11040081
Rolland, K. H., Fitzgerald, B., Dingsøyr, T., & Stol, K.-J. (2023). Acrobats and Safety Nets: Problema-
tizing Large-Scale Agile Software Development [Place: New York, NY]. ACM transactions on
software engineering and methodology, 33(2), 1–45. https://doi.org/10.1145/3617169
Saeeda, H., Ahmad, M. O., & Gustavsson, T. (2023). Challenges in Large-Scale Agile Software De-
velopment Projects. Applied computing review : a publication of the Special Interest Group on
Applied Computing, 23(2), 23. https://doi.org/10.1145/3555776.3577662
Sathe, C. A., & Panse, C. (2023). An Empirical Study on Impact of Project Management Constraints
in Agile Software Development: Multigroup Analysis between Scrum and Kanban. Brazilian
journal of operations & production management, 20(3), 1796. https://doi.org/10.14488/BJOPM.
1796.2023
Sathe, C. A., & Panse, C. (2024). Modelling the enablers of productivity of enterprise-level Agile soft-
ware development process using modified TISM approach [Place: Bradford]. Journal of model-
ling in management, 19(6), 1749–1772. https://doi.org/10.1108/JM2-12-2023-0285
Schmiedel, T., vom Brocke, J., & Recker, J. (2013). Which cultural values matter to business process ma-
nagement?: Results from a global Delphi study. Business Process Management Journal, 19(2),
292–317. https://doi.org/10.1108/14637151311308321
22
Scrum.org. (z.d.). What is Scrum? https://www.scrum.org/learning-series/what-is-scrum/
Singh, M., Chauhan, N., & Popli, R. (2025). Test case reduction and SWOA optimization for distributed
agile software development using regression testing [Place: New York]. Multimedia tools and
applications, 84(10), 7065–7090. https://doi.org/10.1007/s11042-024-19148-1
Stray, V., Hoda, R., Paasivaara, M., Lenarduzzi, V., & Mendez, D. (2022). Theories in Agile Software
Development: Past, Present, and Future Introduction to the XP 2020 Special Section. Information
and software technology, 152(Journal Article), 107058. https://doi.org/10.1016/j.infsof.2022.
107058
Studio, S. (2023, maart). SAFe Big Picture. https://framework.scaledagile.com/
Sutherland, J., & Schwaber, K. (2012). Appendix 2: The Scrum Guide. In Software in 30 Days. Wiley.
https://go.exlibris.link/d5vqZlWw
Symon, G., Cassell, C., & Johnson, P. (2018). Evaluative Practices in Qualitative Management Research:
A Critical Review. International Journal of Management Reviews, 20(1), 134–154. https://doi.
org/10.1111/ijmr.12120
Taleb, N. N., & Douady, R. (2013). Mathematical definition, mapping, and detection of (anti)fragility.
Quantitative Finance, 13(11), 1677–1689. https://doi.org/10.1080/14697688.2013.800219
Ven, A. H. V. D., & Delbecq, A. L. (1974). The Effectiveness of Nominal, Delphi, and Interacting Group
Decision Making Processes. Academy of Management Journal, 17(4), 605–621. https://doi.org/
10.5465/255641
Wysocki, R. K. (2019). Effective project management: traditional, agile, extreme, hybrid (Eighth;8;8th;).
John Wiley & Sons, Inc. https://go.exlibris.link/Z3b3km9v
Yigitbas, E., Witalinski, I., Gottschalk, S., & Engels, G. (2024). Virtual Reality Collaboration Platform
for Agile Software Development. In R. Kadgien, A. Jedlitschka, A. Janes, V. Lenarduzzi & X.
Li (Red.), Product-Focused Software Process Improvement (pp. 3–19). Springer Nature Switzer-
land. https://doi.org/10.1007/978-3-031-49266-2_1
