Scriptiebank overzicht

Liever lui dan moe? Studenten en keuzevakken“Studenten kiezen te vaak gemakkelijke keuzevakken” kopte de Leuvense studentenkrant Veto eind vorig jaar. Het artikel berichtte over de groeiende tendens onder studenten om gemakkelijke keuzevakken boven nuttige te verkiezen. Een doorn in het oog van vele faculteiten en een nieuwe deuk in het imago van de student. Maar is onze jeugd echt zo lui als criticasters beweren of zit er meer achter deze opmerkelijke trend. De masterscriptie ‘Self-control in student course selection’ zocht het uit en bracht het hoe en waarom aan het licht.

Freakshows en geneeskunde: vrienden of vijanden?In 1884 stroomt het publiek massaal toe naar een freakshow nabij het Londense ziekenhuis. Daar is Joseph Merrick, beter bekend als ‘The Elephant Man’, te bezichtigen. Hij wordt er opgevoerd als ‘born freak’, iemand die met lichamelijke afwijkingen geboren is. Onder de massa bevindt zich ook dr. Frederick Treves. Net als vele geneeskundigen is ook hij geïnteresseerd in born freaks. Twee jaar later belandt Merrick in datzelfde Londense ziekenhuis. Hij wordt er als geneeskundig studieobject behandeld.

Kan de nierfunctie werkelijk het verschil maken tussen leven en dood?Stel: uw vader heeft net een hartoperatie achter de rug en wordt opgenomen op intensieve zorgen. Na enkele dagen blijkt dat ondanks het toedienen van medicatie het hart niet naar behoren werkt en dat de nierfunctie achteruit gaat. De dokters stellen voor uw vader te behandelen met extracorporele membraanoxygenatie, zodat – aldus de witte jassen – de organen tijd krijgen te recupereren.

 Zinvol voorschrijven bij ouderen in de laatste levensfaseDe verlengde levensverwachting en bijgevolg onoverkomelijke vergrijzing van de populatie, leidt tot het zich ontpoppen van een complexe zorgvraag in het geriatrisch landschap. Zo is deze oudere en vaak kwetsbare populatie opmerkelijk gevoeliger voor ziekte, met daaruit voortvloeiend een abundant geneesmiddelengebruik. Uit studies blijkt immers dat maar liefst 50% van de 65-plussers 5 of meer geneesmiddelen inneemt.

Een kleine stap richting gentherapie met DNA-bindende peptidenHet verstarren van peptiden, een methode waarbij de 3D-structuur van de molecule wordt vastgezet, gebruikt men al enkele jaren binnen de medicinale chemie om een betere binding aan eiwitten te verkrijgen en om het peptide te beschermen tegen enzymatische afbraak.

Nanogeneeskunde: Van sciencefiction naar het bestrijden van onbehandelbare ziektenNano is beautifulDe huidige traditionele geneesmiddelen zijn niet bepaald ‘intelligent’ te noemen. Als we kijken naar bijvoorbeeld chemotherapie, bereiken slechts een zeer klein deel van de chemotherapeutische agenten hun doel, namelijk de kankercellen. Kanker behandelen met chemotherapie is zoals een klein insect beschieten met een kanon. De kankercellen worden bestreden, zoals ook de gezonde cellen.De opkomst en gebruik van nanotechnologie heeft de moderne geneeskunde enigszins veranderd.

Batterijen van de toekomst met elektroden op nanoschaalMeer dan 1 miljard. Dat is het antwoord op de vraag hoeveel gemotoriseerde voertuigen momenteel in gebruik zijn wereldwijd. Bovendien ligt het aantal voertuigen per duizend inwoners in China en India momenteel gevoelig lager dan gemiddeld, maar zijn beide landen aan een inhaalbeweging gestart. Men kan dan ook verwachten dat het globale cijfer de komende decennia aanzienlijk zal toenemen. In een wereld waar men fossiele brandstoffen tracht te vervangen, bieden elektrische voertuigen een ideaal alternatief.

“Big brother” kijkt ook naar jouw bloeddrukHoge bloeddruk, een frequent voorkomend probleemHeb jij je ooit al eens in de situatie bevonden dat je bloeddruk gemeten door de arts veel te hoog blijkt te zijn, daar waar die thuis steeds normaal is? Te hoge bloeddruk is een zeer frequent probleem en men schat dat ongeveer een kwart van de wereldbevolking (1,75 miljard mensen) aan te hoge bloeddruk lijdt.Hoe gaan we te werk?De bloeddruk gemeten op de consultatie wordt vandaag nog steeds aanzien als dé referentie voor opsporing, diagnose en behandeling van hoge bloeddruk, ook hypertensie genoemd.

In een recente studie bij Vlaamse en Nederlandse adolescenten gaf 1 op 4 aan zichzelf ooit opzettelijk te hebben verwond. Adolescenten die zichzelf verwonden verschillen van hun leeftijdsgenoten qua persoonlijkheidskenmerken, ervaren stress en de manier waarop ze omgaan met stressvolle gebeurtenissen.Zelfverwondend gedrag wordt gedefinieerd als “sociaal onacceptabel gedrag waarbij een fysiek letsel opzettelijk en op een directe manier wordt toegebracht zonder een aanwezige intentie tot zelfdoding”.

Acupunctuur tijdens de arbeid en bevallingPijnverlichtingInleidingDenkt men aan bevallen dan denkt men automatisch ook aan pijn. Bevallen en pijn zijn nu eenmaal twee begrippen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. We kunnen stellen dat baringspijn waarschijnlijk één van de meest intense pijn is die de meeste vrouwen zullen ervaren in heel hun leven. Zo ook is de epidurale verdoving populairder dan ooit.

“Levensecht tot in de eeuwigheid?”Je opent de deur van de dissectiezaal voor een zoveelste anatomieles. Al van ver buiten het lokaal was de penetrante geur aanwezig, maar nu word je helemaal bedwelmd door een walm van formol.  Verder schrijdend doorheen de sectiezaal word je geconfronteerd met de bruingrauwe gebalsemde lijken waarvan enkel de vorm nog de menselijke oorsprong verraadt. Een dergelijke introductie lijkt eerder thuis te horen in een goedkope horrorfilm, toch is het voor studenten en anderen die in de dissectiezaal komen dagdagelijkse werkelijkheid.

Ontdekking nieuw gen geeft hoop in ontrafeling pancreaskanker.Wat hebben Luciano Pavarotti, Steve Jobbs, Patrick Swayze en Joan Crawford met elkaar gemeen op hun bekendheid na? Ze stierven allen aan pancreaskanker. Hoewel pancreaskanker niet behoort tot de top 10 van de meest voorkomende kankergevallen in België, is het de 4de hoogste kanker-gerelateerde doodsoorzaak in de wereld. Kersvers VUB-alumnus Mathias Van Bulck legde zijn master thesis jaar af aan het gerenommeerde Australische ‘Garvan Institute of Medical Research’ waar hij onder leiding van Prof. Dr.

JOURNALISTIEK ARTIKELVandaag de dag heeft de dokter het laatste woord over lijf en leden en wordt diens almacht amper of niet in vraag gesteld. Bij ziekte is de dokter een onmogelijk te negeren autoriteit. De populariteit van het programma Meneer Doktoor, dat menig Vlaming geboeid aan de buis kluisterde, illustreert dit. Onze hedendaagse gemedicaliseerde samenleving vertoont nochtans grote verschillen met de situatie in de negentiende eeuw. Toen overheersten allerhande ‘alternatieve’ geneeswijzen de medische markt, geneeswijzen waar zieken vol vertrouwen en in groten getale beroep op deden.

Is gentherapie een wondermiddel of een loze belofte?Gentherapie. De moeilijk te verklaren term is gevallen.  De meeste mensen hebben er nog nooit van gehoord. Een kleinere groep heeft het woord ooit al eens in een medisch magazine gelezen maar weten helemaal niet waarover het gaat. Als er dan eens iemand is die de term wel kent, praat hij of zij over de futuristische droomscenario’s van gentherapie: hét wondermiddeltje om eeuwig te blijven leven, übermenschen, een pilletje tegen kanker enzovoort.  Ik werd meteen geconfronteerd met de brute realiteit van mijn onderwerp.

Onderwijs en de samenhang tussen denken en voelenOp school krijgen leerlingen wiskunde, muziek, fysica, biologie, Frans… Een breed en vol programma. Maar is dit aanbod wel volledig? Zou bijvoorbeeld aandacht voor de innerlijke gevoelswereld, meditatie- en relaxatietechnieken niet even belangrijk kunnen zijn als een vak wiskunde? Of waarom niet eens de aandacht richten op buitenzintuiglijke ervaringen en niet-klassieke geneeswijzen? Hoe denken andere jongeren tussen 12 en 18 jaar hierover? Hoe denken docenten hierover?

 Een grote stap vooruit naar de uitroeiing van malaria in Cambodja! Een nieuwe aanpak om de laatste malaria haarden op te sporen en uit te roeien. Malaria is wereldwijd de meest voorkomende infectieziekte, veroorzaakt door een parasiet die wordt overgedragen door de steek van malariamuggen.Volgens cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie leven 3.3 miljard mensen verspreid over 107 landen in risicogebieden. In Cambodja lopen ongeveer 2.1 miljoen mensen risico op malaria.

 VAN JUWELEN TOT KANKERBESTRIJDINGGOUD NANODEELTJES DOOR DE OGEN VAN EEN ELECTRONENMICROSCOOPOp macroscopische schaal wordt goud vaak gebruikt bij het creëren van juwelen. Echter, goud nanodeeltjes hebben een veelvoud aan toepassingen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld in de medische wereld gebruikt worden in de strijd tegen kanker. In de toekomst zullen de mogelijkheden van het gebruik van deze deeltjes toenemen. Hiervoor moet onder andere de structuur van de deeltjes grondig geanalyseerd worden. Moderne elektronenmicroscopie is daarbij van cruciaal belang.

Op zoek naar de oorzaak van de broze bottenziekteToen de film ‘Unbreakable’ in de zalen kwam, had niemand verwacht dat hij zo succesvol ging zijn. Nu, vele jaren later, hebben reeds miljoenen mensen deze thriller gezien. Wat echter weinigen weten is dat de slechterik van dienst, gespeeld door Samuel L. Jackson, lijdt aan een zeldzame genetische aandoening genaamd Osteogenesis Imperfecta of kortweg OI.  Recent is er een enorme vooruitgang geboekt in het onderzoek naar de oorzaak van deze ziekte.

Geoxideerd cholesterol: de heilige graal in het obesitasverhaal? Obesitas is één van de grootste gezondheidsproblemen van de 21ste eeuw. De media, wetenschap en bovenal de gezondheidszorg hebben al uitgebreid onze aandacht gevestigd op het risico van hart- en vaataandoeningen, maar obesitas heeft ook schadelijke gevolgen op andere organen zoals de lever.

Preoperatieve onderzoeken vóór een levertransplantatie: het kan met iets minderDe transplantatie van organen is een kenmerkend voorbeeld van de spectaculaire innovaties in de geneeskunde. Momenteel betekent het transplanteren een succesvolle behandeling van aandoeningen die anders een fatale afloop zouden kennen. Een van de meest uitgevoerde transplantaties is deze van de lever. Stilaan is het uitvoeren van een levertransplantatie uitgegroeid tot een van de meest aangewezen, en tevens genezende, behandelingen bij leveraandoeningen.

 Help, ik wil niet kiezenZwanger van een baby met een aandoeningLeadEen positieve zwangerschapstest. Euforische gedachten buitelen door elkaar. Een jongen of een meisje? Hoe zullen we de baby noemen? Niemand kan voorspellen dat enkele weken later een uiterst moeilijke tweestrijd volgt: voortzetten of afbreken?Het zoeken naar afwijkingen bij een ongeboren kind is bijna niet meer weg te denken uit de maatschappij. Een bloedonderzoek of echografie, het hoort bij ‘zwanger zijn’. Over de mogelijke impact van afwijkende resultaten wordt vaak niet op voorhand nagedacht.

Preoperatieve onderzoeken vóór een levertransplantatie: het kan met iets minderDe transplantatie van organen is een kenmerkend voorbeeld van de spectaculaire innovaties in de geneeskunde. Momenteel betekent het transplanteren een succesvolle behandeling van aandoeningen die anders een fatale afloop zouden kennen. Een van de meest uitgevoerde transplantaties is deze van de lever. Stilaan is het uitvoeren van een levertransplantatie uitgegroeid tot een van de meest aangewezen, en tevens genezende, behandelingen bij leveraandoeningen.

 Van zeespons tot proefbuis: maken glycolipiden hun beloftevolle toekomst waar?Vooruitgang wordt gekenmerkt door een toenemende complexiteit, een groeiend monster dat niet meer aan de ketting wil. In een gevoel van onbeheersbaarheid slagen weinigen er nog in het overzicht te bewaren. Ook voor de meeste wetenschapsdomeinen is onderzoek complex, kostelijk en onvoorspelbaar geworden, al hoeft een gebrek aan overzichtelijke kennis geen hindernis te vormen voor goede uitvindingen.

 Kennis van verpleegkundigen: een belangrijke schakel in het overmatig gebruik van psychofarmaca bij ouderen.Psychofarmacagebruik of het gebruik van o.a. slaap- en kalmeermiddelen scheert hoge toppen onder de Belgische bevolking. In vergelijking met andere Europese landen worden in België gemiddeld het meest psychofarmaca ingenomen. Het hoge gebruik wordt daarbij vooral opgemeten onder de oudere bevolkingsklassen. In dit complexe proces waarbij psychofarmaca worden voorgeschreven en onderhouden, wordt de rol van verpleegkundigen uitbelicht.

Pijnmanagement op een N*-afdeling, meer dan een fopspeen.Eeckman Lynn, vroedvrouw Omdat pijn belangrijke gevolgen kan hebben, in het verdere leven van een pasgeborene, is het belangrijk om deze gevolgen te voorkomen. Dit kan men doen door een aangepast pijnmanagement te gebruiken in de zorg op een N*-afdeling. In dit artikel wordt een voorbeeld gegeven van pijnmanagement. PijnPijnstilling is een veelgebruikte term in de geneeskunde. Dit is niet alleen van belang bij volwassenen, maar ook bij pasgeborenen. Op dit moment is de zorg voor hen veel gespecialiseerder dan voorheen.

 Het fysisch antropologisch onderzoek van 103 (post)middeleeuwse skeletindividuen uit het landelijk gesitueerde Moorsel in Vlaanderen vormde de aanzet van een comparatieve analyse m.b.t. de algemene gezondheidstoestand van rurale middeleeuwse populaties uit Noordwest-Europa. Om tot deze doelstelling te komen, hanteerden we, indien toegankelijk, de fysisch antropologische rapporten van elf geselecteerde casussen en waarbij tevens de problematiek inzake de discipline van de fysische antropologie per besproken land aan het licht kwam.

Stigma misleidt de huisarts bij de zorg voor psychiatrische patiënten. Psychiatrische patiënten werden lang bestempeld als demonen, zotten, krank- of zwakzinnigen. Men ving hen op in psychiatrische ‘gevangenissen’ ver weg van de ‘normale’ wereld, waar ze experimentele behandelingen moesten ondergaan. Zo namen artsen bijvoorbeeld een stuk van de hersenen weg.

Het aantal medisch nucleaire beeldvormingtechnieken die dagelijks gebruikt worden in onze ziekenhuizen neemt zienderogen toe. De verschillende medisch nucleaire toepassingen worden traditioneel onderverdeeld in radiologie, radiotherapie en nucleaire geneeskunde. De laatste jaren is een nieuwe categorie ontstaan: de interventionele radiologie. In de interventionele radiologie worden invasieve behandelingen, zoals bijvoorbeeld het verwijderen van tumoren, vervangen door eenvoudige kijkoperaties.

De relatie tussen mens en hond is niet altijd geweest wat ze nu is. Dankzij de moderne diergeneeskunde leven honden veel langer dan enkele decennia geleden. Ook de plaats van de hond ten opzichte van het gezin is verandert.Wanneer is een hond oud? Het leven van een hond kan men in drie grote fasen indelen: de pupfase, de volwassenheidsfase en de fase van de oudere hond, de zogenaamde ‘senior’-fase. Wanneer een hond oud is, is afhankelijk van verschillende factoren.

De psychopaat in de verhoorkamer: een uitdaging voor verhoordersPsychopaat is een woord dat al te vaak in het rond wordt gegooid bij het ontdekken van gruwelijke misdaden of wanneer een dader 'niet goed in zijn hoofd' lijkt te zijn. Iedereen lijkt er spontaan van uit te gaan dat psychopaten gevaarlijk zijn. Maar wat is een psychopaat nu eigenlijk? Elk van ons kan met gemak enkele namen noemen van misdadigers die volgens hem of haar onder deze noemer vallen. Soms beperkt men zich tot fictieve personages uit Hollywood films zoals Hannibal Lecter uit de film “Silence of the lambs”.