Scriptiebank overzicht

Negentiende-eeuwse variététheaters: verrassend hedendaags

Het archiefonderzoek van Evelien Jonckheere naar de Gentse variététheaters van 1880 tot 1914 wierp een licht op een onontgonnen amusementsvorm. Nooit voorheen verscheen in België een publicatie over het variététheater.

Gevoeligheid en verantwoordelijkheid in de media

 
De paus en de cartoonist
 
In september 2006 ligt paus Benedictus XVI onder vuur. Hij wordt door de media veroordeeld wanneer hij citeert uit een tekst van een Byzantijnse keizer die er een negatieve visie ten aanzien van de islam op nahoudt. Aangenomen dat het, zoals hij beweert, waar is dat hij enkel de inhoud van dat citaat wenste mee te delen en niet de negatieve gevoelens van de keizer die uit een ander deel van de tekst spreken, dan nog heft dit zijn verantwoordelijkheid niet op.

 
Dikomitis Elena
 
 
‘We Don’t Cut European Hair’: klein Afrika in Gent? [1]
 
Iedereen kent de Sleepstraat als de Turkse buurt in Gent. Is er zoiets als ‘klein Afrika’ in Gent? Ik ging op onderzoek in de omgeving van het Gentse Dampoortstation tussen de Afroshops, Afrikaanse kapsalons, Afrikaanse vzw’s en vooral tussen de talrijke Afrikanen. Ik stelde de vraag ‘bestaat er een exclusief Afrikaans netwerk in Gent’ aan de Gentse Afrikanen.
 
Leden van diaspora gemeenschappen, zoals mijn gesprekspartners, bevinden zich op het kruispunt van heel wat verschillende identiteiten.

Eline Vanuytrecht
Als elke druppel telt
Landbouw in droge streken
 
Tigray, de meest noordelijke provincie van Ethiopië, kleurt felgroen wanneer de zomerregens zich weldadig op de velden storten. Geen dorre vlaktes, geen door oorlog verscheurd gebied nabij de grensstreek met Eritrea, weinig ongelukkige gezichten. Het decor verschilt verrassend van het beeld dat in de media wordt opgehangen van de Hoorn van Afrika.
 
Op de heuvels steken de eerste gerstplanten hun hoofd boven de zware kleigrond.

De burger, de Unie en het Europees aanhoudingsbevel: op zoek naar het juiste evenwicht tussen vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid
 
Vrijheid, veiligheid en recht(vaardigheid) zijn de drie sleutelwoorden, die sinds het Verdrag van Amsterdam (1997) centraal staan in de Europese Unie en die als leidraad dienen bij de verwezenlijking van de gelijknamige Europese ruimte. Opdat er sprake kan zijn van een ware ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, is het cruciaal dat deze drie kernbegrippen met elkaar in evenwicht zijn in elk beleidsdomein waarop deze ruimte betrekking heeft.

Harry Potter sage: Literaire bijbel voor de 21e eeuw.
 
“He’ll be famous, a legend….there will be books written about Harry, every child in our world will know his name.” (‘Harry Potter and the Philospher’s Stone’, p. 9)
 
Harry Potter, de cijfers.
 
“Hallucinant” is zowat het enige woord dat het Harry Potter verhaal bij benadering omschrijft. Een kennismaking aan de hand van enkele illustratieve feiten over de tengere, gebrilde tovenaarsleerling die in 1997 op het mediatoneel verscheen, lijkt me aangewezen.

Educatief natuurparadijs van 2000 m²

Twee studenten van de hogeschool te Gent verwezenlijkten een duurzaam schooltuinproject voor nul euro. Hoe hebben ze dit klaar gespeeld?

Iedereen weet dat we dringend wat milieubewuster moeten gaan leven. De media slaan ons om de oren met termen zoals de kyoto-normen, het broeikaseffect,… Vanuit deze visie is het dus heel belangrijk om kinderen terug in contact te brengen met de natuur. Want hoe meer kinderen weten over de natuur, hoe meer respect ze hiervoor zullen krijgen. En dat er nu een enorme kloof gaapt tussen kind en natuur is bekend.

‘We Don’t Cut European Hair’: klein Afrika in Gent? 

Iedereen kent de Sleepstraat als de Turkse buurt in Gent. Is er zoiets als ‘klein Afrika’ in Gent? Ik ging op onderzoek in de omgeving van het Gentse Dampoortstation tussen de Afroshops, Afrikaanse kapsalons, Afrikaanse vzw’s en vooral tussen de talrijke Afrikanen. Ik stelde de vraag ‘bestaat er een exclusief Afrikaans netwerk in Gent’ aan de Gentse Afrikanen.

Leden van diaspora gemeenschappen, zoals mijn gesprekspartners, bevinden zich op het kruispunt van heel wat verschillende identiteiten.

Iran: een eigen, islamitische weg naar democratie?
 
Op 6 november 2002 werd Hashem Aghajari, docent geschiedenis aan de Iraanse universiteit van Hamadan, ter dood veroordeeld. Deze historicus had in juni van datzelfde jaar een bewogen speech gegeven waarin hij voor een 'islamitisch protestantisme' pleitte dat de macht van de Iraanse ulama, de geestelijke elites, aan banden zou leggen.

Maandag 8 april 1697. In herberg ‘de Nobele Baes’ in ’s-Hertogenbosch zit Jan Beekmans een pint te drinken met zijn werkgever. Wat verder delen de broers Hendrik en Willem Van De Hurk een tafeltje. Wanneer Beekmans,op weg naar buiten, aan hun tafel passeert, bieden de broers hem een glas aan. Beekmans bedankt ervoor, want zijn eigen pintje is nog vol. Wanneer de broers zien dat hij hun glas afslaat, beginnen ze te schelden. Ze noemen hem ‘schelm’ en ‘hondsvot’ en slaan hem met een bierpot op het hoofd. Alledrie halen ze hun messen boven en niet veel later ligt er op de herbergvloer een dode.

De commercialisering van de kindertijd
 
Kinderreclame. Het concept van avontuurlijke piraten en joelende tekenfilmfiguurtjes die boeken, broodtrommels en badlakens als must-haves aansmeren aan onschuldige kinderzieltjes, viel me al een hele tijd geleden op. Het leek me bovendien een prima onderwerp om een journalistiek eindwerk aan te wijden. Vanuit de praktijkgerichte opleiding was er geen vraag naar lijvige en theoretische beschouwingen, wel naar een degelijk journalistiek dossier. Eén thema, verschillende invalshoeken. Eén titel, verschillende soorten schrijfsels.

Als er één onderwerp is waarbij voorzichtigheid is geboden, is het humor. Al is dit juist een ‘contradictio in terminis. Een grap gaat meestal niet gepaard met enige voorzichtigheid of reserves, maar wel met vrijheid. Door deze grenzeloosheid ontstaat het gevaar dat het fout kan lopen.
Ver moet er niet gezocht worden naar zogenaamde ‘misbegrepen’ grappen.

Bezorgdheid om de gevolgen van de samenstelling van scholen en groepen is een oud zeer. In 1957 diende in de Amerikaanse staat Arkansas het leger ingezet te worden om 9 zwarte leerlingen naar een witte school te laten gaan. Boze blanke ouders probeerden als menselijke buffer dit te verhinderen. Dergelijke situaties deden zich in Vlaanderen nooit voor, maar toch kan ook hier de bezorgdheid om de samenstelling van leerlingengroepen gevoeld worden en flakkert het debat rond concentratiescholen regelmatig op.

 
Vrijmetselarij en samenleving: De Gemengde Obediëntie “Le Droit Humain” en de tweede feministische golf.

 
“Le Droit Humain” is buiten de “Vrouwen Grootloge” de enige Belgische Obediëntie die vrouwen toelaat. Terwijl deze laatste uitsluitend vrouwen initieert, plaats “Le Droit Humain” steevast het principe van gemengdheid centraal. “Le Droit Humain” ontstond dan ook in de 19e eeuw in het verlengde van de eerste feministische beweging in Frankrijk.

Subsaharisch Afrika werd en wordt in het Noorden verbeeld als ‘meest exotische plaats’ en Afrikanen als ‘ultieme anderen’. Dit soort verbeelding gaat gepaard met veralgemeningen en vooroordelen over dit deel van het Afrikaanse continent en zijn bewoners. In het koloniale verleden ondersteunden bepaalde ideëen over andere volkeren het Europees imperialisme en superioriteitsgevoel. Het fenomeen van ‘menselijke zoos’, waarbij mensen en voorwerpen uit de kolonies in het Westen (letterlijk) werden tentoongesteld, is het duidelijkste voorbeeld van koloniale propaganda.

Onderzoek naar BV’s in de politiek levert verrassende resultaten op. BV’s zijn meerwaarde in de politiek Elke verkiezing opnieuw trekken politieke partijen een nieuw blik Bekende Vlamingen open om hun lijsten op te fleuren. Gelijktijdig doppen perscommentatoren hun pennen in vitriool om het fenomeen met de grond gelijk te maken. Onterecht meent Frederik De Swaef die onderzoek deed naar BV’s die opkwamen bij de lokale verkiezingen in 2006.  Bij de laatste lokale verkiezingen op 8 oktober 2006 bevolkten een record aantal BV’s de kieslijsten.

 
Vanuit een sociale bewustwording, die gegroeid is door de lessen die ik kreeg van mensen als Ludo Abicht, Jaap Kruithof en Willem Elias gaat een muzikant zich vragen stellen bij zijn maatschappelijke relevantie.
 
“Waarom spelen we muziek?” is voor mij persoonlijk een weinig relevante vraag, net zoals je je zou kunnen afvragen: “Waarom ademen wij, waarom eten we drie keer per dag of waarom houden we van andere mensen?” De volgende vraag die zich stelt luidt: hoe kunnen wij (muzikanten) deze liefde voor muziek doorgeven?

In de ban van de zin
Wandelen op de weg van spirituele zoekers, religieuze supermarkten en sektarische valkuilen
 
Het Westen rolt mediatiematjes uit, herstelt geblokkeerde chakra’s en wringt zichzelf in yogahoudingen. Tal van mensen trekken naar het Verre Oosten voor hun geestelijke vitaminen. Nieuw is het niet. Geïnspireerd door de transcendente meditatie van de Indische goeroe Maharishi Yogi zongen The Beatles in 1967 ‘All you need is love’, waarna de fans zich massaal op yoga stortten.

Mohammed zijn eerste vrouw was een zakenvrouw
 
In 2003 breekt het hoofddoekendebat in alle hevigheid los. Moslima’s die een hoofddoek dragen, zijn volgens de Westerse media onderdrukte vrouwen zonder eigen mening. Ze zijn het slachtoffer van hun religie en het wordt hoog tijd dat zij door de Westerse vrouwen bevrijd en geëmancipeerd worden. Maar klopt dat beeld wel? Vier moslima’s met een eigen zaak willen met hun succesverhaal het stereotiepe beeld dat over hen bestaat, afzwakken.
 
Machocultuur
Voor moslima’s is het zwaar om tegen de vooroordelen van hun religie op te boksen.

Naakte plaatsen, geklede lichamen
 
‘Naaktstrand, FKK, plage naturiste, nude beach – 100m’. Dit bord bracht me naar mijn onderzoeksveld: het naaktstrand in Bredene. In de zomervakantie van 2005 bracht ik veertien dagen door op het naaktstrand in Bredene. Ik was afhankelijk van het weer om mijn veldwerk te doen. Ik kwam rond 11 uur aan op het strand en vertrok rond 19 uur. Eenmaal mocht ik bij Jenny, één van mijn participanten overnachten.
Op het naaktstrand heb ik geobserveerd en semi-gestructureerde interviews afgenomen. In totaal heb ik met dertig mensen gesproken.

Restauratie van een houten staakmolen – Windekemolen te Scheldewindeke
 
Vandaag de dag staan oude gebouwen die onze steden en dorpen sieren, steeds meer in de belangstelling. Denken we maar aan de jaarlijkse open monumentendag waar steevast duizenden bezoekers op af komen. Aan deze open monumentendag is steeds een wedstrijd verbonden waar monumenten kunnen ingeschreven worden om mee te dingen naar een restauratieprijs. Dit jaar ging de hoofdprijs naar een oud stoomcentrum in Maldegem die dringend aan restauratie toe is.

DE MEDIAHYPE ROND EVERBERG
 
In Everberg werd vier jaar geleden in allerijl de eerste Belgische jeugdgevangenis opgericht. In de maanden daarvoor werd in de nieuwsmedia uitgebreid bericht over de spectaculaire moord op een opvoedster, de snelle opkomst van jeugdbendes, overvolle instellingen en noodgedwongen vrijlatingen van ernstig criminele jongeren. Er werd gesproken over een toename van ernstige jeugdcriminaliteit, een opvallende verjonging van de daders en de noodzaak tot een hardere aanpak.

Oligarchie in Rusland.
Een historie met een onwaarschijnlijk begin en een onzeker einde.
 
De Russische zakenelite of ook wel oligarchie, kwam de laatste tijd onder steeds grotere druk van de autoriteiten te staan. De Putinadministratie houdt immers niet van hun vijandigheden tegenover het presidentiële beleid, waartegen een aantal van deze zogenaamde oligarchen
ageert. Een zoveelste voorbeeld in rij is de zaak Jukos, waarbij topman Michail Chodorkovskij onlangs veroordeeld is tot een werkstraf van negen jaar in een Siberische strafkolonie wegens belastingontduiking.

 “Eenzaam in een overbevolkt China”

Mijn eerste dag als vrijwilliger/onderzoeker in het Stars and Rain Education Institute
for Autistic Children - of Xingxingyu - in Beijing. Overal hoor ik ouders hun kinderen
aanmoedigend toespreken. Kinderen worden aangemoedigd en beloond bij het herkennen van
kleuren en het zeggen van “xiexie” (dank u). Wang Peipei, een medewerkster van
Xingxingyu, noemt deze aanmoedigingen “kenmerkend voor ons instituut”.
        Het is niet het enige wat dit instituut zo speciaal en tot op zekere hoogte onchinees
maakt.

Vorm is essentieel    
                                    
    “Vorm is essentieel” de titel van mijn scriptie vormt een besluit op een hele reeks vragen
die ik me tijdens mijn opleiding als jonge kunstenaar ben gaan stellen. Vragen die
uiteindelijk ook mijn inhoudelijk parcours mee zijn gaan bepalen. Het zijn ook die
vragen die ik in mijn scriptie behandel.
Is vorm essentieel? Laten we deze vraag als overkoepelend beschouwen om een beeld te
geven van mijn scriptie.

Berichtgeving uit ‘Europa’
Onderzoek naar professionele praktijken van journalisten in de Europese instellingen
 



In de Europese wijk van Brussel stromen dagelijks honderden journalisten uit alle windstreken samen. Een bijzonder opmerkelijke, aparte tak binnen de journalistiek in een wereld waar men technische, abstracte wetgeving verwekt. Het vergt enorme inspanningen om de veelzijdige en vaak ingewikkelde thema’s onder de knie te krijgen en vervolgens op een interessante en begrijpelijke manier aan de lezer uit te leggen.

Samenzweringen tijdens de zaak-Dutroux
 
Midden augustus 1996 worden in het huis van de Waalse pedofiel Marc Dutroux, twee vermiste meisjes gevonden. Dit is het begin van wat ex-premier Dehaene later een prerevolutionaire periode zal noemen. Een collectieve verontwaardiging galmt door het land. Hoe had dit kunnen gebeuren? De volgende twee jaar is de zaak Dutroux nauwelijks uit het nieuws te bannen! Al heel vroeg gaan geruchten de ronde van pedofiele netwerken en prominenten die er de touwtjes in handen hebben. Gedurende twee jaar heerst in België een sfeer van verdachtmaking en paranoia.

Invloed van dieren op het welzijn van ouderen.
 
Belgen stellen het gezelschap van dieren erg op prijs: niet minder dan één gezin op twee heeft ten minste aan hond of kat in huis.
Het samenleven van mens en dier vormt dus wel degelijk een belangrijk sociaal fenomeen, waaraan heel wat verschillende aspecten verbonden zijn en dat ook tal van vragen oproept.
Kranten, tijdschriften, boeken en films suggereren dat mensen “houden” van hun huisdier.

Wie niet sterk is, moet slim zijn!
 
Iedereen kent het arrest Bos­­­­man. Zelfs de sport­le­ken hebben er wellicht al van gehoord. Op  15 de­­­­­­cem­­ber 1995 raast er een orkaan door de sport­wereld en vooral in het voet­bal­landschap. Het Eu­ro­­­pees Hof van Justitie gaat zich immers be­moeien met de regels van de sport. Vanaf nu hoeft er geen trans­fersom meer betaald te worden voor een speler wiens contract afloopt. Ein­de contract staat nu syno­niem voor ‘vrij als een vogel’. Het Europees Hof van Justitie wil hier het vrij verkeer van werknemers  be­werk­stelligen.

Lieve Vanleeuw                                                                                               29-09-2005
 
Antwoorden op het verleden. Van schuld tot ver-antwoord-elijkheid in post-apartheid Zuid-Afrika.
 
De zomermaanden zijn weer voorbij en ongetwijfeld blikken verschillende dappere Belgen nu terug op die verre en exotische reis die ze gemaakt hebben. Onder hen zijn er waarschijnlijk ook een aantal naar het meest zuidelijke land van Afrika getrokken, beter gekend als Zuid-Afrika.