Scriptiebank overzicht

Deze masterproef onderzoekt in welke mate bezoekers aandacht hebben voor (transparante) attention-leading nudges. Nudges zijn laagdrempelige aanpassingen in de keuzeomgeving die gedrag proberen te sturen zonder keuzes te verbieden of economische beloningen te geven. Verschillende types van nudges hebben aandacht nodig om te werken, dit zijn de attention-leading nudges. Hoewel het instrument steeds meer wordt gebruikt, krijgt het ook kritiek. Critici stellen dat nudges de autonomie van de burger ondermijnen, waardoor het gebruik ervan door overheden als ondemocratisch wordt beschouwd. Als antwoord hierop worden transparante nudges gebruikt, waarbij
expliciet wordt uitgelegd hoe de nudges werken. Deze transparantie kan echter enkel effectief werken wanneer de boodschap wordt opgemerkt.
Aandacht voor de (transparante) attention-leading nudges is echter geen vanzelfsprekendheid. Zo kunnen omgevingsfactoren de weinige aandacht die mensen schenken aan hun omgeving al snel opeisen. Daarom onderzoekt deze masterproef de cognitieve aandacht voor (transparante) attention-leading nudges. Cognitieve aandacht houdt hierbij in dat bezoekers de nudges opmerken, de teksten lezen en de boodschap begrijpen. Het onderzoek vond plaats in de Sint-Pieterskerk in Leuven, waar bezoekers een donatie
konden doen via twee betaalterminals. Er werd een controleopstelling, saliencenudges en wederkerigheidsnudges geplaatst. Van deze twee laatste werden twee varianten met transparante boodschappen geïnstalleerd. In totaal namen 785 bezoekers deel aan het vrijwillige surveyonderzoek, dat werden goedgekeurd door SMEC. Bezoekers werden pas na hun bezoek gevraagd om te participeren om de real-life setting te bewaren.
Uit de resultaten blijkt dat vijf van de zes opstellingen met een nudge significant vaker werden waargenomen dan de controleopstelling. Toch las slechts één derde van de bezoekers ook de tekst bij de betaalterminals. De cognitieve aandacht voor de transparante nudges was ook beperkt. Maximaal één op vijf bezoekers heeft een transparante nudge waargenomen, de tekst gelezen en ook correct kunnen begrijpen hoe het instrument werkt. Wanneer het cognitieve proces wel doorlopen werd, bleek dat de Odds om de werking van de nudge bij transparante nudges te begrijpen significant hoger lag dan bij de niet-transparante nudges. Als de bezoekers dus cognitieve aandacht investeerden in de nudge, kon de boodschap wel doorgegeven worden. Tot slot bleek ook dat gender en leeftijd een rol speelden in het proces rond het geven van aandacht en de houding ten opzichte van de nudges. Zo namen vrouwen de nudges vaker waar, al hadden mannen een hogere acceptatiegraad. Een hogere leeftijd hing positief samen met de leesfrequentie van de tekst, een hoger zelfingeschat subjectief begrip van de nudge en een hogere acceptatiegraad.
De studie toont aan dat aandacht een cruciale voorwaarde is voor de effectiviteit en de legitimiteit van nudges. Academici moeten in het literair debat rekening houden met de beperkte mate van aandacht voor nudges in een praktijksetting en hierdoor aandacht als belangrijke voorwaarde meenemen in studies. Beleidsmakers moeten niet alleen delibereren over de inhoud van de nudges, maar ook over de mate waarin burgers aandacht kunnen besteden aan de nudge en de eventuele transparante boodschap. Zonder voldoende aandacht blijft het democratische en ethische nut van transparante nudges beperkt.

Wat betekent vrije wil skepticisme voor de individuele morele verantwoordelijkheid inzake het klimaatdebat en hoe kan hiermee omgegaan worden?

Deze scriptie vormt een case-study waarbij nudges worden ingezet in een Gentse uitgaansbuurt om wildplasoverlast tegen te gaan. Er werden dalingen in het aantal wildplassers tot wel 83,73% vastgesteld met dit onderzoek.

Dit onderzoek gaat na welke invloed gerecycled plastic uitoefent op enerzijds kwaliteits-, natuurlijkheids- en gezondheidsperceptie en anderzijds op aankoopintentie. Deze invloed wordt onderzocht op twee niveaus, zijnde verpakkings- en productniveau. Verder maakt dit onderzoek een onderscheid tussen een neutraal, gezonder gepercipieerd snack, zijnde een mueslireep, en een ongezond gepercipieerd snack, zijnde een chocoladereep.

Talloze spijbelaars voor een beter klimaatbeleid. Wie vliegt vervuilt het klimaat, voor de komende twintig jaar wordt zelfs bijna een verdubbeling verwacht van alle vliegtuigpassagiers. Dit zijn allemaal feiten waar we niet omheen kunnen vandaag de dag. “Duurzaamheid in de Europese luchtvaart: de impact van nudging op de aankoopbeslissing van een CO2 compenserende vliegtuigreis.” blijkt dus wel degelijk een maatschappelijk relevant onderwerp te zijn zoals de citaten hierboven aangeven.

In het studentenrestaurant van Alma Gasthuisberg werd een experimenteel onderzoek uitgevoerd om
na te gaan of een beschrijvende en transparante sociale norm effectief kan worden gebruikt om de
intentie van mensen om meer water te drinken te verhogen en of een nudge in de vorm van een poster hun waterconsumptie
kan stimuleren. Aangezien water de enige gezonde drank is bij de lunch en onontbeerlijk is, lag de nadruk waterconsumptie. De studie onderzoekt intentie, attitude en het gedrag via theorie van gepland gedrag (Azjen en Fishbein).

De combinatie van directionele lijnen en interactieve quizvragen kan trapgebruik in een bedrijfssetting significant, zij het beperkt, verhogen. Deze resultaten werden niet behouden op langere termijn.