Scriptiebank overzicht

DE KUNST VAN SYMBIOSEDE WAANZIN VAN HET PARASITEREN OP DE PLANEETAan de vooravond van de Klimaatconferentie in Parijs lijken de woorden van beleidsmakers als vaag gemompel te verstommen te midden van het groeiende verzet tegen onze huidige disharmonische verhouding tot de aarde. Welke noot speelt kunst in de bonte polyfonie van wetenschappers, politici, activisten, burgerbewegingen, een groene paus en boomknuffelaars?

De toekomst van ons elektriciteitsnetwerk“Gaat deze winter het licht uit?” Het is een wederkerende krantenkop de laatste drie jaar, maar is deze vrees ook gegrond?Niemand zal ontkennen dat het elektriciteitsnetwerk voor grote uitdagingen staat. Onze huidige productiemiddelen voor de opwekking van elektriciteit hebben een groot aandeel in de totale uitstoot van broeikasgassen en werken zo de opwarming van de aarde in hand. De Europese Unie heeft daarom beslist dat we op lange termijn moeten overgaan naar propere en hernieuwbare energiebronnen zoals wind- en zonne-energie.

Methaanhydraten en de opwarming van het klimaat: zal een slapende reus ontwaken? Enorme hoeveelheden methaan zitten in de vorm van methaanhydraat opgeslagen onder de oceaanbodem en in permafrost. Gedurende de afgelopen decennia hebben wetenschappers de alarmbel geluid over de mogelijkheid dat deze ijsachtige vaste stof zal beginnen smelten onder invloed van de klimaatopwarming, en dit voornamelijk nabij de polen. Methaan, een sterk broeikasgas, kan op deze manier vrijkomen en in de atmosfeer belanden, wat een bijkomstige opwarming zou veroorzaken.

Onze vleesconsumptie is niet duurzaamEen hoge vleesconsumptie zit ingebakken in onze westerse eetcultuur. Velen beschouwen het als een belangrijke bron van culinair genot en een vanzelfsprekend onderdeel van de maaltijd. Steeds meer mensen zijn zich echter bewust van de talrijke duurzaamheidsproblemen die vlees met zich meebrengt. Benjamin De Groeve, masterstudent in de Milieusanering en het Milieubeheer aan de Universiteit Gent, stelde in zijn masterproef de vanzelfsprekendheid van vlees in vraag.Een felbegeerd goedDe centrale positie van vlees in ons westerse dieet is vrij recent.

We hebben geen plan(eet) BEen mapping-oefening van ‘adaptatie aan klimaatverandering’ bij NGO’s in de Vlaamse OntwikkelingssamenwerkingssectorBecause we don't think about future generations, they will never forget us – H. TikkanenSinds het begin van de 20e eeuw stellen metingen een globale opwarming van de aarde vast. Uit globale klimaatscenario’s blijkt bovendien dat die trend zich de komende decennia zal verder zetten. In het vijfde IPCC rapport valt daarenboven te lezen dat de mens met erg hoge waarschijnlijkheid mede verantwoordelijk is voor de klimaatverandering op aarde.

Slimme elektriciteitsnetten: de oplossing voor het energieprobleem?door Jonas Engels en Dries GuldentopsDe opwarming van de aarde leidt tot een groeiende bewustwording dat de uitstoot van broeikasgassen sterk verminderd moet worden om de globale temperatuurstijging te beperken. Dit zorgt ervoor dat het aandeel van fluctuerende hernieuwbare energiebronnen in de elektriciteitsproductie toeneemt. Opdat het elektriciteitssysteem zou kunnen omgaan met deze onvoorspelbare, variërende energiebronnen heeft het een grote graad van flexibiliteit nodig.

Hoe zullen subarctische graslanden het klimaat beïnvloeden in de nabije en verre toekomst?Een korte zoekactie doorheen de actualiteit maakt snel duidelijk dat klimaatverandering een “hot topic” is in de pers, ook in Europa. Van de zorgwekkende herstructureringsplannen van Jean-Claude Juncker, recent verkozen als Voorzitter van de Europese Commissie, tot de weinig ambitieuze Europese doelstellingen om klimaatverandering tegen te gaan. Wekelijks wordt hier plaats aan besteed in kranten en magazines, die de meesten onder ons lezen en nadien weer naast zich neerleggen (letterlijk en figuurlijk).

Naar een sociaal rechtvaardige en duurzame transitie, in Nyrstar en elders15 oktober 2008: de directie van Nyrstar Balen en Overpelt kondigt een zware herstructurering aan, waarbij ongeveer 25 % van de arbeidsplaatsen verloren gaan. In het crisisjaar 2009 sluit het bedrijf gedurende negen maanden haar deuren. De directie klaagt over hoge loon- en energiekosten. Het bedrijf kent recent ook heel wat moeilijkheden met een belangrijke partner. De mijngroep Talvivaara staat erg moeizaam op na een bijna-faillissement.

Klimaat en energie, beladen begrippen in de actualiteitEen rechts-gebonden thema met actualiteitswaarde, dat was mijn doelstelling bij het kiezen van een thesisonderwerp. Het lezen van kranten bracht mij al gauw op de thema’s klimaat en energie. Electrabel lag de laatste jaren onder vuur omwille van zijn hoge prijzen. De privésector gaat geld pompen in windenergie. De subsidiëring van zonnepanelen wordt teruggedraaid. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de synergie tussen milieu en energie.

Waterstof? Waarom waterstof?Problematiek van fossiele brandstoffenDoor gebeurtenissen uit het verleden en het heden krijgt men steeds meer een negatievere blik op het gebruik van fossiele brandstoffen om de samenleving te voeden. Bij het ontginnen en transporteren van deze fossiele energie zijn er grote risico’s aan verbonden zoals het zinken van olietankers of de zure regen die het gevolg is van een te grote uitstoot van broeikasgassen.Maar niet alleen de mogelijke gevolgen op de natuur zijn een knelpunt. Het grootste probleem is een onontkenbaar feit.

Sandwichpanelen, of hoe een innovatief materiaal vliegtuigen tot 50 % minder kan laten wegenLode DaelemansAlsmaar vaker zullen de metalen onderdelen van voertuigen worden vervangen door lichtere materialen zoals sandwichpanelen. Hierdoor worden voertuigen lichter, waardoor ze minder brandstof nodig hebben. Bijgevolg worden ook minder broeikasgassen uitgestoten. Hoewel sandwichpanelen erg licht zijn, zijn ze zeer sterk dankzij hun specifieke opbouw. Net zoals een echte sandwich, bestaat een sandwichpaneel uit een buitenkant (het broodje), en een kern (het broodbeleg).

Energie besparen: is Vlaamse regering ambitieus genoeg?Europese directieve biedt hefbomen om hoog energieverbruik terug te dringenHet Vlaams beleid ter bevordering van energiebesparing in bestaande gebouwen mist visie. Een nieuwe Europese directieve biedt de kans voor een meer ambitieuze en coherente aanpak. Hoe ambitieus is Vlaanderen bij de omzetting van de directieve naar het Vlaams beleid?Gebouwen die minder energie verbruiken hebben een dubbel voordeel. Ten eerste daalt de uitstoot van broeikasgassen door een lager verbruik van fossiele brandstoffen.

Een verrassende waarheid in het Amerikaanse klimaatbeleidNet als medegrootmachten China en Rusland zijn de Verenigde Staten nooit een voorloper geweest in de strijd tegen de opwarming van de aarde. De voorbije jaren sneuvelden ambitieuze klimaatplannen keer op keer in het Amerikaanse Congres. Voor velen is dit te wijten aan de invloed van vervuilende bedrijven en hun stevige lobby-apparaat.

Dorp, stad, continent en wereld tegelijk.India heeft de wereld ontdekt en komt alsmaar meer in de verleiding van het Westen. Maar de drang naar traditie is groot, zeker op het platteland. De democratie wordt bejubeld, maar de besluitvorming verloopt te traag voor een wereld waarin snelheid en besluitvaardigheid de norm zijn geworden. India is een land van contrasten, paradoxen, maar vooral veel extremen. Beschaving en barbaarse achterlijkheid bestaan naast elkaar, net als solidariteit en conflict. Alles gebeurt er, het is er allemaal: het rijke verleden, de mogelijk comfortabele toekomst.

Primair schooltje in Senegal kookt op organisch afvalHet primaire schooltje ‘Les Cajoutiers’ in Warang, een vissersdorp in Senegal, was op zoek naar een alternatieve energiebron om dagelijks warme maaltijden te bereiden voor de leerlingen. De directie klopte daarvoor aan bij de Xios - Hogeschool in Limburg. Tijdens mijn bachelorproef ging ik de verschillende mogelijkheden na en de productie van biogas genoot hierbij de voorkeur. Naast het gevormde gas, wordt ook een vruchtbare reststroom verkregen en worden afvalstromen verwerkt. Biogas wordt verkregen uit de anaerobe vergisting van biomassa.

Is offshore windenergie nog te financiering in huidige economische situatie?Dit onderzoek handelt over twee ogenschijnlijk niet gerelateerde vragen die de wereld dezer dagen bezig houdt. “Hoe kunnen we aan de steeds stijgende energievraag voldoen?” en “welke gevolgen heeft de financiële crisis op de huidige kredietverlening?”. Kredietvoorwaarden verscherpten en de vrees voor een terugval van kredieten is groot. Innovatieve maar investeringsintensieve groene energieprojecten maken sterk gebruik van kredietverlening.

CO2-uitstoot van elektriciteitscentrales tot 30 % lager door Europees energiebeleidDe CO2-uitstoot van elektriciteitscentrales draagt in grote mate bij tot de opwarming van de aarde. In Europa is 35 % van de totale CO2-emissie afkomstig van elektriciteitscentrales. Het verminderen van deze CO2-uitstoot is dan ook belangrijk in het bestrijden van de opwarming van de aarde. In Europa heeft men dit begrepen. Het Europese energie- en klimaatbeleid heeft de CO2-emissies van elektriciteitscentrales sterk teruggedrongen. Een deel van deze emissies is echter verschoven naar andere sectoren.

BEVOLKINGSINKRIMPING: absolute must voor een voor iedereen waardig en leefbaar klimaat, absolute diplomatieke plicht voor politieke wereldleiders.  Tot het bekomen van de graad van master in de wijsbegeerte schreef ik een eindwerk betreffende het hoognodige ingrijpen in de zich met rasse schreden verderzettende verloedering van het aardse klimaat.[1] Waar men vele decennia het probleem doodzweeg, of niet ernstig nam, kwamen de wetenschappers van het IPCC[2] de laatste jaren tot de consensus dat een klimaatverandering zich wel degelijk voordoet én dat de grote schuld daarvan moet gezocht bij de

Nanodeeltjes versus Energieschaarste=David versus GoliathEen blik op de toekomst zonder fossiele brandstoffen Energie is het fundament waarop elke vorm van leven of technologie gebaseerd is. Onze klassieke energiebronnen belasten echter het milieu en geraken stilaan uitgeput. Een duurzame energievoorziening vormt dus één van de grootste uitdagingen van de 21ste eeuw. Verschillende oplossingen worden naar voren geschoven en nanotechnologie speelt daarin vaak een belangrijke rol.Ten eerste biedt waterstofgas een waardig alternatief voor fossiele brandstoffen.

Lachgas bij afvalwaterbehandeling: geen lachertje!InleidingHebt u er ooit al eens bij stilgestaan wat het afwerken van een verjaardagstaart met de slagroomspuit gemeen heeft met de zuivering van afvalwater? Waarschijnlijk niet. Bij beide processen komt nochtans lachgas vrij, een broeikasgas van de ergste soort. Broeikasgassen zijn gassen die ervoor zorgen dat de warmte die afkomstig is van zonlicht, dat invalt op de aarde, niet meer kan ontsnappen uit de atmosfeer. Op die manier wordt onze aardkluit warmer en warmer bij een stijgende concentratie broeikasgassen in de atmosfeer.

Zal het gras morgen groener zijn dan vandaag?De keerzijde van de CO2-medaille.Je kan er tegenwoordig nog maar moeilijk aan ontsnappen. Sinds wetenschappers voor het eerst de term ‘global warming’ introduceerden, hoor je hem steeds vaker vallen.

Ramses Snoeckx

Klimaatverandering: Kunnen plasma’s redding bieden?

De voorbije 10 jaar hebben enkele steden extreme weersomstandigheden meegemaakt: in Londen regende het als nooit te voren, Parijs kreunde onder de hitte.

 
Klimaatverandering. Houden we het kanaal Kortrijk-Bossuit op peil? Blijft het waterproductiecentrum de Gavers te Harelbeke voldoende bevoorraad?
Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat klimaatverandering een grote onregelmatigheid van het weer met zich meebrengt. Allerlei studies voorspellen en bevestigen dat er in de toekomst langere periodes van droogte zullen voorkomen. Bovendien zullen deze extreme droogtes zich vaker herhalen. Die langere periodes van droogte zullen het peil van rivieren beïnvloeden.

 
Vincent Ginis
 
De relativiteit van de elektromagnetische realiteit, of hoe de gevangenis kleiner kan zijn dan de gevangene
 
 
 
Albert Einstein werd in 1915 een beroemdheid met zijn algemene relativiteitstheorie: een totaal nieuwe benadering voor de beschrijving van de zwaartekracht. Een kleine eeuw later blijft zijn werkwijze nog zeer actueel nu blijkt dat deze beschrijving ook toepassingen kent in de fotonica, de wetenschap van het licht.

 
Gistadhesie, of waarom kleven zoveel meer is dan vasthangen alleen
Maarten Ghequire
 
Energie kost geld, zoveel is zeker. Iedereen zal het de laatste maanden dan ook wel gevoeld hebben in zijn portemonnee: de brandstofprijzen zijn allesbehalve gedaald. Te sterke afhankelijkheid van oliestaten uit het Midden-Oosten bewees hierbij grote industrieën volledig vleugellam te kunnen maken. Westerse smeekbeden naar goedkopere ruwe olie bleven daarbij onbeantwoord… Anderzijds is de aandacht voor hernieuwbare energie niet uit de media weg te slaan.

 
Van Kyoto tot Brussel
 
De Europese emissiehandel en de gevolgen voor de competitiviteit van de industrie in België.
 
Sinds enkele jaren heeft iedereen de mond vol over het Kyoto protocol en de opwarming van de aarde. Zeker sinds ‘An inconvenient truth’, van de voormalige Amerikaanse presidentskandidaat Al Gore, in de zalen kwam. Maar de meesten zullen echter niet weten dat de Europese Unie in 2005 een handelsschema heeft opgericht om te voldoen aan de opgelegde Kyoto-normen.

 
Tropisch Vlaanderen
Fossiele overblijfselen van vissen leren ons over het klimaat van vroeger
 
Droom je tijdens een gure herfststorm of kille winterdag ook wel eens van een leven in een tropisch paradijs? Een oord waar muts en sjaal overbodig zijn, omdat het er gemiddeld genomen niet kouder is dan twintig graden? Zo’n dromen zijn minder onwerkelijk dan je wellicht vermoedt, want dat het ooit jaar in jaar uit zo warm wordt bij ons is niet uitgesloten. Zelfs niet als we met zijn allen hard werken aan het terugschroeven van onze uitgestoten broeikasgassen.

 
Met deze eindverhandeling bespreekt men de situatie van de internationale vervoerssectoren aangaande het globale klimaatbeleid. De laatste jaren stelt men zich meer en meer de vraag over de uitstoot door internationaal opererende transportmodi terwijl tot vandaag de nadruk in het milieubeleid vooral lag op het transport langs de weg, het spoor en de binnenvaart. Het International Civil Aviation Organization (ICAO) en het International Maritime Organization (IMO) zijn de uitstoot in de internationale luchtvaart respectievelijk de internationale scheepvaart aan het bekijken.

 
 
Master Duurzame Ontwikkeling en Menselijke Ecologie
 
Waterstof onderweg
Milieu-impact van waterstof in personenwagens
 
            Waterstof wekt de laatste jaren veel interesse. Ook de automobielindustrie laat van zich horen omdat ze in waterstof een potentiële, niet-vervuilende toekomstige brandstof zien. Toch is de effectieve ecologische impact van waterstof in voertuigen nooit concreet onderzocht. In deze thesis worden de verschillende waterstofproductiemethoden gecombineerd met verschillende wijze om waterstof te transporteren en op te slaan.

To be or not to be..Europese lobbygroepen met een missie.  Vraagt u zich soms af hoe de Europese Unie, met zoveel verschillende lidstaten en talen, er toch in slaagt wetten te maken die een grote impact op ons leven hebben? En vraagt u zich ook af hoe de wetgevingsprocedure of het besluitvormingsproces er dan uit ziet en wie beslissingen neemt? Wel, dit onderzoek heeft het voor een deel over deze Europese besluitvormingsprocedure, maar gaat vooral op zoek naar de spelers achter de schermen, wat daar allemaal bekokstoofd wordt en hoe ze zich organiseren.