Scriptiebank overzicht

De collectieve masterscriptie vertrekt vanuit ‘More-than-human-ontwerpen’: een visie waarin mens, natuur en energie samen onze leefomgeving vormgeven. Ze verkent hoe architectuur en ruimtelijke ordening kunnen bijdragen aan een rechtvaardige en duurzame toekomst.

Het onderzoek situeert zich in Zwartberg (Genk), een voormalige mijnsite waar natuur, erfgoed en diverse gemeenschappen samenkomen. Vanuit een gezamenlijke contextanalyse en theoretisch kader werd een masterplan ontwikkeld dat inzet op groenblauwe netwerken als dragers voor een klimaatbestendig en sociaal inclusief Genk.

Binnen dit masterplan werden zes individuele cases uitgewerkt, elk met een eigen focus op de relatie tussen mens en meer-dan-mens. Mijn case ‘De energieke wijk’ onderzoekt hoe de energietransitie in een tuinwijk van Zwartberg collectiever en inclusiever kan worden aangepakt. De energietransitie is een van de grootste maatschappelijke uitdagingen van onze tijd. In Europa is 40% van het energieverbruik afkomstig van gebouwen. Toch blijft de renovatiegraad laag en wordt de energietransitie vaak gezien als een individuele verantwoordelijkheid, wat leidt tot ongelijkheid. Immers, wie geld, kennis of eigenaarschap mist, blijft achter. In sociaal kwetsbare wijken, zoals de Zuiderwijk in Zwartberg, is die kloof bijzonder voelbaar. De energietransitie is meer dan een technische operatie en een individuele verantwoordelijkheid. Het is een hefboom voor sociale rechtvaardigheid, ruimte om te delen en collectieve veerkracht. Mijn case toont hoe een kwetsbare wijk een pionier kan worden. Niet door te isoleren, maar door te verbinden.

Samenvatting van mijn thesis:

Duurzaamheid was een belangrijke doelstelling bij de totstandkoming van het nieuwe goederenrecht. Bijgevolg onderzoekt dit werk het nieuwe goederenrecht, dat sinds 2021 in werking trad, door de lens van duurzaamheid, met een bijzondere focus op ecologische duurzaamheid. Centraal staat daarbij steeds de rol van de onderneming. Deze focus op ondernemingen vormt een nieuwe invalshoek binnen bestaande literatuur over duurzaamheid in relatie tot het nieuwe goederenrecht.

Vertrekkend vanuit de onderwerpen die in bestaande literatuur over duurzaamheid in relatie tot het nieuwe goederenrecht aan bod komen, gaat deze bijdrage verder op die onderwerpen die in het bijzonder relevant zijn voor ondernemingen: res communes, opstalrechten (waarbij zijn rol in de circulaire vastgoedeconomie en bij het recent ingevoerde volume-eigendom wordt besproken), en ten slotte de milieu-erfdienstbaarheid.

Voor elk van deze onderwerpen worden de tekortkomingen en obstakels geanalyseerd die ertoe leiden dat zij duurzaamheid belemmeren of onvoldoende ondersteunen. Telkens wordt onderzocht hoe en op welke manier duurzaamheid nu precies wordt tegengewerkt. Zo wordt aangetoond hoe de figuur van de res communes juridisch is uitgehold en daardoor in de praktijk nauwelijks bescherming biedt, hoe het eenheidsbeginsel – en meer bepaald het zelfstandigheidsbeginsel – de ontwikkeling van een circulaire economie binnen de vastgoedsector tegenwerkt, en hoe de invoering van (eeuwigdurend) volume-eigendom grote risico’s creëert op ongebreidelde vastgoedgroei, waarbij duurzaamheid slechts een voorwaardelijk en toevallig neveneffect blijkt te zijn. Ook de milieu-erfdienstbaarheid blijkt onder het huidige goederenrecht onwerkbaar.

Na het analyseren van deze knelpunten worden telkens mogelijke oplossingen of, minstens, suggesties en denkpistes aangereikt die kunnen bijdragen tot verdere verbetering. Kritiek wordt hier immers niet als destructief benaderd, maar juist als een eerste stap richting vooruitdenken.

Het werk sluit af met een filosofische noot waarin de rode draad tussen de besproken onderwerpen wordt blootgelegd. Diep onder de juridische spanningen die zich voordoen rond duurzaamheid blijkt een “structureel” probleem te schuilen: het goederenrecht is historisch gebouwd op liberale en kapitalistische fundamenten, wat duurzame ontwikkeling structureel belemmert. Dit werk eindigt dan ook met een oproep tot structurele verandering en geeft een eerste stap in de richting van dergelijke verandering.

Deze masterthesis behandelt het groeiende probleem van marien bioafval dat wordt gegenereerd door de consumptie van vis en schaaldieren, wat aanzienlijke milieu en socio-economische uitdagingen met zich meebrengt. Met de groei van de wereldbevolking wordt verwacht dat de productie van dergelijk afval zal toenemen, waardoor verantwoorde beheerstrategieën nodig zijn. Daarom werd het valorisatiepotentieel via hydrothermale carbonisatie (HTC) onderzocht. HTC werd op acht vis- en schaaldiersoorten uitgevoerd bij drie verschillende temperaturen (T = 200, 220, 240°C, t = 5u, w/b = 7). De geproduceerde hydrochars (HC) werden gekarakteriseerd door middel van point zero charge (PZC), elementaire en proximate analyse en FTIR. Hun adsorptiekarakteristieken werden geëvalueerd met behulp van kinetische en adsorptiemodellen en via éénpuntsadsorptie-experimenten met een anionische (methyloranje, MO) en kationische (methyleenblauw, MB) kleurstof. Daarnaast werd de invloed van de ionsterkte op de adsorptiecapaciteiten geëvalueerd. HC van schaaldieren vertoonde een hoger rendement (37- 69%) dan HC van vissen (15-22%). Bovendien vertoonde HC van schaaldieren een hogere PZC dan HC van vissen (7,93 versus 6,49). De adsorptiecapaciteit van de HCs (MB: 2,7-10,8 mg/g en MO: 5,9-9,2 mg/g) toonde een hogere adsorptiecapaciteit van MO voor de schaaldieren. De invloed van de ionsterkte in de adsorptie-experimenten werd aangetoond niet significant te zijn. Het verschil in opbrengst, PZC en adsorptieresultaten werd verklaard door de verschillen in de samenstelling van de soort vis en schaaldier, wat benadrukt hoe belangrijk het is om de inherente eigenschappen van de grondstof voor het gebruik van afval te achterhalen.

Ruimtelijke strategieën om Vlaanderen weerbaar te maken tegen droogte. Hoe verschillende onderdelen van het valleisysteem meer neerslag kunnen vasthouden en infiltreren.

Deze scriptie beslaat het ontwerp van een wiskundig riviermodel dat het warmtepotentieel van rivieren in kaart brengt.

In deze studie werden diatomeeën, verborgen in een historische mos-collectie, grondig bestudeerd. De collectie werd een halve eeuw geleden verzameld op Campbell Island, een eiland nabij het zuidpoolgebied. Zes nieuwe soorten werden ontdekt.

Deze masterproef gaat in op de problematiek rond de grenzen van het Menapisch gebied in de vroege Keizertijd (57 v.C. - 284 n.C.). Door alle literaire, documentaire en archeologische bronnen over de Menapii samen te brengen, was het mogelijk bestaande hypothesen over de grenzen tegen het licht te houden en zelf een nieuwe hypothese te formuleren.

Bij de ontzilting van zeewater worden er grote volumes zeewater opgepompt en behandeld. De microplastics aanwezig in het opgepompte zeewater ondergaan deze filtratiestappen ook en deze scriptie is het verslag van onderzoek naar het gedrag van de microplastics doorheen deze stappen en naar het potentieel om ze uit de afvalstromen van deze installaties te verwijderen.

Deze thesis evalueert en optimaliseert scheidingstechnieken voor de verwijdering van microplastics uit mariene sedimenten. Voor het eerst werd onderzoekt verricht naar de technologische verwijdering van vervuilende microplastics. Finaal werd een innovatieve scheidingstechniek ontwikkeld die aan de hand van een synergie met de baggerindustrie mogelijkheden biedt naar praktische, grootschalige implementatie.

Deze masterproef voert ontwerpend onderzoek naar een meer duurzame toekomst uit in de oostelijke stadsrand van Gent. Verschillende kwesties en toekomstige scenario's rond wonen, mobiliteit, economie, water- en groenstructuren worden in kaart gebracht in deze suburbane zone.

Deze masterproef voert ontwerpend onderzoek naar een meer duurzame toekomst uit in de oostelijke stadsrand van Gent. Verschillende kwesties en toekomstige scenario's rond wonen, mobiliteit, economie, water- en groenstructuren worden in kaart gebracht in deze suburbane zone.

Om het ruimtegebruik in Vlaanderen te beperken naar de toekomst toe, wil de Vlaamse Regering de betonstop doorvoeren. Deze masterproef onderzocht de impact hiervan op de rivierafvoer (meer bepaald de rivieroverstromingen en droogte) via hydrologische modellering. Het bekomen landgebruik in Vlaanderen diende hiervoor als input.

Aan de hand van een cartografische analyse van verschillende nederzettingen wordt onderzocht hoe sociale beweging FLM in São Paulo tracht te bouwen aan een meer inclusieve stad. Verschillende schalen ondersteunen een dialoog tussen het individuele en de snel ontwikkelende stedelijk context. Ten slotte vat een ontwerpoefening verschillende lessen en paradoxen samen en stelt deze eveneens de vraag naar de mogelijke bijdrage van de architect-stedenbouwkundige.

Aan de hand van een cartografische analyse van verschillende nederzettingen wordt onderzocht hoe sociale beweging FLM in São Paulo tracht te bouwen aan een meer inclusieve, sociale stad. Door te schakelen tussen verschillende schalen, ontstaat een dialoog tussen het individuele en de snel ontwikkelende stedelijk context. Een ontwerpoefening vat tot slot verschillende lessen en paradoxen samen en stelt de vraag naar de mogelijke bijdrage van de architect-urbanist.

DDT is een wereldwijd gebruikte pesticide verboden in de jaren zeventig omwille van zijn schadelijke effecten op mens en milieu. DDT en zijn voornaamste afbraakproduct DDE zijn persistent in het milieu. Fytoremediatie, een technologie waarbij planten gebruikt worden om schadelijke stoffen uit bodems of water te verwijderen wordt als alternatief naar voren geschoven om bodems te saneren. In deze scriptie wordt onderzocht of de efficiëntie van fytoremediatie van DDE door de courgetteplant nog bijkomend kan verbeterd worden wanneer koper nanopartikels en specifieke bacteriën gecombineerd worden.

AlgaeHerken je ook dat natuurfenomeen? Wanneer er in de lente en zomer door explosieve algengroei het water er plots groen of rood uitziet? Met als gevolg een verstoring van het waterevenwicht, vissterfte en geurhinder..  Heb je ook een vijver of meer bij jou in de buurt waar ’s zomers niet in te zwemmen valt doordat er smerig afval in drijft.

Beverdammen, kunnen we voorspellen waar ze gebouwd zullen worden?De bever is Europa’ s grootste knaagdier en is erg bekend voor het bouwen van dammen. Spijtig genoeg komen bevers regelmatig negatief in het nieuws in verband met overstromingsproblemen door beverdammen. Deze beverdammen zorgen voor conflicten met betrokken landbouwers of omwonenden. Het kunnen voorspellen waar bevers dammen zullen bouwen zou een grote stap vooruit zijn om een goede verstandhouding met de bever tot stand te brengen.

De toekomst voor zuiver oppervlaktewater in VlaanderenLiebert KennyIndustriële wetenschappen chemie, KULeuven @ Campus De NayerDe kwaliteit van het oppervlaktewater in Vlaanderen kent de afgelopen twee decennia een sterke vooruitgang door een geïntegreerde aanpak van deze problematiek via centrale en decentrale waterzuiveringsinstallaties. Toch komen er nog te veel polluenten in ons oppervlaktewater terecht (zoals nitraten en fosfaten) die schadelijk zijn voor de gezondheid en welzijn van de mens, maar ook voor de natuurlijke ecosystemen.

MODDER MET EEN KLIMAATSVERHAALWeer en klimaat, het zijn concepten waar we willens nillens iedere dag mee in aanraking komen. Met de regelmaat van de klok vuren media feiten en cijfers op ons af, gaande van doordeweekse weerberichten tot onheilspellende scenario’s in verband met klimaatsverandering. Niemand ontsnapt nog aan deze overweldigende informatiestroom. Wetenschappers zijn echter al langer gefascineerd door het belang en de complexiteit van het aardse klimaatssysteem.

Natte voeten of niet: Intelligente sturing maakt het verschilTussen 1980 en 2009 werden wereldwijd 2,8 miljard mensen getroffen door watersnood. Intelligente sturing via Model Predictive Control (MPC) is een innovatieve sturingstechniek voor het beheersen van overstromingen. Bert Van den Zegel en Evert Vermuyten maakten voor hun scriptie in de ingenieurswetenschappen gebruik van deze techniek om de sturing van hydraulische regelstructuren zoals stuwen langs waterlopen te optimaliseren.

 Vanderghote Steven    Weyers SvenStudie naar afzetting van sedimenten bij afkoppeling van het rioolsysteem van Oud-Turnhout1.     InleidingHet afgelopen decennium is in Vlaanderen de nadruk sterk komen te liggen op de aanpassing naar of de aanleg van gescheiden rioolstelsels. Oorspronkelijk zijn de meeste rioolstelsels in Vlaamse gemeenten gemengde stelsels: afvalwater en hemelwater worden samen afgevoerd. Bij hevige neerslag kan dit leiden tot overstorten op de waterlopen.

Plaatsnamen als getuigen van het verledenWie heeft het als kind niet gedaan, zelf plaatsnamen van een verklaring voorzien en dan nog liefst met een sappig verhaaltje errond? In Houthalen zou er wel een bos zijn waar je hout kon gaan halen, in Zomergem schijnt de zon altijd en in Bierbeek zou je beslist kunnen gaan zwemmen in een beek vol bier. Zelf was ik er ooit stellig van overtuigd dat je in mijn woonplaats, Evergem, wel eens oog in oog zou kunnen komen te staan met een troep everzwijnen.

Metaalvervuiling in rivieren? De natuur als meetinstrument!


De aanwezigheid van zware metalen vormt anno 2007 een hardnekkig probleem voor het leven in onze rivieren. Wetenschappers zijn er echter nog steeds niet uit welke effecten deze metalen allemaal te weeg kunnen brengen. En wanneer is een rivier nu juist “vervuild”? Piepkleine waterorganismen zouden hier wel eens het antwoord op kunnen geven.
 
Zware metalen, een blijvend probleem


Vele Vlaamse rivieren bevatten vandaag de dag nog steeds hoge gehalten aan zware metalen.

Hoe witter mijn T-shirt, hoe meer algen in de rivier?
 
Wanneer we tijdens een mooie zomerdag aan het kanovaren zijn, gebeurt het wel eens dat ons bootje gevangen zit tussen vieze vuile groene slierten, algen genaamd.  Hoogstwaarschijnlijk, terwijl we aan het twijfelen zijn of we uit onze kano zouden  stappen om het gedrocht wat verder te slepen of we zouden kiezen om droog te blijven en dubbele spierkracht op onze peddel te steken, zijn we niet aan het denken hoe deze algen er gekomen zijn.

Membraanfiltratie: de oplossing voor het waterschaarsteprobleem?
 
Water dient naar waarde te worden geschat; wij danken immers ons bestaan aan deze grondstof. Het is dan ook belangrijk de aandacht te vestigen op de heersende problematiek in verband met waterschaarste. Cijfers geven aan dat slechts 0,003% van het water, aanwezig op onze blauwe planeet, geschikt is voor onmiddellijke consumptie. Een van de grote oorzaken is uiteraard de vervuiling, onder andere door de toenemende bevolkingsgroei en industrialisatie.

Speurende jongeren ontrafelen Gentse mysteries
 
De Gentse binnenstad weerspiegelt als geen ander de rode draad doorheen de West-Europese middeleeuwse geschiedenis. Zodra je een handboek geschiedenis van het secundair onderwijs openslaat, lees je over de Gentse handel in luxelaken, de politiek van Jacob van Artevelde en de graven van Vlaanderen, het geboortehuis van Keizer Karel, ....  Gent was een hoofdrolspeler in de Europese politiek en handel tussen de 10de en de 16de eeuw.