Scriptiebank overzicht

Vlaamse kwaliteitskranten vaak te ongenuanceerd over Poetin‘Het beeld van Vladimir Poetin in onze media is vaak te simplistisch en gekleurd, zegtjournalistiekstudent Jonas van Boxel. Voor zijn masterproef onderzocht hij hoe de Vlaamsekwaliteitskranten de rol van de Russische president in het Oekraïne-conflict beschrijven. ‘Inmeer dan de helft van de artikels is het discours vijandig.’ We zijn met z’n allen licht geobsedeerd door Vladimir Poetin.

Over ‘trafficking’ gesprokenOranje en wit: kleurlinten op een graf dat ‘Middellandse Zee’ heet. De witte overalls van reddingswerkers steken af tegen de oranje reddingsvesten van de opvarenden van overvolle vissersbootjes. De bikkelharde realiteit van de mondiale vluchtelingencrisis komt via sprekende beelden, maar met stamelende woorden tot ons. Seppe Segers beschrijft hoe achter deze woorden een politieke strijd schuilgaat die ver afstaat van het lijden van de betrokken vluchtelingen.

Zeg (geen) allochtoon tegen een allochtoonAls we de berichtgeving van de afgelopen twee jaar mogen geloven, dan is het woord 'allochtoon' een beetje uitgegroeid tot de Voldemort (Néé! Zeg Hij-Die-Niet-Genoemd-Mag-Worden) van zijn tijd. De Morgen schrapte het woord onlangs nog uit zijn registers en ook in Gent werd het woord symbolisch ten grave gedragen. U zegt voortaan dus beter geen allochtoon, maar liever Turkse Gentenaar. Of nog: persoon met een andere herkomst. (En ga dan nu uw tong wassen!).

De manier waarop media omgaan met kritiek, verschilt van land tot land. Vlaanderen doet het vrij goed in vergelijking met andere landen.Lieven Van Cauwenberghe (KU Leuven, Campus Brussel) vergeleek in zijn bachelorproef zelfreguleringssystemen in de journalistiek in zes Noordwest-Europese landen of streken: Zweden, Denemarken, Groot-Brittannië, Duitsland, Nederland en Vlaanderen. Vrijwel alle landen hechten belang aan zelfregulering uit angst voor een te strenge censuur vanuit de overheid. Dat is in veel gevallen de trigger geweest om een systeem uit te dokteren.

Sierre-slachtoffers én -journalisten likken hun wonden.“Wij wisten nog niet of ons kind was overleden op dat momenten dan word je al door de pers lastig gevallen.”(nabestaande)“Op dat moment denkt ge: ‘Wat sta ik hier te doen? Wat een aasgier ben ik?’Maar anderzijds dat is het recht op informatie natuurlijk. Die beelden moet ge hebben.”(reporter)Dertien maart 2012, een rampzalige datum waarop 22 schoolkinderen en zes volwassenen het leven lieten in een busongeluk te Sierre. Het volledige land in rep en roer. Herinnert u zich nog de foto’s op de voorpagina’s? De live-uitgezonden begrafenissen?

Stiptheidsproblemen door de ogen van de reizigersStel u eens voor dat de treinreiziger gevraagd wordt het stiptheidsprobleem van de Belgische treinen op te lossen. Dat is precies wat ik heb gedaan, de reiziger het woord gegeven. Onderzoeken welke ervaringen, oorzaken, gevolgen en oplossingen treinreizigers hebben voor het stiptheidsprobleem. Niet via de traditionele weg via cijfers over bijvoorbeeld treinen die te laat of niet op het station aankomen, maar door het zelf te ervaren.

ONDERZOEKSJOURNALISTIEK, TERUG VAN NOOIT WEGGEWEEST?Je kent het gevoel vast wel: je slaat een krant open, kijkt naar Het Journaal of schuimt Facebook af, op zoek naar interessante, originele informatie. Die zoektocht eindigt echter snel. Origineel, interessant nieuws is gewoonweg nergens te vinden. Meer dan de helft lijkt copy paste te zijn van andere nieuwskanalen, de andere helft gaat enkel over celebrities of mode. Wat is er aan de hand met de journalistiek? Waar blijft de onderzoeksjournalistiek? En hoe ging het er vroeger aan toe?De media zijn de vierde macht, zo wordt weleens gezegd.

Eigenzinnig RuslandSinds de val van de Berlijnse muur waren de relaties tussen het Westen en Rusland relatief rustig en voorzichtig positief. Door haar recente houding in conflictgebieden als Irak, Syrië en Oekraïne heeft Rusland zich echter de woede en het onbegrip van de Westerse politieke wereld op de hals gehaald en lijkt een tweede koude oorlog dichterbij dan ooit.Vanuit mijn perspectief als afstuderende journaliste wou ik via de Russische media meer inzicht krijgen in die betwiste Russische buitenlandpolitiek en meerbepaald de Russische houding ten opzichte van Syrië.

DOOR AMELIE GODEFROIDT – Huilende kinderen dwalend op straat, dorpen met de grond gelijk gemaakt, gewonde mannen kermend in een overvolle moskee; dit is slechts een greep uit het dagelijkse nieuwsaanbod tijdens de zomermaanden van 2013. De media waren onze enige informatiebron over het escalerende conflict in Syrië. Dit onderzoek toont aan dat deze berichtgeving niet op een objectieve manier verliep. Omdat de media een coherente en toegankelijke manier van de werkelijkheid willen creëren, zijn selectiviteit en vertekening onvermijdelijk.

Wegwijs in de digitale beeldcultuurMen heeft ons allemaal wel eens op school tijdens de geschiedenislessen verteld dat onze historische tijdslijn slechts artificieel is en dient ter beschrijving van onze evolutie als mens door tijd. Historici en andere wetenschappers delen onze geschiedenis op in verschillende periodes en geven die “tijdsvakken” een naam die de betreffende periode het meest omvattend beschrijven.

Leraars in de hoek?De leraarskamer is dé ontmoetingsplek voor leerkrachten. Hier wordt gepraat, gewerkt en gepauzeerd. Een leraarskamer heeft tot doel de leerkrachten aan te sporen om contacten te leggen en professionele relaties op te bouwen.  Maar wat als er verschillende leraarskamers zijn? Of niet elke leraar hier gebruik van maakt? Is het dan nog mogelijk om een hecht leerkrachtenteam te hebben binnen een school?Een leraarskamer is zowat de backstage ruimte van de school waar de schoolcultuur wordt gemaakt en gesmaakt.

 Een stapel soldatenlijken, vergezeld van vier mannen die strak in de camera staren. Je kan er niet naast kijken. Evenmin kon het lezerspubliek van het Franse magazine Le Miroir dat tijdens de Eerste Wereldoorlog, waarin bovenstaande foto toen verscheen. En hoewel de zwarte kant van de oorlog duidelijk naar voor komt, omschreef Le Miroir de foto niet als een gruwelbeeld. De titel boven de foto vertelde de Franse lezer immers dat de Duitsers enorme verliezen hadden geleden. Het doel was dus niet om de lezer dus niet choqueren, maar te overtuigen van de Franse overwinning.

 Media erkennen de islamitische diversiteit nietNiet alleen heeft (een deel van) onze samenleving problemen met het erkennen van diversiteit tussen verscheidene religies, ook de erkenning van diversiteit binnen één bepaalde religie blijkt problematisch.Islam is geen eensgezind geloofssysteem en de moslims zijn geen homogene, onverdeelde gemeenschap. Dat blijkt onder andere (onrechtstreeks) uit talloze hedendaagse conflicten in de Arabische Wereld of ver daarbuiten.

Samenleving heeft de publieke omroep nodigDOOR CAROLINE BIJNENS - Het Vlaamse regeerakkoord heeft de discussie over de rol van de openbare omroep opnieuw aangewakkerd. De nieuwe Vlaamse regering heeft aangekondigd stevig de snoeischaar in de VRT te zetten, waardoor ze onvermijdelijk zal moeten inkrimpen.

Kinderen als ‘ideale’ slachtoffers?Op 13 maart 2012 stond ons land even stil. Een bus vol met 12-jarigen, die terugkwamen van hun sneeuwklassen, verongelukte in Sierre met dramatische gevolgen. Het was een gebeurtenis die iedereen beroerde en waarover uitvoerig werd bericht in de media. Maar zou deze berichtgeving even uitvoerig geweest zijn als er enkel volwassenen betrokken waren bij het ongeval?Dit vroeg Sofie Monballyu, studente Communicatiewetenschappen aan Universiteit Gent, zich af en maakte er haar masterproef over.

Vlaanderen, politiek schandaallandDe tijd dat schandalen beperkt bleven tot sappige verhalen over bekende mediafiguren is definitief voorbij. Ook onze politici ontsnappen er niet langer aan. Meer zelfs, zij staan steeds vaker centraal bij zulke ophefmakende onthullingen. Dat blijkt uit de resultaten van een recent onderzoek, uitgevoerd door een student van de KU Leuven.

EEN SPIRAAL VAN WANTROUWENMEDIA MAKEN JONGEREN CYNISCH OVER POLITIEKJongeren die vaak de krant lezen, staan cynischer tegenover de politiek. Dat blijkt uit het onderzoek dat ik uitvoerde in het kader van mijn masterproef. De oorzaak ligt bij het feit dat Vlaamse journalisten met een steeds scherpere pen schrijven over de binnenlandse politiek. Maar het experiment wijst ook uit dat het cynisme zich niet vertaalt in hun stemgedrag.Media en politiek leven hoe langer hoe meer op gespannen voet met elkaar.

Fukushima, ongeluk of ramp?De invloed van de media op onze beleving van de risico's In theorie zijn risico's perfect wiskundig te berekenen, maar in het dagelijks leven houden we rekening met meer dan enkel cijfers. Zo vinden we risico's die we zelf nemen meer aanvaardbaar dan wanneer anderen net hetzelfde doen, en zullen we angstiger zijn voor risico's die we niet (helemaal) begrijpen.

De huidige situatie i.v.m. fossiele brandstoffen is niet optimaal en zal naar de toekomst toe niet verbeteren, in tegendeel. Een ware brandstofcrisis lijkt op handen te zijn in de nabije toekomst en, als men de berichtgevingen op dit vlak mag geloven, zal een alternatief hiervoor noodzakelijk zijn. Momenteel spitst het onderzoek hiervoor zich voornamelijk toe op de automobiel sector, maar uiteraard zal de luchtvaartsector niet gespaard blijven en moet er hiervoor een oplossing gevonden worden.

Bloederige foto’s in de krant? Laat maar komen!Een afgescheurd ledemaat, een bebloed gezicht of een neergeschoten oorlogsslachtoffer. Deze beelden zie je niet alleen in horrorfilms, maar ook dagelijks in de krant. Maar wat vindt het lezerspubliek daar eigenlijk van? Emilie Bossens, een masterstudente Journalistiek aan de Hogeschool-Universiteit Brussel (HUB), zocht het uit.De meerderheid van het publiek is van mening dat ze niet beschermd hoeft te worden voor schokkende foto’s.

Naar aanleiding van de negatieve berichtgeving over archeologie, die de laatste jaren een grote impact had - zowel binnen en buiten de erfgoed sector - op de identiteit van onze discipline, werd in 2012-2013 een Public Archaeology project opgezet door Lien Van der Dooren, die peilde naar de beeldvorming en maatschappelijk positie van de archeologie in Vlaanderen.

‘Hun’ terrorisme is het ‘onze’ nietVlaams televisienieuws reproduceert nog vaak globale ongelijkheden en westerse superioriteitsideeën in de berichtgeving over terroristische aanslagen, zij het vaak onbewust en onbedoeld. Dat blijkt uit een scriptie aan de Universiteit Gent.Wanneer een niet-westerse persoon of groepering een aanslag pleegt op eigen bodem, krijgt die gebeurtenis niet dezelfde media-aandacht dan wanneer een westerling een aanslag pleegt op de eigen samenleving.

BEGINNENDE FREELANCE JOURNALIST MOET GOEDE ZAKENMAN ZIJNBeginnende journalisten hebben één kans op vier om als freelancer te starten. Waar ongeveer de helft hier ook bewust voor kiest, had de andere helft liever een vaste betrekking gevonden. Over freelance journalisten wordt dan ook vaak geschreven dat ze niet al te best behandeld worden door mediabedrijven. De Nederlandse Vereniging van Journalisten heeft het jaar 2013 daarom zelfs uitgeroepen tot “het jaar van de freelancer”.

MULTIMEDIATASKEN KAN DEMOCRATIE OP LOSSE SCHROEVEN ZETTENLeren van nieuws daalt wanneer aandacht verdeeld wordtJongeren onthouden en begrijpen minder van het televisiejournaal als ze tijdens het kijken ook googelen. Dat blijkt uit een studie uitgevoerd aan de KU Leuven. Door twee verschillende media op hetzelfde moment te gebruiken, wordt de cognitieve verwerking van informatie bemoeilijkt, wat leidt tot verminderde leerprestaties.

Verkiezingen: meer strategie dan inhoudTwee vooraanstaande Vlaamse kranten (De Standaard & Het Laatste Nieuws) stellen de verkiezingscampagne vooral voor als een strijd om de macht. Dat blijkt uit de Masterproef van Pieter De Decker (Universiteit Gent). Strategisch nieuws komt daarbij meer voor dan nieuws dat focust op inhoudelijke aspecten van de campagne.‘De media spelen een cruciale rol tijdens de verkiezingscampagne,’ aldus De Decker. ‘Zowel voor het electoraat als voor de kandidaten.

      Het handicapcelibaat? Seks voor iedereen!In 2011 kwam de Vlaamse film ‘Hasta la vista’ door Geoffrey Enthoven uit. Met in de hoofdrol drie fysiek beperkte twintigers die snakken naar het ontdekken van hun seksuele verlangens . Ongetwijfeld zullen de seksuele uitspattingen van de hoofdrolspelers voor verwondering en verstomming gezorgd hebben. “Ik wil poepen!” zei Philip die een halfzijdige verlamming heeft. Seks tussen gezonde, knappe en jonge mensen beschouwen we als normaal.

Archeologen en journalisten zijn geen goede maatjesArcheologie is meer dan ooit een hot topic. In 2012 verschenen maar liefst 800 kranten-artikelen over archeologie, waarvan er 600 gingen over Vlaanderen. Toch heeft de helft van de Vlaamse archeologische instanties naar eigen zeggen nauwelijks contact met de pers. 18 procent is zelfs ronduit ontevreden over de berichtgeving. INE LEONARDEen nieuw masteronderzoek van de Hogeschool-Universiteit Brussel heeft de berichtgeving over archeologie van 2012 in de Vlaamse kranten doorgelicht.

 Amateurbeelden spelen sleutelrol in berichtgeving over Syrië Iets meer dan een derde van de foto's en video's uit Syrië die verschijnen in de Vlaamse media zijn gemaakt door amateurs. Dat blijkt uit onderzoek van masterstudent Samuel Hanegreefs. Lezers en kijkers worden er in veel gevallen niet van op de hoogte gebracht dat het gaat om niet-professioneel en mogelijk onbetrouwbaar materiaal. "In veel gevallen zijn het nu de gewone burgers op de straat die als eerste beelden maken van belangrijke nieuwsfeiten", zegt Riyaad Minty, hoofd sociale media bij de Arabische zender Al Jazeera.

Allochtone jongeren? Jonge allochtonen? De Morgen  schrapte alvast beideOp 19 september 2012 nam De Morgen de radicale beslissing om het woord allochtoon te schrappen. Het is niet alleen een containerbegrip, maar ook stigmatiserend en te vaag. Dat waren de argumenten die toen aangevoerd werden. Naar aanleiding van deze beslissing onderzocht Nassira Miki, een studente aan de Hogeschool Gent (nu Universiteit Gent), wat allochtone jongeren te zeggen hebben over het maatschappelijk debat dat De Morgen in gang zette. Wat blijkt?

Tous ensemble dankzij de Rode Duivels?In de berichtgeving over de Rode Duivels ligt de nadruk op de eenheid van België als natie. Vlaanderen en Wallonië blijken ondergeschikt aan België wanneer onze media praten over het nationale voetbalteam. De politieke en communautaire conflicten die normaal in sterke mate de media beheersen, komen niet ter sprake.Dat is de conclusie van een onderzoek uitgevoerd door Tess Elst, masterstudente journalistiek aan het departement Toegepast Taalkunde van de Erasmushogeschool Brussel.