Scriptiebank overzicht

Dit onderzoek had als doel de ervaringen van dove personen met communicatie en toegankelijkheid in de Vlaamse gezondheidszorg in kaart te brengen. De centrale onderzoeksvraag “Hoe ervaren dove personen in Vlaanderen de toegankelijkheid van de gezondheidszorg en de communicatie met zorgverleners?” kan op basis van de resultaten als volgt worden beantwoord.
Dove personen in Vlaanderen ervaren structurele en communicatieve drempels die hun toegang tot kwalitatieve gezondheidszorg bemoeilijken. Meer dan de helft van de respondenten (57,9%; n = 11) ondervindt communicatieproblemen tijdens zorgcontacten. Die drempels voor dove personen beginnen al voorafgaand aan de consultatie zelf. De telefonische bereikbaarheid van zorginstellingen zonder digitale alternatieven vormt hierbij de grootste hindernis (68,4%; n = 13). Daarnaast zorgen ook auditieve omroepsystemen in wachtzalen voor een barrière bij ruim de helft van de respondenten (52,6%; n = 10). Tot slot kampt 68,4% (n = 13) van de respondenten met een gebrekkige beschikbaarheid van tolken. Als gevolg hiervan wordt een deel van de zorg uitgesteld of vermeden, met negatieve gevolgen voor de gezondheid van de betrokkenen.
Een professionele tolk Vlaamse Gebarentaal is voor de meerderheid van de respondenten niet standaard aanwezig bij medische afspraken, waardoor zij een beroep moeten doen op naasten. Dit brengt ethische risico’s met zich mee en tast de autonomie en de privacy van de patiënt aan. Wanneer wel een professionele tolk aanwezig is, richt de zorgverlener zich bovendien vaak tot de tolk in plaats van tot de patiënt zelf.
Ondanks deze barrières toonden de meeste respondenten een actieve copingstrategie door expliciet om herhaling (57,9%; n = 11) of verduidelijking (52,6%; n = 10) te vragen. De gewenste verbeteringen zijn concreet en laagdrempelig. Het houden van direct oogcontact (78,9%; n = 15) en het actief nagaan of de informatie begrepen is (68,4%; n = 13) worden hier als de belangrijkste communicatietips bevonden.
Concluderend wijzen de bevindingen op een noodzaak aan veranderingen in de Vlaamse gezondheidszorg. Digitale communicatiekanalen, visuele oproepsystemen, vereenvoudigde tolkprocedures en een expliciete opleiding in dove-sensitieve communicatie zijn prioritaire stappen om de zorgkloof voor dove personen te dichten.

Dit scriptie richt zich op middelengebruik binnen de Vlaamse dovengemeenschap, een thema dat internationaal lange tijd over het hoofd wordt gezien. Uit onderzoek blijkt dat dove personen unieke risico's lopen op middelengebruik die niet te vergelijken zijn met personen met een handicap. Er is echter een gebrek aan kennis over de patronen van middelengebruik binnen de dovengemeenschap en hoe deze verschillen van de horende samenleving. Daarnaast is er weinig onderzoek gedaan naar de perspectieven en ervaringen van dove mensen zelf op dit gebied.

Het doel van deze studie is om meer inzicht te geven in de percepties, omvang en aard van middelengebruik onder dove individuen binnen de Vlaamse dovengemeenschap. De studie bestaat uit twee delen: een onderzoek naar de omvang en aard van middelengebruik en een verkenning van de heersende opvattingen hierover binnen de dovengemeenschap. Aangezien dit een van de eerste kwalitatieve studies is op het gebied van middelengebruik onder dove mensen, is verder onderzoek noodzakelijk om een dieper begrip te krijgen.

In deze masterproef wordt onderzocht in welke mate het inzetten van tolken Vlaamse Gebarentaal in onderwijssituaties een invloed heeft op het opleidings- en tewerkstellingsniveau van doven.

Tijdens de COVID-19-epidemie moesten onderwijsinstellingen overschakelen op afstandsonderwijs. Ook dove leerlingen en studenten die les volgen in het regulier onderwijs kregen tijdens die periode online lessen. Dove jongeren hebben echter andere communicatieve noden dan hun klasgenoten en medestudenten, vermits zij Vlaamse Gebarentaal (VGT) als voorkeurstaal hebben en/of nood hebben aan visuele communicatie. Ze hebben daarnaast de mogelijkheid om tolken VGT en/of schrijftolken in te zetten tijdens de lessen. Het doel van deze masterproef is om de ervaringen met afstandsonderwijs van dove (gebarentalige) leerlingen in kaart te brengen.

Spreken Met Ondersteuning van Gebaren wordt op vele plaatsen in Vlaanderen gebruikt door personen met een verstandelijke beperking. Omdat het een duidelijke inspanning vraagt om te gebruiken, zijn begeleiders er echter niet altijd even intensief mee bezig. We onderzochten in welke omstandigheden SMOG het meest gebruikt wordt.

Een vergelijkende studie tussen het lexicografische project voor de Vlaamse Gebarentaal en de West-Tanzaniaanse "Rumonge" Gebarentaal en hun resulterende woordenboeken.

Deze masterproef onderzoekt de invloed van moeders (al dan niet doof) en rolmodellen op de identiteitsontwikkeling van dove/slechthorende jongeren in Vlaanderen. Daarnaast wordt er gekeken of de rol van moeders en de aanwezigheid van een rolmodel invloed hebben op de mate waarin de jongeren zichzelf aanvaarden als dove/slechthorende personen.

In deze scriptie werd nagegaan wat het verschil is in transparantie of duidelijkheid tussen de gebaren uit de Vlaamse Gebarentaal (VGT) en Spreken Met Ondersteuning van Gebaren (SMOG). Het doel was om te kijken of er een indicatie is om SMOG te vervangen door de VGT op basis van transparantie. Uit de resultaten van het onderzoek bleek dit niet het geval te zijn, al sloot dit een vervanging niet meteen uit.

Deze scriptie tracht de kloof tussen gebarentolken en mondeling tolken wat te dichten aan de hand van een onderzoek volgens onderzoekster Mona Baker. Naar haar voorbeeld vergelijkt deze thesis de output van twee tolkcorpora, namelijk een corpus Frans-Nederlands en een corpus Vlaamse Gebarentaal-Nederlands. In het eigenlijke onderzoek van de scriptie worden verschillen in lexicale diversiteit enerzijds en lexicale densiteit anderzijds tussen beide Nederlandstalige variëteiten onder de loep genomen.

Tolken in 3D: kan het?Wie zijn ze? Wat doen ze? Wat drijft hen?Reeds in 1945 was hun aanwezigheid tijdens de Neurenberg-processen van onschatbare waarde en ook in de geglobaliseerde wereld van vandaag zijn ze een onmisbare schakel: tolken zijn de bruggenbouwers tussen mensen die elkaars taal en cultuur niet kennen.Een Europese top, een vakbondsvergadering of een consultatie bij de huisarts? Een tolk is van vele markten thuis.

Kan het project afstandstolken Vlaamse Doven helpen het glazen plafond te doorbreken?“Ik kan vaak niet deelnemen aan vergaderingen of vormingen op het werk, omdat ik te weinig tolkuren ter beschikking heb.”“Eindelijk kan ik bellen in Vlaamse Gebarentaal! Voor korte gesprekken op het werk is het vaak moeilijk om een tolk in te schakelen. Afstandstolken is dan de perfecte oplossing.”Eline Devoldere (KU Leuven) onderzocht voor haar bachelorpaper de arbeidssituatie van Vlaamse Doven en het inzetten van tolken Vlaamse Gebarentaal op de werkvloer. Ook het gebruik van het nieuwe project afstandstolke

Gebarentolk in je rugzakSinds 1 september 2015 werken de Vlaamse scholen volgens het M-decreet. Dit decreet biedt kinderen met een beperking de kans om zo veel mogelijk deel te nemen aan het gewone onderwijs. Laptops, rekenmachines of langere toetstijden zijn voorbeelden van mogelijke middelen die kinderen met een beperking kunnen helpen om zo het standaardniveau na te streven. Zo kunnen kinderen met lichte verstandelijke beperkingen en ernstige leerstoornissen een plaats vinden in het gewone onderwijs.

Dove leerkrachten als motor voor verandering? “Education is the most powerful weapon which you can use to change the world”, luidt een krachtig citaat van wijlen Nelson Mandela. Via onderwijs kan je de wereld veranderen. Beter onderwijs leidt tot een betere wereld. Het huidige onderwijs voor dove kinderen wordt vandaag, in Vlaanderen, hoofdzakelijk door horende mensen ingevuld.

Gebaren met doof kind lijkt wel zwemmen tegen de stroom in“Hoe belangrijk is het nu niet dat hij dat gebaar kent en dat ik dat gebaar ken om te weten wat mijn kind wilt zeggen tegen mij?” aldus een horende ouder van een doof kind.Stel je voor dat de taal die voor je kind het meest toegankelijk is, niet je eigen (moeder)taal is en dat het bovendien een taal is waarvan niet iedereen het nut inziet. Als horende ouder Vlaamse Gebarentaal (VGT) gebruiken met je dove kind: is dat een noodzakelijke brug slaan tussen twee werelden of is het een brug te ver?

To be deaf or to be Deaf, that’s the questionDoof zijn is bij de meeste mensen gekend als het medisch fenomeen waarbij iemand niet kan horen. Over doof zijn bestaan echter verschillende visies. Waar de ene persoon dit ziet als een handicap, ziet de ander dit juist als een grote rijkdom en een eigen cultuur. Grosso modo kan men drie visies onderscheiden.De eerste visie is de doofheidsvisie. Bij deze medische visie is doof zijn een handicap en tracht men deze handicap weg te werken. De sociale visie is de tweede beschreven visie.

MENEER of MENEER?Gendervariatie in Vlaamse GebarentaalMannen en vrouwen spreken niet op dezelfde manier, zelfs al spreken ze dezelfde taal. Ze hanteren een andere stijl en ook de woordenschat verschilt. Dit is ook zo voor Vlaamse Gebarentaal, de visueel-gestuele taal van de Vlaamse Dovengemeenschap. In haar onderzoek ‘Op zoek naar gendervariatie in Vlaamse Gebarentaal’ bestudeert Kristy Jonckers, de mogelijke lexicale verschillen in het taalgebruik van Dove mannen en vrouwen.

Gebarentaal op de buis: wens van Vlaamse en Finse doven voor meer mediatoegankelijkheid klinkt luider dan ooitDoven willen meer gebarentaal op de televisie. Daarmee eisen ze het mensenrecht op van toegang tot informatie. Vorig jaar ondernam de VRT concrete stappen naar meer mediatoegankelijkheid voor die doelgroep via het gebruik van gebarentaal op de tv. Ook in het Scandinavische Finland worden televisieprojecten met gebarentaal aangeboden. Beide situaties omtrent mediatoegankelijkheid voor doven werden echter nooit eerder met elkaar vergeleken.

 
Doven horen er weer bij dankzij het internet. Of toch niet?
‘Het internet heeft deuren geopend voor iedereen.’ Als u zelf goed hoort, ziet en geen andere noemenswaardige defecten vertoont, zal u die stelling vast en zeker beamen. Maar na tien diepte-interviews met dove internetgebruikers kan ik aantonen dat die these niet voor iedereen opgaat. Doven zijn niet sterk in teksten, ze gebaren zich een weg door hun stille levens. Daarom laat het tekstgebaseerde internet hen er niet helemaal bijhoren en bekijken doven de samenleving vooral vanaf de zijlijn.