Scriptiebank overzicht

De Vlaamse Scriptiebank is een vrij toegankelijke online databank. Het bevat intussen al meer dan 8.000 artikels en volledige scripties van bachelor- en masterstudenten die sinds 2002 hebben deelgenomen aan de Vlaamse Scriptieprijs.

De Westerse fascinatie voor vrouwelijke gewapende strijders uit Syrië: een kritische discoursanalyse naar de nieuwsberichtgeving over de vrouwen van de YPJ.

Universiteit Gent
2016
Tillia
Eestermans
Dit onderzoek tracht de oorzaak van de Westerse fascinatie voor de vrouwen van de YPJ na te gaan door middel van een kritische discoursanalyse van Westerse media. Er wordt besloten dat de representatie van de vrouwen plaatsvindt binnen een heldin discours en een Oriëntalistisch discours.
Meer lezen

Dienstverlening van de overheid aan de burger: hoe ervaren mensen met een chronische aandoening de overheidsdienstverlening?

Universiteit Gent
2016
Paulin
Van Biesen
Kwalitatief onderzoek naar de ervaring van chronisch zieke burgers met de overheidsdienstverlening. In het kader van service design en vereenvoudiging aan de hand van levensgebeurtenissen.
Meer lezen

The Growth of Feminist Themes from Anti-Apartheid to the Present Using the Autobiographical Work of Three Female Writers: Ellen Kuzwayo, Sindiwe Magona and Pregs Govender

Universiteit Gent
2016
Caitlin
Sabbe
In deze scriptie wordt aan de hand van zowel kwalitatieve (literatuurstudie) als kwantitatieve (computerlinguïstische studie) analyses onderzoek gedaan naar feministische thema's binnenin het autobiografisch werk van drie Zuid-Afrikaanse, zwarte/gekleurde, vrouwelijke auteurs. Deze auteurs zijn Ellen Kuzwayo (1914-2006), Sindiwe Magona (1943-) en Pregs Govender (1960-).
Meer lezen

Ervaringsdeskundigheid als middel om herstelgericht te werken op een residentiële afdeling

HOGENT
2016
Jurgen
Cardon
Het doel van deze bachelorproef is om een antwoord te krijgen op de vraag wat herstel betekent voor een persoon met een psychiatrische kwetsbaarheid. Of er een verschil is op vlak van psychisch welbevinden bij psychiatrische patiënten na het volgen van een WRAP programma. En tenslotte: het belang van ervaringsdeskundigheid nagaan als middel om herstelgericht te werken op een residentiële afdeling.
Probleemstelling: Het spanningsveld tussen het herstelgericht denken en handelen. De ervaringsdeskundigheid staat centraal in het herstelgericht denken, maar hoe dragen ervaringsdeskundigen bij aan een herstel?
Meer lezen

Fonemisch bewustzijn bij kleuters: Kaatje klank

Odisee Hogeschool
2016
Femke
Rimbaut
Een onderzoek naar de mate waarin pre-teaching effect heeft op de vooruitgang van het klankbewustzijn van vierjarige kleuters, waarvan de moeder laag opgeleid is. Dit onderzoek is toegepast op de methode 'Kaatje Klank'.
Meer lezen

De rol van de Gentse moskeeën in deradicalisering en ‘disengagement’: de vreedzame imam als wapen in de strijd tegen radicalisering?

Vrije Universiteit Brussel
2016
Saïd
Chioua Lekhli
Het doel van deze thesis is het verkennen van de rol die imams kunnen spelen in disengagement en deradicalisering en hun eigen visies hierop. Hiervoor werd gebruikt gemaakt van een literatuuronderzoek, een analyse van beleidsdocumenten en diepte-interviews met imams van de moskeeën in Gent. Er wordt beargumenteerd dat imams een waarde kunnen hebben in disengagement en deradicalisering.
Meer lezen

Le théâtre, « c’est où règne le Démon de l’inquiétude, du trouble et du désordre ». De Des satyres brutes, monstres et démons à La Pratique du Théâtre : François Hédelin D’Aubignac.

Universiteit Gent
2016
Audrey
Brach
In deze scriptie onderzoeken we de intratekstualiteit tussen twee werken van François Hédelin D'Aubignac, namelijk het demonologische traktaat 'Des satyres brutes, monstres et démons' (1627) en het naslagwerk over het theater 'La Pratique du Théâtre' (1657). In hoeverre werd D'Aubignacs theatrale visie beïnvloed door zijn ervaringen als demonoloog?
Meer lezen

What does the bird say: a corpus study on how Twitter language use reflects personality

Universiteit Gent
2016
Sofie
Vandenhoven
In dit onderzoek gaan we na of talige elementen uit Nederlandstalige tweets gelinkt kunnen worden aan de Big Five of Personality.
Meer lezen

Vermaatschappelijking van de zorg. Kansen en uitdagingen vanuit het perspectief van steunfiguren. Een verkennend onderzoek in de zorg voor personen met een beperking in West-Vlaanderen.

Universiteit Gent
2016
Vanessa
Dermaut
Met het beleidsplan 'Perspectief 2020' wordt het principe van volwaardig burgerschap van personen met een beperking aangegrepen om de zorg te 'vermaatschappelijken'. Een literatuurstudie en een kwalitatief onderzoek bij 14 familieleden belichten een aantal kritische bedenkingen.
Meer lezen

Het sociaal netwerk in relatie tot het professioneel zelfverstaan van beginnende leraren lager onderwijs: Een exploratief onderzoek

Universiteit Gent
2016
Elise
Ameloot
Dit onderzoek gaat na in welke mate het sociaal netwerk van beginnende leraren lager onderwijs ondersteunend is en hoe het in relatie staat tot hun professioneel zelfverstaan. Deze scriptie bevat belangrijke aandachtspunten voor iedereen die met leraren in contact komt, waardoor beginnende leraren beter begeleid kunnen worden.
Meer lezen

De verschillen tussen autochtonen en allochtonen aangaande slachtoffer- en daderschap bij zowel klassiek pesten als cyberpesten

KU Leuven
2016
Jop
Van der Auwera
Winnaar Klasseprijs
Genomineerde shortlist Vlaamse Scriptieprijs
Een pestonderzoek uitgevoerd in het Vlaams en Brussels secundair onderwijs naar de verschillen en gelijkenissen tussen leerlingen mét en zonder een migratieachtergrond. De inhoud van deze scriptie bevat zowel prevalentiecijfers, cijfers over de meest voorkomende pestvormen als cijfers over de beleving en perceptie van pesten, waarbij gekeken wordt naar de verschillen tussen slachtoffers, daders en getuigen.
Meer lezen

Klasinterne peer tutoring tijdens de lessen taalbeschouwing en getallen.

AP Hogeschool Antwerpen
2016
Céline
Koeckelenbergh
Peer tutoring is een coöperatieve werkvorm die je kan gebruiken in de klas. De leerlingen werden bij dit onderzoek samen gezet in heterogene groepen (sterk + zwak). De tutors, sterke leerlingen, stonden in om de tutees, zwakke leerlingen, te helpen en ondersteunen tijdens herhalingslessen.
Meer lezen

OKAN jongeren in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België - Het overbruggen van taal, leeftijd en cultuur

Vrije Universiteit Brussel
2016
Joke
Vanderschoot
Musea kunnen een grote bijdrage leveren aan de integratie in België van OKAN jongeren ofwel anderstalige nieuwkomer. Een museumbezoek op maat in de Koninklijke Musea voor Schone kunsten van Brussel is ontwikkeld om te beantwoorden aan de noden van deze jongeren.
Meer lezen

Perceptie van huisartsen over hun huidige en toekomstige rol in het beleid bij hartfalenpatiënten: Een kwalitatieve studie.

KU Leuven
2016
Sofia
Zervas
  • Hanne
    Leben
Alhoewel richtlijnen een multidisciplinaire omkadering van hartfalenpatiënten aanraden, blijft de zorg in Vlaanderen gefragmenteerd met een onduidelijke rolverdeling voor de verschillende zorgverleners. Deze masterthesis is een kwalitatief onderzoek naar de rol van de huisarts in het beleid bij chronisch hartfalen. De belangrijkste bevinding is dat huisartsen kiezen voor een holistische en flexibele zorg, waarin voor hen een centrale rol is weggelegd.
Meer lezen

Le témoin du témoin : Armand Lanoux face à Roland Dorgelès. Analyse d’Adieu la vie, adieu l’amour d’Armand Lanoux

Universiteit Antwerpen
2016
Anne
Scheijnen
Adieu la vie, adieu l'amour van Armand Lanoux heeft een bijzonder hoofdpersonage: collega-schrijver Roland Dorgelès. Gebaseerd op de (toen nog onuitgegeven) oorlogscorrespondentie van deze laatste baseert Lanoux een werk dat zich op het kruispunt van verschillende genres bevindt. Lanoux tast de grenzen van feit en fictie af.
Meer lezen

Transgender and gender-nonconforming persons and sexual risk: a critical review of 10 years of literature from a feminist intersectional perspective

Universiteit Gent
2016
Judith
Van Schuylenbergh
Seksueel risicogedrag en de prevalentie van HIV en andere SOA blijken zeer hoog te zijn onder transgender en gender-nonconforme personen. Een feministisch perspectief dat focust op intersectionaliteit (kruispuntdenken) wordt gehanteerd om de huidige literatuur rond dit onderwerp kritisch door te lichten. Centraal hierin staan discriminatie en stigmatisering van transpersonen.
Meer lezen

Exploring Effects of Sexual Assistance: A "Good Practice" Case Study on Sexual Assistance for an Individual With Intellectual and Physical Disabilities

Universiteit Gent
2016
Quinten
Verdonck
Deze scriptie onderzoekt waarom Seksuele dienstverlening voor personen met een beperking tot goede resultaten kan leiden. Sociale vaardigheden, warme ondersteuning en een reflectieve attitude vanwege de dienstverleenster zijn enkele van de belangrijkste protectieve factoren.
Meer lezen

De relevantie van het secundaire kunstonderwijs voor de verdere studies binnen de beeldende kunst.

HOGENT
2016
Evi
Steyaert
In mijn thesis onderzocht ik de relevantie van een secundaire kunstopleiding voor de verdere studies in de Vrije Kunsten. Door deze twee instellingen tegenover elkaar te plaatsen kon ik hun onderwijs methode onderzoeken.
Meer lezen

(Samen) Online Ziek; Een exploratief onderzoek naar de manier waarop het geconfronteerd worden met reumatische aandoeningen betekenis krijgt, gerelateerd aan sociale-media-ervaringen

Universiteit Gent
2016
Tom
Van Ransbeeck
Genomineerde shortlist Klasseprijs
Een diepgaande analyse van de processen die ertoe leiden dat mensen door online participatie in staat worden gesteld om hun eigen reumatische aandoening succesvol een plaats te geven in hun leven.
Meer lezen

Artikel 60 binnen OCMW Aalst, een goedlopende trein of een bij te sleutelen parcours?!

Odisee Hogeschool
2016
Karolien
Devos
In dit onderzoek werd artikel 60 op mesoniveau, binnen het OCMW van Aalst, onderzocht. Dit met als doel een zo duidelijk mogelijk beeld te krijgen over hoe deze tewerkstelling loopt en waar er eventueel marge is voor verbetering.

Mijn onderzoeksopzet bestond enerzijds uit een interview met de beleidsmensen, met de ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor deze sociale tewerkstelling. Anderzijds uit een focusgesprek met ervaringsdeskundigen, met mensen die of een sociale tewerkstelling positief hebben beëindigd of nog steeds aan het werk zijn als artikel 60.

Aan de hand van mijn ervaring en mijn onderzoeksopzet heb ik mijn veranderingsdoelen opgemaakt. Gezien de ervaringsdeskundigen artikel 60 als een positieve ervaring beschouwden denk ik dat men eerst en vooral moet proberen meer tewerkstelling plaatsen te creëren. Meer plaatsen geeft ook meer kansen dus meer kwetsbare mensen die men zo kan helpen naar werkervaring of zelfs naar een doorstroom naar de reguliere arbeidsmarkt. Hiervoor zal de begeleiding anders moeten worden aangepakt en zal ook de bijhorende subsidiëring moeten herbekeken worden. Zowel op mesoniveau binnen het OCMW te Aalst als op macroniveau en dus op Vlaams, gezien dit recent is overgeheveld van Federaal naar Vlaams.

Een tweede veranderingsdoel, wat ik zou willen gerealiseerd zien, is het verbeteren van de sfeer op de werkvloer ten opzichte van de mensen in artikel 60. Het welbevinden op het werk draagt volgens mij ook bij naar enerzijds je goed voelen in je vel maar anderzijds ook het goed presteren op het werk zelf. Voor mensen in sociale tewerkstelling denk ik dat de motivatie om op zoek te gaan naar een job na artikel 60 groter zal zijn als men een positieve ervaring heeft mogen ervaren.

Ook na begeleiding moet volgens mij beter. In het focusgesprek gaf elke deelnemer aan dat men in het spreekwoordelijke zwarte gat valt na artikel 60. Ook hier zouden we door in te zetten op betere, intensievere begeleiding, de doorstroom naar de reguliere markt kunnen bevorderen.

Ik ben dit eerst en vooral juridisch gaan bekijken, wetgeving versus toepassingen die men hanteert in het OCMW te Aalst. Daaruit bleek onder andere dat een flexibel werktraject, bijvoorbeeld deeltijds werken, wettelijk wel kan. Iets wat mogelijk zou moeten zijn voor iedereen in deze hectische maatschappij, zeker voor kwetsbare mensen die geen (groot) sociaal opvangnet hebben. Ook het loon voor de artikels 60 bepaalt men zelf als OCMW. Naar privé werkgevers toe factureert men 740 euro, openbare instanties die mensen tewerk stelt in artikel 60 betalen niets. Ook het feit dat men enkel leefloon gerechtigden in artikel 60 toelaat, is specifiek voor Aalst en zou dus ook anders kunnen. Er is dus een duidelijk verschil tussen wat er wetmatig mag en wat er in Aalst wordt toegepast. De reden hiervoor ligt meestal bij de subsidiëring die men hiervoor krijgt.

In een tweede invalshoek heb ik de psychosociale bril opgezet. Daar bleek, door de analyse van verschillende theorieën met betrekking tot het welbevinden en het hebben van een job, dat er wel effectief gevolgen kunnen zijn door het al dan niet hebben van een job. Zeker naar kwetsbare mensen toe moeten we hiermee rekening houden, zij hebben misschien bepaalde werkattitudes niet meegekregen van thuis. Doordat ze niet aan het werk zijn, worden ze uitgesloten uit de maatschappij. Men verliest zijn status en heeft niet het gevoel ergens bij te horen, ergens deel vanuit te maken. Aan het werk zijn zal hen dus empoweren, zal hun psychosociaal welzijn erop verbeteren.

Een laatste invalshoek is de hulpverlening. Doordat onze maatschappij volop in transitie is, dient de hulpverlening herbekeken te worden. Sleutelwoord bij hulpverlening is empoweren. Niet enkel doen wat wetmatig moet maar mensen helpen hun doelen te laten stellen en deze te verwezenlijken. De houding van de hulpverlener moet op voet van gelijkwaardigheid zijn en met een onvoorwaardelijke positieve houding ten opzichte van de cliënt met als doel zijn eigenwaarde te versterken.

Ik breng aan de hand van mijn onderzoeksopzet en theoretische staving vijf veranderingsstrategieën naar voor. Eerst en vooral moet artikel 60 voor iedereen kunnen en niet enkel voor mensen met een leefloon. Zo sluiten we mensen uit die ook zouden geholpen zijn door op deze manier aan het werk te kunnen. Ik denk bijvoorbeeld van een vrouw op leeftijd die van haar man is gescheiden en jaren voor de kinderen heeft gezorgd. Iemand van een iets oudere leeftijd, met een ‘black hole’ in haar CV van enkele jaren, zal niet makkelijk werk vinden.

Een tweede veranderingsstrategie is de mogelijkheid naar een flexibeler traject. Zeker nu we langer zullen moeten werken, is dit geen overbodige luxe. Zoals we ook in Finland zien, werkt zo’n systeem. Meer en meer mensen nemen ook hier ouderschapsverlof, tijdskrediet of loopbaanonderbreking om voor hun gezin of voor zichzelf te kunnen zorgen. Ook en zelfs vooral kwetsbare mensen die weinig of geen ervaring hebben en vaak niet beschikken over een sociaal opvangnet, zouden dit dus zeker moeten kunnen doen. Meer mensen zullen slagen in hun te presteren dagen in de opgegeven referteperiode en mensen gaan ook meer gemotiveerd zijn aan het werk te blijven in deze drukke geluksmaatschpapij.

Een derde strategie is de begeleiding van de mensen op de werkvloer die met mensen in artikel 60 moeten werken. Het stigmatiseren van deze groep tegen gaan door preventief de mensen op de werkvloer zelf grondig te informeren en hen te duiden wat de intentie is. Zo kunnen we taboes en vooroordelen wegwerken en eventuele pesterijen voorkomen. Een ‘workbuddy’, een gezinswetenschapper die niet alleen de mensen in sociale tewerkstelling maar ook de collega’s hierin begeleidt.

Een vierde strategie is het herbekijken van de kosten die men factureert aan privé firma’s. Zij krijgen een factuur van 740 euro per maand voor een werknemer, openbare instanties en vzw’s niet. Men hanteert dit omdat dit de kost is die het OCMW zelf zou moeten bijleggen, die men dus niet krijgt via subsidieringen. Op macroniveau zouden we dus moeten inzetten in het herbekijken van deze subsidieringen om deze gelijk te stellen. Maar ook OCMW Aalst zou zelf de beslissing kunnen nemen dit niet als grondvoorwaarde te hanteren. Zo creëren we meer tewerkstellingsplaatsen en vergroten we ook de doorstroom.

Een laatste voorstel naar verandering is de betere (na)begeleiding. Mensen in de laatste weken goed toeleiden naar het einde van hun tewerkstelling en al klaarstomen naar solliciteren op de reguliere arbeidsmarkt. Ook een betere samenwerking met onder andere VDAB is opportuun zijn. Ook hier is een rol weggelegd die perfect zou zijn voor een gezinswetenschapper.

Referentielijst:

Adriaens, C. L. (2013). Praktisch handboek voor OCMW-recht. 612 Loopbaan met zorg. (2015). Betekenis van werk. Betekenis van werk.

Tine Van Regenmortel, K. H. (2013. Het concept ‘empowerende academische werkplaats’. Een innovatieve vorm van samenwerken aan werkzame kennis. Tijdschrift voor Welzijnswerk, 36-48 Van Regenmortel, S. (2015, april). Sociaal werk moet anders in de nieuwe samenleving. Entry-media

Vlieger, S. D. (2008, Juni). Schuld en schaamte: een vergelijkende studie tussen werkenden en werklozen. Gent: Universiteit Gent.

Vries, S. D. (2010). Basismethodiek psychosociale hulpverlening. In S. D. Vries, Basismethodiek psychosociale hulpverlening (p. 425). Hoten, Nederland: Bohn Stafleu van Loghum.
Meer lezen

De comfortroom in de GGZ: de ervaringen en beleving van jongeren

Universiteit Gent
2016
Jotte
Willem
In dit masterproefonderzoek werden de ervaringen en beleving van jongeren die opgenomen zijn in een psychiatrische setting onderzocht. De comfortroom is een prettig ingerichte kamer, waar de jongeren tot rust kunnen komen voor of na een crisis.
Meer lezen

Ervaringen van alleenstaande pleegouders in Vlaanderen: pleegzorg als uitdrukking van een electieve biografie

Universiteit Gent
2016
Emma
Degroote
In dit exploratief kwalitatief onderzoek worden alleenstaande pleegouders via diepte-interviews gevraagd naar hun ervaringen als alleenstaande pleegouder, naar de rol die ze binnen het pleeggezin opnemen en hoe ze omgaan met de uitdagingen die het alleenstaand pleegouderschap stelt.
Meer lezen

De emotionele expo’s van Antwerpen en Gent: 1885-1930 Emotionele reacties van bezoekers en stedelingen op een wereldexpositie

Universiteit Antwerpen
2016
Bram
De Maeyer
Wereldtentoonstellingen vormden in het verleden dikwijls het onderwerp van historisch onderzoek. De politieke en economische impact van deze massa-evenementen zijn reeds uitvoerig behandeld. De ervaringen van bezoekers worden echter terloops aangehaald om het historisch verhaal wat te kruiden. Deze scriptie brengt hier verandering in door het metier van emotionele geschiedenis toe te passen op expo's. Welke emoties riepen deze wereldexpo's op bij bezoekers en stedelingen? Treden er veranderingen op doorheen de verschillende edities? Deze scriptie focust zich op enkele Belgische expo's georganiseerd tussen 1885 en 1930.
Meer lezen

Het bijzondere dyslexiebeest. De theorie en praktijk van psycho-educatie aan lagere schoolkinderen met dyslexie

Thomas More Hogeschool
2016
Liesy
Nelissen
Deze scriptie belicht de verschillende doelen, werkvormen en methodes, betrokken partijen, bestanddelen en lacunes van psycho-educatie aan lagere schoolkinderen met dyslexie. Daarnaast gaat de scriptie in op de benodigde aspecten van een voorlichtingsfilm voor deze doelgroep
Meer lezen

Bloomfullness

Hogeschool VIVES
2016
Kim
Deruddere
Bloomfullness is een brandend actueel onderzoek naar differentiatie binnen het vakgebied Personenzorg. Het tweede praktische deel bundelt gedifferentieerde werkvormen volgens de taxonomie van Bloom.
Meer lezen

Seksualiteit en intimiteit in woonzorgcentra: kwalitatief onderzoek en de ontwikkeling van een vorming

Odisee Hogeschool
2016
Nele
Six
Via een literatuurstudie wordt nagegaan wat er geweten is over seksualiteit en intimiteit van bewoners in woonzorgcentra. Nadien worden 10 personeelsleden uit de verzorgende en verpleegkundige discipline geïnterviewd over hun ervaringen hiermee. Tot slot wordt een vorming uitgeschreven voor personeelsleden in woonzorgcentra.
Meer lezen

Hoogopgeleide migranten in het volwassenenonderwijs in Vlaanderen en hun inburgeringsproces

Vrije Universiteit Brussel
2016
Emel
Kilic
  • Emel
    Kilic
Dit onderzoek handelt over migratie- en inburgeringsprocessen bij hoogopgeleide migranten. Er wordt daarbij gekeken naar het taalverwervingsproces van het Nederlands bij hoogopgeleiden met een migratieachtergrond die ten minste een bachelordiploma hebben behaald, hun positie en hun slaagkansen in het volwassenenonderwijs en naar het verloop van hun inburgeringsproces.
Meer lezen

Een plek voor subtiele taal. Een pleidooi voor de toepassing van Charles Taylors constitutieve taalopvatting in de filosofie.

Universiteit Antwerpen
2016
Martha
Claeys
In de filosofie komen vaak thema's aan bod die uitgaan van een menselijke betrokkenheid: denk aan morele kwesties, rechtvaardigheid, vrijheid, pijn of liefde. Welke taal gebruikt de filosoof om het over deze thema's te hebben, en waarom is die gerechtvaardigd? Ik argumenteer dat er in de filosofie nood is aan een subtiele taal, een begrip dat ik ontleen aan Charles Taylor. Subtiele taal is de uitgelezen taal om vanuit een betrokken menselijk standpunt na te denken over wat voor begrippen als rechtvaardigheid, vrijheid, pijn of liefde voor de mens betekenen.
Meer lezen

Belgische beeldende kunst

Odisee Hogeschool
2016
Sofie
Meulemans
Hoe Belgische beeldende kunstenaars op een creatieve manier naar de klas brengen?
Ik ontwierp activiteiten rond Belgische beeldende kunstenaars die kinderen uitdaagt om de open opdrachten vorm te geven door hun creativiteit te gebruiken. Creativiteit stimuleren is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen en dit wil ik bereiken met mijn bachelorproef.
Meer lezen

De dunne lijn tussen waanbeeld en werkelijkheid – een humanistische benadering

Vrije Universiteit Brussel
2016
Kelly
Vermeiren
Deze masterscriptie geeft antwoord op volgende hypothese: 'Geloven in de realiteit van een mogelijke onwerkelijke ervaring (in het verleden) is op zichzelf geen pathologie'. Er is iets fundamenteel mis met de samenleving die gebrand is op symptoombestrijding in plaats van de individuele (zorg)behoeften van patiënten. Sensibilisering van de samenleving, normvervaging van begrippen zoals normaliteit en abnormaliteit en de erkenning van wanen als reële ervaring zouden de levenskwaliteit van het individu drastisch kunnen verbeteren. Filosofisch debat is onmisbaar in het humaniseren van de geestelijke gezondheidszorg.
Meer lezen