Scriptiebank overzicht

Malaria-eliminatie: bereikbaar of utopie?Wereldwijd lopen 3,4 miljard mensen jaarlijks het risico op een malaria-infectie. In 2012 veroorzaakte malaria nog steeds 627 000 slachtoffers, waarvan 77% bestaat uit kinderen onder de vijf jaar. Dit wil zeggen dat dagelijks 1300 kinderlevens verloren gaan, slechts door één enkele muggenbeet. Malaria wordt daarom nog steeds gezien als één van de dodelijkste infectieziekten ter wereld.Het is noodzakelijk om dit sterftecijfer omlaag te trekken en uiteindelijk malaria de kop in te drukken. Makkelijker gezegd dan gedaan.

 3D elektronenmicroscopie, ofwel ... big data op microschaal “If we have data, let’s look at data. If all we have are opinions, let’s go with mine.” – Jim Barksdale, former Netscape CEO Ongetwijfeld kent u wel iemand met de ziekte van Alzheimer of Parkinson, dementie, groeistoornissen, diabetes of het chronisch vermoeidheidssyndroom. De oorzaak van deze ziekten/stoornissen/aandoeningen is algemeen bekeken te herleiden naar een slecht functionerende energiehuishouding van het menselijk lichaam. Metaforisch zou men bv.

Voetjes van immuuncellen verdwijnen met alpaca antilichamenIedereen lijdt wel eens aan een verstoring van het immuunsysteem. Een te zwak reagerend immuunsysteem maakt ons gevoelig voor infecties. Een te sterk reagerend immuunsysteem kan leiden tot auto-immuunziekten of allergieën. Het is dus belangrijk dat ons immuunsysteem in balans is en daar zorgen onze dendritische cellen voor.  Dendritische cellenDendritische cellen zijn belangrijke verdedigingscellen die binnentredende micro-organismen vangen en vervolgens de andere immuuncellen verwittigen om een immuunreactie te starten.

Invasieve soorten zijn al de organismen die zich buiten hun natuurlijke soortverspreiding bevinden en een negatieve invloed hebben op zowel de biodiversiteit als de mens zelf. Zulke negatieve invloeden zijn bijvoorbeeld de introductie van nieuwe ziekten, competitie aangaan met natuurlijk voorkomende soorten, schade aan landbouw, etc. Het identificeren van factoren die niet-inheemse soorten toestaan om zelfvoorzienende populaties te ontwikkelen buiten hun natuurlijk distributiegebied is één van de hoofddoelen van invasieve biologie.

3D printen van een hoornvlies‘Tissue engineering’ (TE) is vandaag de dag een van de meest prikkelende onderzoeksdomeinen in de medische wereld. Bovendien veroorzaken de via deze weg geleverde donorweefsels een ethische discussie, wat van TE een veelbesproken onderwerp maakt bij zowel specialisten als leken. Deze studie onderzoekt de mogelijkheid naar het 3D printen van een hoornvlies. Het hoornvlies is de buitenste laag van het oog en is samen met de pupil en de lens verantwoordelijk voor lichttransmissie naar het netvlies.

Hypoxie? Prestatie bevorderend en toch schadelijk!Wat zeggen onze spieren?Is het niet fascinerend om te zien hoe het menselijk lichaam zich altijd weer aanpast aan de meest extreme leefomstandigheden? Van de koudste poolgebieden tot broeierige regenwouden, van droge en barre plekken in  woestijnen tot ijle hoogvlaktes, overal vind je wel mensen of sporen van menselijke beschaving. Hoe slaagt de mens er toch in om altijd weer een soort van ‘biologisch compromis’ te sluiten met moeder natuur om op zulke extreme locaties te kunnen gedijen?

Kan leucine de gekende negatieve gevolgen van aandoeningen zoals bloedarmoede en chronisch longlijden op spiermassa verminderen?Iedereen weet hoe het voelt als je een inspanning doet op hoogte. Skiën, fietsen, wandelen of lopen voelt veel uitputtender aan op 3000m hoogte dan bij ons in België op zeeniveau. De hoogte zorgt er immers voor dat je minder zuurstof kan inademen.Patiënten die lijden aan bepaalde bloed- of longziekten kampen met zo’n chronisch tekort aan zuurstof, ook ‘hypoxie’ genoemd. Één van de belangrijkste symptomen van zulke ziektes is een zeer sterk verlies aan spiermassa.

Neuropeptide F en short neuropeptide F signaalsystemen als nieuwe en milieuvriendelijke insecticide-doelwitten bij tseetseevliegen.Tseetseevliegen (Fig. 1) hebben een groot medisch en economisch belang als overdragers van parasieten die ziekten veroorzaken bij zowel de mens (slaapziekte) als bij dieren (nagana). Deze ziekten worden dan ook vooral onder controle gehouden door het bestrijden van tseetseevliegen. Verschillende bestrijdingsmiddelen bestaan, maar houden voornamelijk schadelijke en milieuvervuilende chemische insecticiden in.

De rol van sociale netwerksites in de seksuele en relationele opvoeding van Vlaamse jongerenSociale netwerksites zoals Facebook kunnen enkel een rol spelen in de seksuele en relationele opvoeding van Vlaamse jongeren, indien ze als middel worden gebruikt en niet als doel op zich.Slechts de helft van de Vlaamse jongeren gebruikte een condoom bij de eerste keer seks en 1 op 20 meisjes tussen 15 en 24 jaar is besmet met de seksueel overdraagbare aandoening (soa) Chlamydia.

 Een buitenaardse kijk op ons immuunsysteem “The Earth is the cradle of humankind, but one cannot live in the cradle forever.” -Konstantin Tsiolkovsky- Sinds de ruimtevaart in de jaren vijftig het levenslicht zag, leverde ze talrijke bijdragen aan ons dagdagelijks leven. Jammer genoeg deed ze dat al te vaak achter de schermen. Wanneer nieuwe technologieën eindelijk hun weg naar Jan Modaal hebben gevonden, weten weinigen nog hoe dat is kunnen gebeuren. Denk maar aan babyvoeding, velcro, krasvrij glas, enzovoort.

The Freshman fifteen: waarheid of leugen?Meer en meer aandacht gaat uit naar de problematische gevolgen van overgewicht en obesitas. Op dit moment heeft meer dan 1,4 biljoen volwassenen ter wereld overgewicht en is meer dan 0,5 biljoen obees. Dit wil zeggen dat meer dan één tiende van de wereldbevolking obesitas heeft. Wanneer we kijken naar de Belgische populatie, zijn de cijfers nog schokkender. In 2008, had 63,4% van de mannelijke bevolking en 49,9% van de vrouwelijke bevolking overgewicht en was meer dan 20% van zowel mannen als vrouwen obees.

Computers meten de grootte en werking van het menselijk hartZiekten aan het hart zijn één van de belangrijkste oorzaken van hospitalisatie en sterfte in de wereld. Om een behandeling tijdig te kunnen starten of om de effecten van een behandeling goed op te volgen is het belangrijk om de grootte, de vorm en de vormverandering tijdens de pompende beweging van het hart te kennen. Hiervoor worden scanners gebruikt die toelaten het hart in beeld te brengen.

Geoxideerd cholesterol: de heilige graal in het obesitasverhaal? Obesitas is één van de grootste gezondheidsproblemen van de 21ste eeuw. De media, wetenschap en bovenal de gezondheidszorg hebben al uitgebreid onze aandacht gevestigd op het risico van hart- en vaataandoeningen, maar obesitas heeft ook schadelijke gevolgen op andere organen zoals de lever.

Snelle detectie van ziekteverwekkende bacteriën op groenten en fruitEten van verse groenten en fruit wordt vandaag de dag meer en meer aangemoedigd. Verse groenten en fruit leveren immers de nodige dosis van onze dagdagelijkse voedingsstoffen. Talrijke studies hebben aangetoond dat je door het eten van groenten en fruit een verlaagd risico hebt op verschillende chronische ziekten zoals zwaarlijvigheid, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. Echter, zoals overal in onze omgeving, zijn bacteriën talrijk aanwezig op groenten en fruit.

TV kijken? Ben je vet mee …Hoewel het een hedendaags onderwerp lijkt te zijn, is de vraag of TV kijken overgewicht in de hand werkt al sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw een hot topic. In 1985 werd immers voor het eerst wetenschappelijk aangetoond dat er een verband zou kunnen bestaan tussen TV kijken en zwaarlijvigheid bij jongeren. Zo stelden Dietz en Gortmaker toen vast dat jongeren tussen 12 en 17 jaar oud twee procent meer kans hadden om te zwaar te worden voor elk uur dat ze dagelijks meer naar de televisie keken.

Signaaloverdracht tussen zenuwcellen: onderzoek op de rondworm C. elegansHet belang van de vrijlevende rondworm Caenorhabditis elegans in wetenschappelijk onderzoek is niet te onderschatten, zoals blijkt uit de bekroning van zes C. elegans onderzoekers met maar liefst drie Nobelprijzen in de laatste elf jaar. Ook de onderzoeksgroep Functionele Genomics en Proteomics maakt dankbaar gebruik van de unieke eigenschappen van deze worm om meer inzicht te krijgen in de functies van neuropeptiden.

Wanneer “het zit in de familie” ontoereikend wordt: op zoek naar de oorzaak van erfelijk gehoorverliesHet budget voor de gezondheidszorg wordt steeds krapper. Het is dus ‘not done’ om als arts in het wilde weg diagnostische testen aan te vragen, zonder de economische implicaties en het nut van iedere aanvraag in overweging te nemen. Bij het zoeken naar de oorzaak van gehoorverlies bij slechthorende personen, blijkt dit principe moeilijk hanteerbaar.

Zoals algemeen bekend wordt de bakkersgist Saccharomyces cerevisiae gebruikt in verscheidene industriële processen, zoals het bakken van brood of het brouwen van bier. Daarnaast wordt dit organisme echter ook gebruikt als een modelsysteem voor het ophelderen van fundamentele cellulaire processen zoals nutriëntsignalering en veroudering. Het is immers geweten dat deze processen op een zeer gelijkaardig manier verlopen in cellen van zoogdieren en de mens.

InleidingHet instinct om van een zoete smaak te houden, is aangeboren. Deze zoete smaak wordt meestal bekomen door calorische suikers toe te voegen. Ze geeft ons een aangenaam gevoel en helpt om onaangename componenten te maskeren (Reedy en Krebs-Smith, 201. De primaire bron van calorische suikers zijn frisdranken (American Dietetic Association, 2004). Deze worden voornamelijk besproken in deze review.De laatste jaren is de consumptie van calorische suikers erg gestegen over alle delen van de wereld, waardoor men ook een stijging ziet in de obesitas epidemie (Popkin en Nielsen, 2003).

De aders van arbeid en ziekteInleiding Minero soy                   Een mijnwerker ben ik(…)                                (…)Abro                              Ik graafSaco                             Ik haal het eruitSudo                             Ik zweetSangro                         Ik bloedTodo par’el patron     Alles voor de werkgeverNada par’el dolor       Niets tegen de pijn(…)                                (…)Minero soy                   Ik ben een mijnwerkerHumano soy               Ik ben een mens(Jara, 1961)                 (Jara, 1961) De Chileense zanger Victor Jara betoogt in

Geboortegewicht een bepalende factor voor osteoporose?[i]Osteoporose of botontkalking is een wereldwijd gekend fenomeen en komt volgens statistieken bij ongeveer 75 miljoen mensen in Europa, Japan en Amerika voor. Deze botaandoening is een onzichtbare en langzaam  vooruitschreidende ziekte waarbij de oorsprong reeds in de kindertijd te vinden is, maar de manifestatie pas veel later in het leven aan het licht komt. Het kenmerkt zich door zeer typische fracturen in de heup of de wervels.

One difference is enough:Een historisch-pedagogisch onderzoek naar personen met een handicap tijdens de Belgische kolonisatie (1908-1960)De Belgische kolonisatie, zo’n twee jaar geleden weer ten volle onder de aandacht gebracht door  de vijftig jaar onafhankelijkheid van Congo, staat nog vers in ons geheugen gegrift. Hierbij denken we meestal aan de meest sensationele delen van de kolonisatie; de overname van België omwille van de gruwelen die Leopold II aanrichtte in zijn Kongo-Vrijstaat en de plotse onafhankelijkheid die het land in ravage achterliet.

Angstaanjagende antirookadvertenties hebben geen of zelfs averechts effectEr bestaat al geruime tijd discussie over de werking van angstaanjagende advertenties in antirookcampagnes en het gebruik van schokkende beelden op sigarettenpakjes. Recent masterproefonderzoek aan de KU Leuven toont aan dat dergelijke advertenties geen of zelfs een averechts effect hebben op volwassenen. Communicatiewetenschapster Sarah Douwen concludeert op basis van haar experiment dat campagnemakers zich beter richten op de sociale voordelen die niet-rokers genieten.

Het metabool syndroom bij pre-puberale kinderen: een onzekere toekomst?Tegenwoordig hoor je steeds meer over het metabool syndroom. Maar wat is het metabool syndroom juist? Komt het ook voor bij jonge kinderen (pre-puberaal) en aan wat moet een levensstijlinterventie voldoen om een gunstig en blijvend effect te verkrijgen? Met andere woorden: hoe kunnen we deze kinderen zo optimaal mogelijk hulp bieden? Een antwoord op onder meer deze vragen biedt het eindwerk van Meghan Bauwens, ondertussen afgestudeerd aan de Plantijn Hogeschool als diëtiste.

Ons genoom op de vuilnisbeltElk levend wezen heeft zijn eigen blauwdruk, het genoom. Hierin staat alle nodige informatie om een cel te maken, namelijk de genen. Deze beschrijven hoe proteïnen gemaakt worden welke vervolgens hun functie in de cel vervullen. Echter tussen al deze vitale info zit veel non-sense. Maar liefst 80% van ons genoom bestaat uit DNA waarvan we niet weten wat het doet. We noemen het rommel- of junk DNA. Maar waarom is het er? Evolutie dicteert dat eigenschappen verdwijnen als ze niet bijdragen aan de overleving van het organisme.

 Van zeespons tot proefbuis: maken glycolipiden hun beloftevolle toekomst waar?Vooruitgang wordt gekenmerkt door een toenemende complexiteit, een groeiend monster dat niet meer aan de ketting wil. In een gevoel van onbeheersbaarheid slagen weinigen er nog in het overzicht te bewaren. Ook voor de meeste wetenschapsdomeinen is onderzoek complex, kostelijk en onvoorspelbaar geworden, al hoeft een gebrek aan overzichtelijke kennis geen hindernis te vormen voor goede uitvindingen.

 Link tussen obesitas en cardiovasculaire ziektenLeptine: friend or foe?Obesitas is een aandoening die onder andere gepaard gaat met een verhoogde bloeddruk, verhoogd vetgehalte in het bloed en een pro-inflammatoire status. Dit leidt tot een verstoring van de normale werking van het endotheel (endotheeldisfunctie) wat resulteert in endotheelschade. Het endotheel is een cellaag die de binnenzijde van een slagader aflijnt en is belangrijk voor de regeling van de spierspanning van bloedvaten.

Hitte en homogenisatie als tools voor verbeterde opname van lycopeen, een antioxidant uit tomatenProbleemstelling en onderzoeksstrategieVeel mensen hebben steeds meer interesse in gezonde voeding. Zowel rauwe als verwerkte groenten en fruit zijn belangrijke onderdelen van een evenwichtig en gezond dieet omwille van hun gunstige nutritionele samenstelling. Binnen de groep van carotenoïden is lycopeen niet alleen verantwoordelijk voor de dieprode kleur van tomaten, maar heeft het enkele belangrijke eigenschappen in het menselijke lichaam als antioxidant.

Vitamine K2 speelt  een rol in de preventie van aderverkalking bij hemodialysepatiëntenRecent onderzoek toont het belang aan van vitamine K2 in de preventie van vasculaire calcificaties of aderverkalkingen. Vitamine K2 speelt een onmisbare rol door tussenkomst van het vitamine bij de vorming van proteïnen die het verkalkingproces remmen.  Sinds vitamine K in 1926 ontdekt werd door de Deense wetenschapper Henrik Dam is vitamine K algemeen gekend als belangrijke factor in de bloedstolling. Toch zijn de functies van vitamine K veel ruimer dan voorheen werd aangenomen.

 Een zwangerschap bij jonge kansarme meisjes: hoera of owee?Moeders jonger dan 21 hebben het in onze huidige maatschappij niet gemakkelijk om hun plaats te verwerven. Programma’s zoals ‘Tienermoeders’ worden door de publieke opinie vaak misnoegd ontvangen: jonge meisjes worden al dan niet gewenst zwanger, terwijl ze schijnbaar nog niet over voldoende volwassenheid beschikken om het kind op te voeden.