Scriptiebank overzicht

 Er zijn van die woorden of begrippen die als een soort van mantra opduiken in elke visietekst of beleidsverklaring, ongeacht het thema. Duurzame ontwikkeling is daar zo een van. Van politiek over banksector, overheid, bedrijfswereld tot architectuur, mobiliteit en gezondheidszorg: alles moet solidair, verantwoordelijk, onderbouwd, visionair en voluntaristisch zijn, maar anno 2014 bovenal ook duurzaam. Ook de erfgoedwereld kon natuurlijk niet achterblijven en is zich sinds enkele jaren op duurzaamheid beginnen richten.

Klimaat en energie, beladen begrippen in de actualiteitEen rechts-gebonden thema met actualiteitswaarde, dat was mijn doelstelling bij het kiezen van een thesisonderwerp. Het lezen van kranten bracht mij al gauw op de thema’s klimaat en energie. Electrabel lag de laatste jaren onder vuur omwille van zijn hoge prijzen. De privésector gaat geld pompen in windenergie. De subsidiëring van zonnepanelen wordt teruggedraaid. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de synergie tussen milieu en energie.

3D printen van een hoornvlies‘Tissue engineering’ (TE) is vandaag de dag een van de meest prikkelende onderzoeksdomeinen in de medische wereld. Bovendien veroorzaken de via deze weg geleverde donorweefsels een ethische discussie, wat van TE een veelbesproken onderwerp maakt bij zowel specialisten als leken. Deze studie onderzoekt de mogelijkheid naar het 3D printen van een hoornvlies. Het hoornvlies is de buitenste laag van het oog en is samen met de pupil en de lens verantwoordelijk voor lichttransmissie naar het netvlies.

Liedjes kunnen kinderen helpen om moeilijke meervoudsvormen te lerenStel dat er geen duidelijke grammaticaregels waren, bijvoorbeeld dat er geen regeltjes waren die de woordvolgorde in een zin bepalen, dan zouden we dingen kunnen zeggen als “Links u rijdt op de volgende en neemt de dan u derde rotonde”. Nog zo’n regelsysteem is dat van het meervoud. We weten allemaal wat het meervoud is van kip of van haas. Zelfs kalveren en kinderen kennen we.

Bomen kopje-onder en met de voeten in de zeeNet zoals de echte Robinson Crusoe onder ons weet dat dorst lessen met zeewater alles behalve slim is, vermijden ook bomen dit zodat ze niet gaan uitdrogen. Net zoals wij moeten slapen om rust en herstel een kans te geven, groeien en herstellen bomen tijdens de nacht. En net zoals wij, moeten bomen ook ademen en iedereen weet dat ademen onder water niet echt goed lukt. Maar wat als ik je zou vertellen dat er een boom bestaat die zich van al het voorgaande helemaal niets aantrekt?

BRAND OP DE KALMTHOUTSE HEIDE: EEN RAMP VOOR BROEDVOGELS? Eind mei 2011 woedde een enorme brand over het natuurgebied ‘de Kalmthoutse Heide’. Meer dan 400 hectare heidegebied ging in de vlammen op. De timing van de brand viel midden in het broedseizoen. Verschillende vogelnesten met eieren of jongen gingen verloren in het vuur. Vooral soorten die op de grond of laag in de begroeiing nestelen, werden zwaar getroffen. Het getroffen gebied bleef achter als een troosteloze vlakte met zwartgeblakerde bomen. De media omschreef deze heidebrand als ‘de grootste ecologische ramp ooit in Vlaanderen’.

Waterstof? Waarom waterstof?Problematiek van fossiele brandstoffenDoor gebeurtenissen uit het verleden en het heden krijgt men steeds meer een negatievere blik op het gebruik van fossiele brandstoffen om de samenleving te voeden. Bij het ontginnen en transporteren van deze fossiele energie zijn er grote risico’s aan verbonden zoals het zinken van olietankers of de zure regen die het gevolg is van een te grote uitstoot van broeikasgassen.Maar niet alleen de mogelijke gevolgen op de natuur zijn een knelpunt. Het grootste probleem is een onontkenbaar feit.

Straffen burgers even streng als rechters?Anno 2013 is het niet meer ondenkbaar de uitspraak van een assisenzaak live op televisie te volgen. Deze grote processen hebben dan ook een groot draagvlak bij de bevolking en worden met grote aandacht door de pers gevolgd. Vaak heeft ook de bevolking een kritische mening over deze zaken. Opmerkingen als “hij komt er te eenvoudig vanaf”, “hij zou levenslang moeten krijgen” of “ze kunnen hem niet lang genoeg straffen” zijn vaak voorkomend.

Verontrustende bevindingen betreffende twee grote Ethiopische Riftvallei MerenDe Ethiopische Riftvallei meren Chamo en Abaya zijn zeer grote en economisch belangrijke meren met een hoge biodiversiteit ten opzichte van andere Ethiopische Rift meren. Abaya kan bij de grote meren van de wereld (>500km2) gerekend worden, en beide meren zijn economisch belangrijk qua visvangst en toerisme. Het bekken dat ze samen en met hun rivieren vormen bezit het hoogst aantal vissoorten van alle Ethiopische Riftvallei bekkens.

Metaforen verraden wie je bentMetaforen kunnen méér zijn dan mooie zinsconstructies en poëtisch taalgebruik. Hannah Pinnoo (UGent) heeft in haar masterscriptie ontdekt dat het taalgebruik van Stephan Enter bijdraagt aan de betekenis van de romans Spel en Grip. Beeldspraak verklapt namelijk iets over de personages en diept de roman thematisch verder uit. Op die manier wordt ook de leeservaring van de ‘gewone lezer’ versterkt.Dit onderzoek zal geen levens redden of baanbrekende resultaten opleveren. Toch is dit onderzoek de moeite waard.

Het belang van de vergeten schakel: roeipootkreeftjes beïnvloeden de stikstofcyclusIn de Westerschelde worden dagelijks grote hoeveelheden nitraat geloosd. Wanneer deze stof in zee stroomt, wordt het natuurlijk biochemisch evenwicht verstoord. Gelukkig zijn er bacteriën in de riviermonding aanwezig, die het nitraat kunnen omzetten tot onschadelijk stikstofgas. Willem Stock onderzocht in zijn masterproef hoe deze micro-organismen beïnvloed worden door de organismen waarmee ze samenleven.Alle levende organismen hebben stikstof nodig. Het is een essentieel onderdeel van eiwitten en DNA.

Stadslandbouw in Gent. Motor voor duurzame stedelijke ontwikkeling?Daktuinen, volkstuintjes, stads- en zelfoogstboerderijen, gemeenschapstuinen, groentepakketten … Stadslandbouw is meer en meer aanwezig in het stadsbeeld en ook in de media is het thema niet weg te slaan. Onvermijdelijk stelt zich de vraag wat een stad en haar bestuur kan aanvangen met dit fenomeen. Hoe kan stadslandbouw ingezet worden in een groter verhaal en welke ruimtelijke potenties zijn eraan verbonden voor een duurzame stadsontwikkeling? In Vlaanderen ligt een kwart van het landbouwareaal in stedelijk gebied.

Superstormen in kaart gebrachtOverstromingen zijn één van de meest destructieve natuurkrachten. De schade die deze rampen veroorzaken, is nauwelijks te overzien. Ook Vlaanderen hoeft te vrezen voor de destructieve krachten van overstromingen. Door de versnippering van bebouwing en de vele steden die opgebouwd zijn langs rivieren, vormt ons gewest een enorm risicogebied.Om dit rampscenario te vermijden, moet er preventief gewerkt worden; risicogebieden moeten in kaart gebracht worden, evacuatieroutes moeten uitgetekend worden en de opslagcapaciteiten van waterreservoirs moeten berekend worden.

Ook hommels hebben een allatotropine receptorNeuropeptiden zijn kleine hormonen die afgescheiden worden door de hersenen. Ze kunnen gezien worden als signalen die de hersenen gebruiken om te communiceren met de rest van het lichaam. Bij dieren sturen deze neuropeptiden diverse fysiologische reacties zoals bijvoorbeeld het hongergevoel of paargedrag.

Gebruik van weblogs in het vreemdetalenonderwijs: de optimale aanpak voor schrijfvaardigheidsverwerving?Algemeen wordt gesteld dat het onderwijs moet meegaan met zijn tijd. Dit houdt in dat het onderwijs zich dient aan te passen aan de nieuwe generatie jongeren, de millenniumgeneratie. Deze jongeren zijn opgegroeid in de wereld van de sociale media. Deze ontwikkelingen zijn zowel interessant als uitdagend. Ze stellen aan het onderwijs de uitdaging om een antwoord te vinden op de vraag: hoe passen we sociale media in het leskader in?

(Welvaart)crisis in het globale noorden, dus compenseren in het globale zuiden?Wereldwijd ondervinden derde wereldlanden de gevolgen van de voedsel-, energie- en economische crisis in het ‘globale noorden’. Om tegemoet te komen aan de noden en tekorten van een groeiende bevolking gaan de ‘eerste en tweede wereld’ landen op zoek naar (landbouw)gronden in het globale zuiden. En hoewel deze gronden meestal als ‘ongebruikt’ bestempeld worden door de overheden, zijn ze vaak van groot belang voor de lokale mensen.

JOURNALISTIEK ARTIKELVandaag de dag heeft de dokter het laatste woord over lijf en leden en wordt diens almacht amper of niet in vraag gesteld. Bij ziekte is de dokter een onmogelijk te negeren autoriteit. De populariteit van het programma Meneer Doktoor, dat menig Vlaming geboeid aan de buis kluisterde, illustreert dit. Onze hedendaagse gemedicaliseerde samenleving vertoont nochtans grote verschillen met de situatie in de negentiende eeuw. Toen overheersten allerhande ‘alternatieve’ geneeswijzen de medische markt, geneeswijzen waar zieken vol vertrouwen en in groten getale beroep op deden.

Fictie voor verzoeningWie zich voor voetbal interesseert weet het al langer: tussen Nederland en Duitsland botert het niet zo. Maar waar komt die wederzijdse negatieve beeldvorming eigenlijk vandaan? Bestaat er een middel om die voorstellingen rooskleuriger te maken?Je hoeft het journaal nog maar aan te zetten of er is wel een of ander gewelddadig conflict te zien. Vaak betekent dat voor ons niet meer dan een ver-van-mijn-bedshow. Genadeloos zappen we verder naar een gezellig amusementsprogramma of een zoetsappige soap. Toch liggen er zelfs in ons vreedzame landje conflicten op de loer.

Sinds 2007 is het CO2 laboratorium van het universiteitscentrum UNIS op Svalbard, Noorwegen, belast met de studie van reservoir gesteenten die te vinden zijn onder de stad Longyearbyen op Spitsbergen. Deze studies worden uitgevoerd met als uiteindelijk doel om CO2 van nabije steenkoolcentrales te capteren en op te slaan in de ondergrond. Onderzoek uitgevoerd in 2012 benadrukte hierbij het belang van breuken in de aangeboorde gesteenten van de Wilhelmøya Subgroep. Deze gesteenten werden geïdentificeerd als de meest geschikte sectie voor opslag van CO2 in de onmiddellijke nabijheid van de stad.

De visuele impact van windturbinesWindturbines zijn vaak van heinde en ver zichtbaar. Door de recente stijging van de energieprijzen en de vraag naar alternatieve energiebronnen in de strijd tegen de klimaatsveranderingen komt het gebruik van windenergie in Vlaanderen in een stroomversnelling. Volgens beleidsdocumenten is het noodzakelijk om windturbines ‘zorgvuldig in te passen in het landschap’. Meestal weet men echter niet hoe dit geïnterpreteerd moet worden.

Ook de humane wetenschappen zijn objectief!Een diepgravende historische studie, een verhelderende literaire analyse of een boeiende interpretatie van moderne kunst, sommige mensen krijgen er maar niet genoeg van. Ook aan de universiteiten blijven de disciplines die nadenken over de mens en zijn culturele productie ieder jaar populair onder de studenten. Toch staan de humane wetenschappen vaak onder druk: hun resultaten zouden minder betrouwbaar zijn, vooruitgang binnen deze disciplines blijft een groot vraagstuk en hun onderzoek heeft weinig of geen economische toepassingen.

Hypoxie? Prestatie bevorderend en toch schadelijk!Wat zeggen onze spieren?Is het niet fascinerend om te zien hoe het menselijk lichaam zich altijd weer aanpast aan de meest extreme leefomstandigheden? Van de koudste poolgebieden tot broeierige regenwouden, van droge en barre plekken in  woestijnen tot ijle hoogvlaktes, overal vind je wel mensen of sporen van menselijke beschaving. Hoe slaagt de mens er toch in om altijd weer een soort van ‘biologisch compromis’ te sluiten met moeder natuur om op zulke extreme locaties te kunnen gedijen?

Elders is het beter, maar thuis ook - Kijken naar de wereld van op een eiland in de Stille OceaanKiribati is een eilandennatie die op de evenaar ligt, ongeveer halverwege tussen Australië en Hawaï. Het land bestaat uit 33 eilanden, verspreid over een gebied in de Stille Oceaan dat groter is dan India. In de westerse wereld is Kiribati vooral bekend voor zijn strijd tegen de stijgende zeespiegel.Ook al zijn de meeste I-Kiribati (bewoners van Kiribati) nog nooit overseas geweest, toch koesteren ze allemaal bepaalde voorstellingen over hoe het buitenland eruitziet en hoe het leven er verloopt.

Het onderzoek binnen deze thesis focust op het vormen van "New authenticity" door middel van een retailconcept met bier. Een consument begint vandaag de dag regelmatig genoeg te krijgen van de groots opgezette thema’s van de beleveniseconomie en wil terug producten kunnen kopen die puur en uniek zijn. Door mijn eigen persoonlijke interesse voor ambachtelijk gemaakte producten met een voorkeur voor nostalgische details, wou ik een thesis schrijven die zich baseerde op authenticiteit. Dit zou mijns inziens een stap in de  goede richting kunnen zijn, waar vele consumenten zich goed bij voelen.

BEGINNENDE FREELANCE JOURNALIST MOET GOEDE ZAKENMAN ZIJNBeginnende journalisten hebben één kans op vier om als freelancer te starten. Waar ongeveer de helft hier ook bewust voor kiest, had de andere helft liever een vaste betrekking gevonden. Over freelance journalisten wordt dan ook vaak geschreven dat ze niet al te best behandeld worden door mediabedrijven. De Nederlandse Vereniging van Journalisten heeft het jaar 2013 daarom zelfs uitgeroepen tot “het jaar van de freelancer”.

Het bestuderen van een zenuwcel met licht.                                                                                                                       Jan WATTEYNEPromotor: Prof. Dr. L. SchoofsCo-promotor: Prof. Dr. Ir. S. HussonOns lichaam ontvangt voortdurend prikkels uit onze omgeving. Zo weet je na het horen van een belsignaal dat je zonet een nieuw berichtje ontvangen hebt en voel je reeds bij de eerste slok dat je soep nog net iets te warm is om er echt van te genieten. Eén van de belangrijkste prikkels in ons leven is inderdaad pijn.

Toolkit voor juryleden in het dansonderwijs Jaarlijks volgen heel wat kinderen, jongeren en volwassenen dansles in het Deeltijds Kunstonderwijs. Ze doen dat na schooltijd, na het werk of in het weekend. Op het einde van elk jaar leggen ze een examen af om te mogen overgaan naar het volgende jaar of om een getuigschrift te behalen. Deze examens gebeuren klassikaal: de hele klasgroep voert gelijktijdig een reeks aangeleerde danspassen uit. Eén of meerdere juryleden zitten vooraan in het lokaal en beoordelen deze danspassen terwijl ze worden uitgevoerd.

‘Spellingcontrole’ bij leerkrachten secundair onderwijs‘18-jarigen spellen slechter dan 12-jarigen’ (De redactie 2011), ‘Ze kunnen niet meer spellen’ (Nederlandse Taalunie 2011). Het zijn maar enkele titels van de vele artikels of reportages die af en toe in de media verschijnen.

Twitter: de opiniepeiling van de 21e eeuw?Via Twitter en Facebook worden dagelijks miljoenen berichten de wereld ingestuurd. Mensen bloggen er op los om hun doen en laten te delen met vrienden, kennissen of vreemden. Steeds meer mensen vinden de weg naar sociale media en dat wekt natuurlijk de interesse van bedrijven en politici; zij speuren het web af op zoek naar de mening en voorkeur van consumenten en kiezers.

1,3-propaandiol productie door elektrisch gestuurde bacteriënEen diversiteit aan bacteriën kunnen elektronen afgeven aan of opnemen uit een elektrische stroom. Onderzoek naar deze zogenoemde bio-elektrochemische systemen toont aan dat bacteriële productieprocessen kunnen gestuurd worden, gebruik makend van elektriciteit. Eén van deze processen is de omzetting van het economisch laagwaardige glycerol naar 1,3-propaandiol (1,3-PDO), een grondstof in de polymeerindustrie. Het blijkt dat een pure cultuur van een gemodificeerde C.