Scriptiebank overzicht

Fascinerend en penetrerend: schimmels op keversInleidingPaddenstoelen spreken sinds oudsher mensen aan. Allerlei interessante verhalen deden de ronde over deze eigenaardige organismen. Paddenstoelen hebben in de loop van de tijd voor heel wat ongure verhalen en angstwekkende – of lachwekkende? – verzinsels gezorgd. Zo werd van heksenkringen, cirkels van paddenstoelen, gedacht dat zij ontstonden na een rondedans van heksen, al of niet verkleed als katten. De duivel zelve zou huizen in paddenstoelen.

Big Brother voor de mysterieuze nachtzwaluwDe nachtzwaluw behoort tot de meest geheimzinnige en meest bedreigde diersoorten in Vlaanderen. Een beschermingsplan maken voor een vogelsoort die bovendien nauwelijks waarneembaar is, ligt dus niet voor de hand. Gelukkig schiet de technologie ons ter hulp.Een mysterieuze vogelsoortDe nachtzwaluw is een nachtactieve vogelsoort die we hoofdzakelijk terugvinden in de  (voormalige-) heidegebieden van de Kempen. Hier voedt zij zich voornamelijk met nachtvlinders.

Blauwe bananen
Genetisch gemodificeerde aardappelen worden in ‘t rond gegooid, Frankenstein-maïs spookt doorheen de velden en nu zou je geliefkoosde vrucht ook nog eens de kleur van een smurf krijgen! Waar gaat het toch naartoe met de wetenschap!  Of hebben deze ‘monsterlijke’ organismen een andere kant die we nog niet kennen?
 
De mogelijkheden van de plantenbiotechnologie
Het begon allemaal rond 1980, niet in het grote Amerika, maar dichter bij huis in ons klein België. Bent je verrast?

Bijensterfte: goed of slecht nieuws?Berichten over massale bijensterfte duiken al enige tijd regelmatig op in het nieuws. De reacties daarop lopen sterk uiteen. Mensen die geen onderscheid maken tussen bijen en wespen, vinden dat waarschijnlijk een goede zaak. Wie wel het verschil kent, stelt zich terecht vragen. Bijen vervullen immers een zeer belangrijke rol in de bestuiving van zaadplanten en vormen op die manier een onmisbare schakel in onze voedselketen. Het is van het hoogste belang de verschillende oorzaken van de bijensterfte te achterhalen en uit te schakelen.

Waarom geloven mensen? Omdat ze troost nodig hebben? Omdat ze dingen willen verklaren? Dat zijn geen juiste antwoorden, gezien het vermogen om te geloven eerst moet ontstaan, om het dan pas als troost of verklaring te kunnen aanwenden.
Als we kijken naar de structuur van onze hersenen, en de miljoenen jaren evolutie die de mens achter de rug heeft, dan zien we enkele interessante neurologische mechanismen die de kiemen van het geloof zaaien.
  Onze voorouders leefden gedurende miljoenen jaren in hechte groepen, en ontwikkelden hiervoor speciale cognitieve vermogens.

 
De waarheid achter het uitsterven van de neanderthaler ontraadseld?
 
Ooit was de aarde bevolkt met verschillende mensensoorten. Elke soort bezat zijn eigen herseninhoud, lichaamsbouw en fysieke en intellectuele mogelijkheden. Het is dan ook verwonderlijk dat er vandaag slechts één enkele mensensoort overgebleven is en dat die bovendien alle gebieden op aarde bevolkt. Om dit te verklaren gingen wetenschappers er vroeger van uit dat al deze mensensoorten voorlopers waren van het ‘eindproduct’, de moderne mens.

 Hoe ver reikt de archeologie? Het mysterie van de Antwerpse ‘zwarte laag’Enkele maanden geleden ontstond er in de media heel wat ophef over de archeologie in Vlaanderen – haar kostenplaatje, maar ook haar nut, draagvlak en publiekswerking lagen zwaar onder vuur. Het doel van mijn thesis was niet om dit probleem rechtstreeks aan te pakken, maar ze kan er wel toe bijdragen om dit negatieve beeld te weerleggen. De archeologie is immers een erg actuele wetenschap die zich voortdurend ontwikkelt.

Een tas koffie met een wrange orchideeënsmaakOrchideeën zijn alom bekend en geliefd als het ideale bloemengeschenk. Ze kennen dan ook de meest uiteenlopende en prachtige bloemstructuren. Darwin sprak zelfs over een ‘afschuwelijk mysterie’. Hij was zeer geboeid door de verscheidenheid aan bloemen maar kon niet verklaren hoe ze zo verschillend konden zijn. Wat veel mensen niet weten is dat de meeste van die orchideeën, op uw vensterbank of in de natuur, epifyten zijn. Dat wil zeggen dat ze een andere plant (meestal een boom) gebruiken als habitat. Een habitat is de plaats waar een plant groeit.

Sexy genen en hun impact op vruchtbare vrouwenNooit eerder in de geschiedenis werd de mens zo vaak geconfronteerd met openbare seksuele prikkelingen als vandaag de dag. Reclamejongens begrijpen maar al te goed hoe belangrijk het is hún spot te laten opvallen tussen de overvloed aan commerciële boodschappen die met moeite in het bewustzijn van de consument doordringen. Ze hopen bovendien dat halfnaakte modellen positieve emoties teweegbrengen en dat deze vertaald worden in het versterken van het geadverteerde merk.

Biobrandstoffen nu nog groenerDe energievoorraad van de Aarde neemt zienderogen af, terwijl wetenschappers schatten dat de energievraag tegen 2025 nog zal verdubbelen. Daarom is de zoektocht naar alternatieve energiebronnen een noodzaak. Het bio-energielaboratorium van de Universiteit Gent is een van de meest vooraanstaande onderzoeksgroepen in Vlaanderen die een antwoord proberen te formuleren op dit energievraagstuk.

Roggen: Bijvangst of bijzaak?De kookhype in Vlaanderen blijft hoge toppen scheren, meer nog dan vroeger leren we vandaag opnieuw oma’s klassieker ‘Rog met botersaus en kappertjes’ bereiden. Dat deze vis inderdaad nog steeds goed gesmaakt wordt is te zien aan de aanvoercijfers. In 2009 waren roggen de 3de meest aangevoerde vissoort.Voor de doorsnee hobbykok is de afkomst van zijn product bijzaak, een vis is een vis en zal waarschijnlijk wel uit het water komen. Weinigen weten dat roggen in feite slechts tot de bijvangst van de visser behoren.

Doorheen de laatste jaren kwam het Arctische gebied steeds frequenter in de internationale media door allerhande aandachtstrekkende gebeurtenissen zoals het planten van vlaggen, herstarte militaire patrouilles en territoriale claims.

Een toonaangevend onderzoek...Muziek heeft altijd al een belangrijke rol gespeeld in het menselijk leven. Elke cultuur heeft zijn eigen muziek en muziekinstrumenten, en of je nu houdt van klassiek, hiphop of jazz, muziek spreekt iets unieks aan in ieder van ons. Maar hoe wordt muziek nu eigenlijk gegenereerd? Waar haalt een instrument zijn unieke klank vandaan? En hoe kan deze klank worden geoptimaliseerd? Ondanks het lange bestaan van muziekinstrumenten zijn hier nog steeds veel onduidelijkheden over.

Zal het gras morgen groener zijn dan vandaag?De keerzijde van de CO2-medaille.Je kan er tegenwoordig nog maar moeilijk aan ontsnappen. Sinds wetenschappers voor het eerst de term ‘global warming’ introduceerden, hoor je hem steeds vaker vallen.

 Mangroven: ‘levendbarende’ bomen op de grens tussen land en zeeBehalve de bossen zoals we ze hier kennen en de regenwouden in tropische regio’s zijn er ook de minder bekende mangrovebossen, die groeien op de grens tussen land en zee in tropische en subtropische streken. In deze kustgebieden zorgen de getijden voor regelmatige maar vaak grote schommelingen in waterniveau en zoutgehalte van het voor de boom beschikbare water.

 Duurzaam beheer van beschermde bosgebieden: voor bos én mens?‘Ze praten en zingen met de bomen, de bergen, de rivieren, de dieren en de planten. Het zijn deze mensen die de aarde beschermen.’ Het jaar 2011 werd door de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Internationale Jaar van het Bos. Het wereldwijde verdwijnen van bossen, zo stelde de VN, versterkt de opwarming van de aarde en veroorzaakt een verlies aan biodiversiteit. Er is echter nog veel meer aan de hand, want de natuurlijke hulpbronnen, geborgen in die bossen, bieden toekomstzekerheid voor de gehele wereldbevolking.

België kent door zijn oorlogsverleden, de explosievenindustrie en de huidige militaire activiteiten op oefen- en schietterreinen, ernstig vervuilde bodems. Het gaat onder meer over vervuiling door hoog energetische springstoffen zoals Trinitrotoleen (TNT), Royal Demolition Explosive (RDX) en drijfgassen zoals Dinitrotolueen (DNT).

 
‘DE PLAATS VAN WAT GEZEGD WORDT IS BEWEEGLIJK’ [1]

In mijn masterthesis ga ik op zoek naar de grens tussen poëzie en theater in de toneelteksten van Stefan Hertmans. Hertmans (Gent, 1951) publiceerde voornamelijk poëzie. Daarnaast schreef hij een aantal romans en verhalenbundels, vele essays en drie toneelteksten.

 
Trillingshinder in de bebouwde omgeving                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     ir. Pieter Coulier

Trillingen en herafgestraald geluid in de bebouwde omgeving veroorzaakt door (ondergronds) treinverkeer zijn een belangrijke vorm van hinder.

Acteur (m/v) met talent                                
Lien Van Steendam
 
Werk, en de vreugde komt vanzelf. Boerenwijsheid, maar dan uit de mond van Goethe, het kunstenaarsideaal zelve. Of hoe werk een basisbehoefte is. Een job waarmee we ‘onze boterham verdienen’ en waarin we ons ei kwijt kunnen. Omdat we ons zonder wat minder mens voelen. Jammer van die economische wetten en andere bezwaren die arbeid liefst in geld uitdrukken en de ene job daarbij al wat meer waarderen dan de andere. Of: hoe die basisbehoefte niet bij iedereen gemakkelijk wordt ingevuld.

Boominventarisatie vanuit de ruimte
Nieuwe satellietsystemen leveren beelden met zeer hoge resolutie, waarvan afgeleide producten beschikbaar zijn via o.a. GoogleEarth. Op deze beelden zijn individuele objecten, zoals bomen en huizen, heel goed zichtbaar. Naast gebruik in deze openbare atlas, hebben deze satellietsystemen ook andere toepassingen. In de scriptie werd een boominventarisatie uitgevoerd van de steppe in Bou-Hedma Nationaal Park (Tunesië) aan de hand van een GeoEye satellietbeeld. Deze informatie is belangrijk om de dynamiek van dit ecosysteem op te volgen in de toekomst, o.a.

 

Bacteriën die je gezond maken, utopie of realiteit?

 
Wereldwijd stijgt het aantal patiënten met ernstige darmaandoeningen, zoals de ziekte van Crohn. Merkwaardig is dat zware darmontstekingen veel vaker voorkomen in de ontwikkelde landen en minder in minder ontwikkelde regio’s. Volgens wetenschappers heeft dat te maken met de hygiëne in de verschillende delen van de wereld. In welvarende landen zorgt die ervoor dat mensen nauwelijks nog in contact komen met micro-organismen. Een verlaagde blootstelling aan bacteriën, belangrijke ziekteverwekkers, lijkt een goede zaak.

 
 Céline Vaneeckhaute
Evi Michels (Tutor), Erik Meers & Filip M.G. Tack (Promotoren)
 
Van mest tot herbruikbaar water:
mythe of realiteit ?
 
Toenemende intensifiëring van de veeteelt en inkrimpende landbouwarealen confronteren geïndustrialiseerde regio’s wereldwijd met een lokale overproductie van dierlijke mest. Dit heeft in Vlaanderen in de loop der jaren geleid tot overbemesting, wat vervolgens aanleiding gaf tot verontreiniging van grond- en oppervlaktewater. België werd in 2005 dan ook veroordeeld door het Europees Hof van Justitie voor inbreuken op de Nitraatrichtlijn.

Waterplanten, ecologische schoonheid of economische ramp?
Rivieren met waterplanten zijn kleurrijker en aangenamer om langs te wandelen en fietsen. Toch is de aanwezigheid van waterplanten niet altijd zo rooskleurig en kan het noodzakelijk zijn om deze planten actief te verwijderen. Deze ingreep kent echter verschillende voor- en nadelen.

 Op zoek naar de natuurlijke gastheer van Mycobacterium ulcerans, veroorzaker van Buruli ulcus
 
In de tropische regio’s van onze planeet heersen er heel wat ziektes die veroorzaakt worden door micro-organismen, de zogenaamde infectieziekten. Allerlei spoelwormen, eencelligen, bacteriën en virussen teisteren de lokale bevolkingen, maar omdat we vaak redelijk goed weten op welke manier deze griezelige organismen de mens binnendringen hebben we ook een idee van hoe men zich ertegen kan beschermen. De malariaparasiet bijvoorbeeld komt uit muggen, dus slaap je best onder een muskietennet.

Wilde virussen

Slechts een klein deel van de virussen komt voor bij mensen, en daarvan zijn de meeste infecties eerder per ongeluk: in normale omstandigheden komt een virus voor in zijn echte gastheer, wat bijvoorbeeld een muis of een hond kan zijn, maar evengoed een mier of een soja plant. Meestal is het echter zo dat een virus weinig of niet schadelijk is voor zijn gastheer, doordat het virus en de gastheer aan elkaar zijn aangepast na duizenden jaren evolutie.

"Oude bomen moet men niet verplanten"; Ouderen levenslang laten wonen in eigen huis.
Inleiding
"Oude bomen moet men niet verplanten..." Levenslang in eigen huis blijven wonen.... Het is een onderwerp waar we de dag van vandaag veel over horen. Het aantal ouderen stijgt aanzienlijk, men spreekt van ee nvergrijzing en dubbele vergrijzing. Dit artikel is een samenvating van het eindwerk dat hierrond geschreven is. Hulpmiddelen, aanpassingen, dienstverlening, ... alles komt kort terug.
Samenvatting
"Ouder bomen moet men niet verplanten", "Ouderen zijn plaatsgebonden",....

Over-levende emoties, over-lijdende mensen: Emotie en etnografie van het dagdagelijkse op een palliatieve zorgeenheid
 
Over-levende emoties, over-lijdende mensen is een studie naar het dagdagelijkse leven op een palliatieve zorgeenheid. Op weinig plekken in de westerse samenleving wordt het onderscheid tussen leven en niet-leven zo (on-)scherp gesteld als hier. Patiënten worden gerepresenteerd als levende doden. Het leven dat hen nog rest, zou zijn gevuld met lijden en verval.

Bouwen op landbouw
Een toekomst voor sub-Sahara Afrika
 
Terwijl België zich aan zeldzame herfstzonnestralen verwarmt, zweten miljoenen boeren in Afrika onder de brandende tropenzon, gebogen over Moeder Aarde. Allerlei gewassen ontspruiten er aan het land onder hun groene vingers. De zonneschijn en sappige regens voeden er maniok, zoete aardappelen, maïs, soja of katoen. Sub-Sahara Afrika (SSA) zoemt van de bedrijvigheid in de landbouw. Het lijkt bijna onmogelijk dat dit geen continent is van melk en honing, van ruisend graan en uitpuilende voorraadschuren.

GEZONDHEIDSBEVORDERENDE VOEDING EN DE WERELD VAN DE PSEUDOWETENSCHAP
Onderzoek naar gezondheidsbevorderende voeding gebeurt zeer vaak vanuit een productgedreven wetenschap. Je zoekt voor een product een passend probleem, waarna allerhande gezondheidsbeweringen de consument doet dromen van het eeuwige gezonde leven.
Wat last van hart- en vaatziekten? Reduceer het risico met het nieuwste cholesterolverlagende levensmiddel. Vaak ziek en lage weerstand? Neem een voorraad aan micro-organismen tot u en je zal niet snel meer ziek worden.