Scriptiebank overzicht

Fictie voor verzoeningWie zich voor voetbal interesseert weet het al langer: tussen Nederland en Duitsland botert het niet zo. Maar waar komt die wederzijdse negatieve beeldvorming eigenlijk vandaan? Bestaat er een middel om die voorstellingen rooskleuriger te maken?Je hoeft het journaal nog maar aan te zetten of er is wel een of ander gewelddadig conflict te zien. Vaak betekent dat voor ons niet meer dan een ver-van-mijn-bedshow. Genadeloos zappen we verder naar een gezellig amusementsprogramma of een zoetsappige soap. Toch liggen er zelfs in ons vreedzame landje conflicten op de loer.

Geen regenboognatie zonder revolutie?Zuid-Afrika ... Dan denkt u aan de windmolens in de Karoo, de Big Five in het Kruger Park, het WK voetbal in 2010, de vuvuzela, de ‘Waka waka’ van Shakira en de ‘Pata pata’ van Makeba. Maar het land kent ook een lange geschiedenis waarbij het steevast zijn niet-blanke bevolking discrimineerde.

De regulatie van calcium-sensing receptor door amyloid-beta en de implicaties voor de ziekte van AlzheimerDe ziekte van Alzheimer (AD) is de meest voorkomende onomkeerbare vorm van dementie. In 1901 beschreef de Duitse psychiater Alois Alzheimer voor de eerste keer deze ziekte. De patiënt was een 50-jarige vrouw met de naam Auguste Deter, die in dat jaar opgenomen was in de psychiatrische inrichting van Frankfurt am Main.

“Vis vindt hij vies, so he ships sheep!” – Spreken Gentenaren en Antwerpenaren ‘anders’ Engels?Dat sprekers met verschillende moedertalen een vreemde taal verschillend uitspreken, behoeft geen verder betoog: het Engels van Duitsers klinkt bijvoorbeeld helemaal anders dan dat van Fransen. Je moedertaal speelt een essentiële rol in hoe je een tweede taal hoort (of percipieert) en uitspreekt (of produceert).

 Obelix tegen de socialistenIn de maanden na de verkiezing van de socialist François Hollande als nieuwe president van Frankrijk, klonk in de media alsmaar vaker dat vermogende Fransen, onder wie Gérard Depardieu, met hun kapitaal naar het buitenland vluchtten. De rijkentaks, een belangrijke verkiezingsbelofte van Hollande, zou de oorzaak zijn van deze kapitaalvlucht. Ook in België zou de notionele interestaftrek, een fiscale maatregel van de regering van de linkse premier Elio Di Rupo, geleid hebben tot het vertrek van een aantal multinationals naar het buitenland.

 De vergeten werken: Edwin Rausch De wereld om ons heen is als een enorme puzzel, bestaande uit miljoenen puzzel stukjes. Mensen zijn maar in staat om een deel van deze stukjes waar te nemen, en van die stukjes kunnen we maar een hand vol tegelijk bewust verwerken. Om in het dagelijks leven te functioneren en gepast op gebeurtenissen in onze omgeving te kunnen reageren construeren we met de puzzelstukjes die we verwerken een zo accuraat mogelijk beeld van de werkelijkheid om ons heen. Dit beeld bestaat uit waargenomen elementen en leegtes ertussen die we zelf “Invullen”.

Het geheugen van architectuur en de zoektocht naar een eigen culturele identiteitVan kinds af aan krijgen we geschiedenis op een zilveren blaadje gepresenteerd. In klaslokalen worden uren gespendeerd aan de levens van onze voorgangers en ook de media bieden dagelijks een ‘gezonde portie’ geschiedenis aan. We worden tegenwoordig overspoeld met historische feiten en weten niet langer wat belangrijk genoeg is om ingeblikt te worden voor de volgende generatie.

Hoofdstuk IV, of de a priori regeling voor de terugbetaling van geneesmidddelen: Afschaffen of aanpassen?Hoofdstuk IV omvat alle geneesmiddelen waar voor de terugbetaling een voorafgaande goedkeuring door de adviserend geneesheer van het ziekenfonds noodzakelijk is (ook de a priori regeling genoemd). Deze regeling is een essentieel onderdeel van het vergoedbaarheidssysteem voor geneesmiddelen in België. Geneesmiddelen in België worden voor de vergoedbaarheid ingedeeld in een aantal categorieën (A,B,C,D,E) en een aantal hoofdstukken(I,II,III,IV).

Op de vlucht in de zestiende eeuw: vallen, opstaan en weer doorgaanHet waren barre tijden in de zestiende eeuw. België en Nederland vormden nog samen een eenheid, de Nederlanden genoemd, maar de regio stond op het punt om verscheurd te worden door de opstand tegen de Spaanse overheerser Filips II (1527-1598). Deze rebellie was al in de jaren 1560 tot een gewelddadige uitbarsting gekomen. Filips hief hoge belastingen en maakte korte metten met het protestantisme dat steeds nadrukkelijker de kop op stak in de zuidelijke gebieden.

De Koninklijke Vlaamse Schouwburg te Brussel: het failliet van het 'Vlaamse' profielNog niet zo lang geleden profileerde de Koninklijke Vlaamse Schouwburg zich net als de gevestigde theaters in Antwerpen en Gent als een cultuurdrager bij uitstek. Vanuit hun didactische functie moesten de schouwburgen in de jaren 1950 en 1960 cultureel verantwoord toneel brengen voor een grote gemeenschap. Toch was de KVS enigszins een buitenbeentje.

Bach onder vuurMarie MoonenOok bij wie niet naar Klara luistert, gaat een streepje Bach er altijd wel in. Als de sfeer een beetjeplechtig moet zijn, vinden we de muziek van de Duitse barokgrootmeester meestal een veilige keuze.Daardoor vergeten we wel eens dat Bach het kunstwereldje van zijn tijd net zo goed verdeelde alskunstenaars van nu dat doen. Bachs belangrijkste criticus was Johann Adolph Scheibe, kapelmeesteraan het Deense hof, componist en uitgever van het tijdschrift Critsicher Musikus dat hij in zijn eentjevolschreef.

Merken in duizend-en-één talen – Lost in translation?Door Katrien Wouters, Genk 29 september 2013Merknamen kunnen worden opgesteld in eender welke taal. Hoe meer talen gangbaar zijn in het gebied waarvoor een bedrijf registratie wil verkrijgen, hoe groter het risico op een generische naam. Het rijke taallandschap dat Europa juist zo uniek maakt, lijkt dit probleem in de hand te werken.Het Bureau voor Harmonisatie van de Interne Markt registreert en beschermt enkel sterke merknamen, namelijk degene die een duidelijke link leggen met het bedrijf dat de goederen of diensten aanbiedt.

“Van Keltische Tijger naar Europees zorgenkind”Weinigen hadden de omvang van de globale financiële crisis kunnen voorspellen. Aangezien Ierland een kleine open economie is, zou zelfs met eender welk beleid de crisis sterk voelbaar zijn geweest. Toch is er meer aan de hand. Sinds 1999 maakt Ierland deel uit van de EMU. Dit heeft veel voordelen maar ook een belangrijk nadeel. Het betekent immers dat landen afhankelijk zijn van het monetair beleid van de ECB. Dit beleid is echter gericht op de eurozone als geheel terwijl de Ierse economische situatie sterk afwijkt van andere Europese landen.

Misschien zijn angstige tandartsen wel de besteBent u ooit naar de tandarts geweest? Hopelijk wel. Misschien hebt u dan wel gemerkt dat dit niet altijd even prettig is. Veel patiënten vertonen angst voor tandheelkundige behandelingen met alle gevolgen van dien: Ze vermijden de tandarts waardoor hun mondgezondheid al maar slechter wordt, patiënten komen dan enkel naar de tandarts wanneer de pijn niet meer te houden is. De gevolgen laten zich raden: volledige extractie, invasieve behandelingen, prothesen, een dure tandartsrekening, nog meer angst, ...

‘Aansprakelijke persoon’: meer dan enkel loze woorden? Punitive damages als oplossing voor een maatschappelijke problematiek.Stel: een BV wordt in alle tijdschriften beschuldigd van overspel, met een relatiebreuk tot gevolg. Erger nog, naaktfoto’s van op vakantie worden overal gepubliceerd, met enorme reputatieschade, zoals bij Kate Middleton en Prins Harry het geval was. Wanneer iemand dus schade lijdt door inbreuken op zijn privacy of het publiceren van foto’s zonder zijn toestemming, wordt hij veelal niet vergoed. De drempel om naar de rechtbank te stappen is immers te groot.

 “Joseph Kony beroemd… en dan ?”Het Lord’s Resistance Army (LRA), een Oegandese rebellenbeweging en onder leiding van de krijgsheer Joseph Kony, is ondertussen al meer dan 25 jaar actief is, eerst in Oeganda, maar nu 5 jaar ook in Centraal-Afrikaanse Republiek, Zuid-Soedan en Noordoost Congo. Dit conflict werd tot voor kort tot één van de meest vergeten conflicten ter wereld gerekend.

 Immuniteit voor misdaden tegen de mensheid.Ken je het onaangename gevoel wanneer je “made in Pakistan” op het label van je favoriete T-shirt ziet staan? Of heb je je al eens afgevraagd waarom je voor datzelfde T-shirt slechts 3,99 euro betaalde? Het is alom bekend dat de bedrijven achter onze favoriete merken vaak weten te balanceren op de rand van mensenrechtenschendingen.

 Een monumentaal verleden 11 November 1918 de oorlog is voorbij. Vier jaar lang heeft het Engelse leger Ieper succesvol verdedigd tegen de Duitsers. Meer dan 200.000 soldaten zijn er gestorven, van de stad zelf blijft geen steen overeind.  Moet dit gevierd worden? Of kan men enkel nog rouwen?  In de directe nasleep van WOI wisten de Britten het zelf niet goed en de Menenpoort in Ieper weerspiegelt dit.  Aan de buitenzijde is het Britse monument een triomfboog, binnenin is het een tombe. Meer dan 50.000 namen van Britse soldaten sieren de muren.

De stilte van NurembergHet is intussen al meer dan zestig jaar geleden dat in het naoorlogse Nuremberg, tussen 1945 en 1949, het lot van de belangrijkste nazikopstukken werd bezegeld. Nochtans is de nalatenschap van Nuremberg vandaag nog altijd sterk aanwezig in het collectief geheugen van onze samenleving. We herinneren ons Nuremberg in de eerste plaats als een eerste belangrijke stap in de ontwikkeling van een internationaal strafrecht, maar ook in minder fraaie termen, als de afrekening met een pijnlijk verleden.Maar welk verleden is dat dan precies?

Masterstudent werkt analysekader uit voor historische schietspelletjes over WO II Videogames en geschiedenis, het is al lang geen ongewone combinatie meer. Iedereen kent waarschijnlijk titels als Age of Empires, Assassin’s Creed en – recenter nog – Red Dead Redemption, een game waarin je als cowboy de ondergang van het Wilde Westen rond 1900 kan herbeleven. Toch zijn het vaak spellen die door historici worden genegeerd, en dat heeft dan weer vooral te maken met een gebrek aan kennis. Want hoe zit zo’n videogame nu eigenlijk in elkaar?

De natuur in de literatuurEen kijkje in de boeken van Romain Gary, schrijver van de eerste ecologische romanNatuur en literatuur lijken voor velen een ver-van-ons-bed-show. Toch probeert de media onze aandacht op de natuur en de daarbij horende problemen te vestigen: global warming, de groeiende afvalhoop, orkanen en smog. De film, de krant en muziek weten inderdaad niet alleen het ecologisch bewustzijn te vergroten, maar ook een mentaliteitsverandering teweeg te brengen.

The real batmanIedereen kent de fictieve superheld ‘Batman’, maar heb je er ook bij stilgestaan of het mogelijk is om een echte ‘batman’ te zijn? Om te kunnen horen zoals vleermuizen en je te oriënteren op basis wat je hoort? Misschien ben jij hier wel toe in staat:Sluit je ogen en maak klikgeluiden met je tong of neurie terwijl je je hand voor je gezicht houdt.Beweeg nu je hand dichter naar je mond toe en dan verder van je mond weg. Breng je hand links naar je gezicht en dan eens rechts, terwijl je steeds geluiden blijft maken op eenzelfde toon.

Overspel in de victoriaanse literatuurWanneer men het rijtje winnaars van de Nobelprijs Literatuur overloopt, blijkt dat verschillende van deze auteurs zich nog steeds van een meer dan gewone belangstelling voor hun werk verzekerd weten. Toch zijn er naast Gerhard Hauptmann, T.S. Eliot en Thomas Mann ook schrijvers, die langzamerhand wat in een vergeethoek zijn geraakt, hoewel hun werk ooit hoge toppen scheerde. Ook de Duitse literator Paul Heyse (1830-1914) behoort, niet geheel terecht, tot deze laatste groep.

Ongelofelijk: Duits en Spaans toch niet zó verschillend.Universiteit Gent – Baanbrekend onderzoek aan de faculteit Letteren en Wijsbegeerte. De vergelijkende studie van een masterstudente taal- en letterkunde toont aan dat de woordvorming van de werkwoorden in het Duits en in het Spaans zeer veel gelijkenissen vertoont.De laatste maand van het academiejaar. Nog slechts enkele weken voor de zomervakantie. Op de faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Gent heerst er na het lezen van een Duitse taalkundige scriptie grote bedrijvigheid.

AMBASSADEUR SILVERCRUYS AAN DE WIEG VAN HET ATLANTISMEZowat iedereen zou de relaties tussen België en de Verenigde Staten beschrijven als uiterst vriendschappelijk. Bovendien beschouwen we Amerika als de grote broer die op het internationaalpolitieke toneel de vrede en onze veiligheid garandeert wanneer het fout dreigt te lopen. Deze twee elementen vormen de fundamenten van het Atlantisme, een complex geheel aan politieke, economische en culturele banden tussen Noord-Amerika en Europese naties.

 De wereld van Georges Eekhoud “Iedere vertaling is eerst en vooral een culturele vertaling.” Met die woorden wees de vertaalwetenschapper Ton Naaijkens in Een wereld van verschil. Over taal en cultuur in vertaling. (2004) op de belangrijke rol die cultuur speelt in vertalingen. De culturele elementen die in de originele tekst voorkomen zijn vaak moeilijk te vertalen omdat ze niet altijd gekend zijn in de doelcultuur.

Tussen letsels, latten en lakens. Het verhaal van overlevende pokkenpatiënten.‘Een zegenryk gewest, lang onbesmet gebleven,Word nu op één ontvolkt; en wat ‘er noch blyft leven,In schoonheid en in bloei geschonden en geknot,Bejamrende all’ de doôn, benyd meteen hun lot’(Fragment uit “De zege des menschdoms, door de koepok-inenting, dichtstuk door A.L. Barbaz”.1850)De pokken roepen angst op, maar tegelijk bevatten ze iets roemrijks. Het heeft ons anderhalve eeuw gekost, maar uiteindelijk kregen we de kwaal op de knieën.

“All Things Must Be Possible” (J. S. Bach)Maar muziek in literaire werken?De auteur Richard Powers (°1957) maakt originele connecties tussen muziek en literatuur. Over de grenzen van één kunstzinnige expressie, zoekt Powers een manier om meer uit te drukken dan mogelijk is in taal. Door muziek in zijn literaire werken te vertalen, nodigt hij zijn lezers uit om hun opvattingen te herzien ten opzichte van hedendaagse onderwerpen.

Voorzichtig leven, gevaarlijk denkenOdo Marquard over de (in)competentie van de filosofie            Er waren eens twee beulen die een wedstrijdje onthoofden hielden. De eerste voerde een bijna niet te overtreffen onthoofding uit. Hoe kon de tweede nog beter doen? Hij hakte, maar het hoofd van de onthoofde viel niet. Het keek de beul verbaasd en vragend aan, waarop de beul zei: ‘Knik eens’. De hedendaagse Duitse filosoof Odo Marquard vergelijkt de filosofie met dit afgehakt, maar nog niet gevallen hoofd.

Allerseelen en All Souls Day: wat blijft behouden en wat gaat verloren in de Duitse en Amerikaanse vertaling van Cees Nootebooms Allerzielen?Ieder literair werk is schatplichtig aan een bepaalde taal en cultuur: hoe vertaal je dan de unieke stijl van een auteur en de meerduidigheid van zijn werk?Allerzielen behoort tot de grote romans van Cees Nooteboom en werd in 1998 gepubliceerd. De roman speelt zich voornamelijk af in Berlijn waar de documentairemaker en cameraman Arthur Daane flaneert door de straten op zoek naar sporen van het woelige Duitse verleden.