Scriptiebank overzicht

De Vlaamse Scriptiebank is een vrij toegankelijke online databank. Het bevat intussen al meer dan 8.000 artikels en volledige scripties van bachelor- en masterstudenten die sinds 2002 hebben deelgenomen aan de Vlaamse Scriptieprijs.

Issue congruentie als prisma van democratische legitimiteit

Vrije Universiteit Brussel
2026
Tim
Cauwenberghs
Issue congruentie is de mate waarin kiezers overeenstemmen met de beleidsstandpunten van de partij of vertegenwoordiger waarvoor men stemt bij verkiezingen. Dit maakt dat issue congruentie een belangrijke maatstaf is om te kunnen spreken van een goed functionerende democratie. In deze scriptie werd onderzocht hoe zowel de aard van beleidsthema's als de kenmerken van de kiezers zelf invloed hebben op de mate van issue congruentie. Daarbij werden variabelen zoals politieke interesse, partij-identificatie en electorale volatiltieit gebruikt om de samenhang met issue congruentie te bepalen. Deze analyse gebeurde met data van de UAntwerpen.
Meer lezen

Assisen in vraag gesteld: een kwantitatief onderzoek naar de publieke perceptie van lekenrechtspraak in België

Universiteit Gent
2025
Janne
Vandenberghe
Deze masterproef onderzoekt hoe het publiek het jurysysteem binnen het Belgische hof van assisen percipieert. Hoewel de assisenprocedure diep verankerd is in de Belgische rechtscultuur, staat zij steeds vaker onder druk door hedendaagse uitdagingen zoals budgettaire beperkingen en de roep om efficiëntie. Ondanks het fundamentele uitgangspunt van lekenparticipatie blijft de stem van de burger opvallend afwezig in academische en publieke debatten. Dit onderzoek vult die kenniskloof op door de centrale onderzoeksvraag te stellen: ‘Hoe wordt het systeem van de volksjury binnen het Belgische hof van assisen door het publiek ervaren?’

Om deze vraag te beantwoorden werd een gemengd juridisch-sociologisch kader ontwikkeld. De empirische kern van het onderzoek bestaat uit een kwantitatieve online survey (n=380). Deze survey onderzocht de houding van burgers tegenover de volksjury en hun voorkeuren inzake behoud of hervorming van het systeem. Sociodemografische kenmerken, juridische scholing en slachtofferschap werden meegenomen als verklarende variabelen. Het theoretisch kader werd opgebouwd via een kritische literatuurstudie en een vergelijkende rechtsanalyse met Frankrijk en Nederland.

De resultaten van de survey tonen een genuanceerde publieke houding. Enerzijds geniet de volksjury symbolische legitimiteit door haar democratisch karakter, anderzijds bestaan er aanhoudende twijfels over de juridische expertise van juryleden in complexe strafzaken. Twee derde van de respondenten steunt het systeem van de volksjury. Daarnaast verkiest maar liefst 83% een gemengd model waarin burgers en beroepsrechters samen beraadslagen. Juridische professionals en personen met een juridische opleiding stonden significant kritischer tegenover het huidige jurysysteem. Bovendien bleken attitudes ten aanzien van correctionele straffen een sterke voorspeller van steun voor de volksjury: respondenten die bestaande straffen te mild vonden, waren vaker voorstander van burgerparticipatie. Sociodemografische variabelen en slachtofferschap bleken daarentegen weinig verklarende waarde te hebben.

Dit onderzoek levert een bijdrage aan de juridische en criminologische literatuur door publieke houdingen tegenover het eeuwenoude instituut van participatieve justitie empirisch in kaart te brengen. Daarnaast is het beleidsmatig relevant, aangezien het de maatschappelijke steun voor hervormingsscenario’s in beeld brengt.
Meer lezen

Burgerparticipatie in de Europese Unie: De juridische impact van verordening 788/2019 op het ‘Europees burgerinitiatief’

Vrije Universiteit Brussel
2021
Gide
Van Cappel
De recente verandering binnen het Europees burgerinitiatief wordt onderzocht, met name de impact van verordening 788/2019. De focus ligt op de implicaties die deze nieuwe regels hebben voor de artikelen 1,10 en 11 van het verdrag betreffende de Europese Unie. De onderzoeksvraag luidt :

" Slaagt verordening 788/2019 erin om het EBI toegankelijker, gebruiksvriendelijker en minder omslachtig te maken "

In lijn met de onderzoeksvraag zal ook de rol van de Europese commissie onder de loep genomen worden. Hierbij zal er gepeild worden naar de legislatieve rol van de Commissie.
Meer lezen

Europees handelsbeleid en haar democratische legitimiteit: een casestudie naar het onderhandelingsproces van het Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag (TTIP)

Vrije Universiteit Brussel
2016
Joke
Matthieu
Deze masterproef bestudeert de democratische legitimiteit van het onderhandelingsproces van het Trans-Atlantisch Vrijhandels- en Investeringsverdrag (TTIP).
Meer lezen

Misdaden tegen de Mensheid, Mensenrechten en Conflicttransformatie in het toetredingsbeleid van de Europese Unie

Universiteit Gent
2014
Evelyn
Merckx
Europa Ziet SterretjesDe toetredingsperikelen van de ex-Joegoslavische landen leggen de ziel van de Europese Unie blootEuropa staat in een spreidstand: terwijl de kreet voor minder EU in veel lidstaten steeds luider klinkt, willen verschillende kandidaat-lidstaten net niets liever dan het lidmaatschap. Dankzij een onderzoek naar het toetredingsparcours van de kandidaat-lidstaten uit ex-Joegoslavië kunnen lessen getrokken worden voor een vernieuwde, hechtere EU.Een eengemaakt, maar verbrokkeld EuropaDe EU telt momenteel 28 lidstaten.
Meer lezen

De dialoog tussen het Hof van Justitie en de Europese wetgever met betrekking tot het EU-burgerschap en het vrij verkeer

Universiteit Gent
2014
Pieter
Cannoot
Europees burgerschap: dialoog tussen het Hof van Justitie en de Europese wetgever Het jaar 2013 werd door de Europese Commissie uitgeroepen tot het “jaar van de burger”. Onder de slagzin “Het gaat om Europa. Het gaat om u”, wilde de Commissie de rechten van EU-burgers onder de publieke aandacht brengen. De mediaoperatie van de Commissie leek aan te wijzen dat meer dan twintig jaar na zijn introductie in het Verdrag van Maastricht, het EU-burgerschap nog steeds niet tot in de brede lagen van de samenleving was doorgedrongen.
Meer lezen

De onafhankelijkheid van de rechter volgens Sir Edward Coke

KU Leuven
2010
Stefan
Somers
 
Met de rechter naar de stembus?
Over de rol van de rechter in onze democratie.
 
Het Vlaams Blok-arrest, het BHV-arrest, de Fortis-zaak, de vernietiging van de anti-discriminatiewetten door het Grondwettelijk Hof, ... het zijn slechts enkele van de vele voorbeelden waarin de rechterlijke macht in het politieke vaarwater komt. Dit werpt onmiddellijk verschillende vragen op: moeten onze drie staatsmachten zich niet beperken tot hun eigen functie?
Meer lezen

het sport governancenetwerk van de Europese voetbalsport - van hiërarchisch piramidenetwerk naar democratisch legitiem governancenetwerk?

KU Leuven
2010
Arnout
Geeraert
 
 
De laatste jaren duiken er steeds meer gevallen op van voetballers die voor enorme bedragen van club ruilen. De transferbedragen voor voetballers zijn in Europa in sinds 1995 enorm gestegen. Bij deze transfers zijn makelaars betrokken die woekerwinsten opstrijken. Sommigen van hen buiten om die reden jonge Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse voetballers uit en laten ze aan hun lot over wanneer ze niet slagen in het winstgevende Europese voetbal. Deze handel in jonge voetballertjes is slechts één van de vele voorbeelden van  misstanden in het voetbal.
Meer lezen

Milosevic, verdediger van zijn eigen machten en rechten ...

KU Leuven
2003
Inne
Olders
Inne Olders                              Het presidentschap van Milosevic                                2002-2003
 
Milosevic verdediger van zijn eigen machten en rechten …
 
In deze tijd van George W. Bush en Silvio Berlusconi is de vraag naar hoeveel macht een president kan en mag beschikken brandend actueel. In hoeverre mag en kan het dat men de grondwet aanpast of nieuwe wetten stemt in het voordeel van een gewiekste zakenman en regeringsleider? Europa kijkt toe. We hebben al eerder toegekeken en weliswaar met grote gevolgen.
Meer lezen