Scriptiebank overzicht

De opkomst van generatieve artificiële intelligentie (GenAI) en machinevertaling (MT) verandert het beroep van vertaler drastisch, wat leidt tot toenemende onzekerheid over de toekomst van het beroep. Tegelijkertijd staan derdejaarsstudenten Toegepaste Taalkunde aan Vlaamse universiteiten voor belangrijke studie- en carrièrekeuzes, waaronder de keuze om vertaler te worden. Deze masterproef onderzoekt hoe zij het beroep van vertaler percipiëren in tijden van GenAI en MT en in hoeverre deze percepties hun keuze om vertaler te worden beïnvloeden.

Deze thesis heeft tot doel kritische inzichten te verschaffen in het discours dat president Volodymyr Zelensky gebruikt in zijn toespraken voor het Europees Parlement in de beginfase van het Russisch-Oekraïense conflict (2022-2024). Aan de hand van politieke discoursanalyse (PDA) en het kader van de beleefdheidstheorie worden verschillende beleefdheidsstrategieën onderzocht die de Oekraïense president gebruikt om de face-threatening act (FTA) die ten grondslag ligt aan zijn toespraken (het eisen van militaire en economische steun voor Oekraïne) te verzachten, terwijl hij tegelijkertijd de gedeelde waarden en solidariteit met zijn Europese bondgenoten versterkt. De thesis streeft ernaar een kritisch en breder inzicht te bieden in Zelensky's discours op het Europese toneel, om de complexe relatie tussen taal en publieke diplomatie in een context van urgente oorlogstijd verder te onderzoeken.

Deze thesis integreert biofysische modellen van het werkgeheugen in taalkundige theorieën binnen het Minimalisme, met de focus op de Select-functie – het ophalen van Lexicale Elementen vanuit het langetermijngeheugen naar het kortetermijngeheugen. Ik vertaal eerst het traditionele feature- systeem naar een vectoren-gebaseerd mechanisme, waar de (on)interpreteerbaarheid als een vectoronderdeel gemodelleerd wordt. Deze verschuiving van een symbolisch naar een vector-systeem vangt niet alleen kenmerken van de Transfer-operatie, maar brengt het model ook in rooilijn met neurale populatiecodes. Daarna stel ik een hippocampus-gebasseerd biophysisch model van Lexicale Ophaling voor, waar neurodynamische principes statische features activeren en hun ophalen bepalen. Binnen dit framework vormt interpreteerbaarheid een neveneffect van het model en kan het [iF]-[uX]-mechanisme van Deal (2015) op natuurlijke wijze afgeleid worden as een vorm van sterk symmetrische paarophaling.

Deze scriptie onderzoekt hoe digitale taaltools – woordenboeken, machinevertaling (DeepL) en generatieve AI (ChatGPT) – de spreekvaardigheid in een vreemde taal beïnvloeden. Dertig studenten bereidden in groep een Engelstalige presentatie voor met één toegewezen tool. De presentaties werden geanalyseerd op vloeiendheid en woordenschat, en beoordeeld door een docent. Ook vulden de studenten een enquête in over hun ervaringen. De resultaten wezen uit dat de DeepL-gebruikers het vlotst spraken, terwijl de ChatGPT-gebruikers de rijkste en meest academische woordenschat hanteerden. Beide groepen presteerden beter dan de woordenboekgroep. Uit de enquête bleek dat DeepL vooral werd gebruikt voor woordenschat, terwijl ChatGPT hielp bij ideeën en argumentatie. De studie wijst op het potentieel van digitale tools in het vreemdetalenonderwijs, op voorwaarde dat studenten leren om ze kritisch en doelgericht in te zetten.

Hoewel zinsontleding opgenomen is in de eindtermen en leerplandoelen als essentieel onderdeel van het curriculum, ervaren zowel leerlingen, leraren, vakdidactici als taalkundigen pijnpunten en obstakels in de gangbare didactiek, die al te vaak bestaat uit het leren ontleden van geïsoleerde zinnetjes door middel van trucjes, ezelbruggetjes en controlevragen. Vakdidactici en taalkundigen schreeuwen al geruime tijd van de daken dat de ‘traditionele’ didactiek toe is aan verrijking en vernieuwing, willen we leerlingen meer betekenisvol onderwijs aanbieden. Een sleutelrol in die verrijking lijkt toebedeeld aan het werken vanuit taalkundige metaconcepten, met name predicatie en valentie.
In drie klassen van het tweede jaar A-stroom op OLVP Bornem ontwikkelde en testte ik een lessenreeks die werd voorafgegaan door een nulmeting (een toets met inzichtvragen, klassieke zinsontleding en een anonieme bevraging) en nadien werd opgevolgd door een effecttoets die naar analogie van de nulmeting werd opgesteld. Op basis van de resultaten van het praktijkonderzoek en mijn eigen ervaringen pleit ik resoluut voor een verrijking van de gangbare didactiek met predicatie en valentie. Zo kunnen leerlingen op een betekenisvolle manier leren hoe enkelvoudige zinnen zijn opgebouwd. De metaconcepten maken het mogelijk om sterk in te zetten op hun taalgevoel om complexe syntactische begrippen zoals het gezegde en de voorwerpen in een zin te verkennen. Bovendien vinden de metaconcepten makkelijk aansluiting bij de minimumdoelen en leerplandoelen die inzetten op talig bewustzijn en metacognitieve kennis over taal. Zowel predicatie als valentie lenen zich sterk tot activerende werkvormen, die in betekenisvolle contexten en d.m.v. visualisatie abstracte concepten concreet en tastbaar kunnen maken, wat zowel de beleving van de leerlingen als het leereffect ten goede kan komen. Ezelsbruggetjes en vuistregels maken plaats voor conceptuele diepgang, en er wordt een expliciet verband gelegd tussen de metaconcepten en de gangbare grammaticale begrippen. Daarnaast biedt die verrijking tal van mogelijkheden om leerlingen te laten reflecteren en redeneren, om met elkaar in dialoog te gaan en gezamenlijk tot een dieper inzicht in enkelvoudige zinnen te komen.

Niet alle neologismen (nieuwe woorden) blijven in onze woordenschat. Deze scriptie onderzoekt welke kenmerken zorgen voor een langere levensduur bij nieuwe woorden.

Deze masterproef onderzoekt het gebruik van tussentaal in de soap Thuis. Meer specifiek wordt geanalyseerd of er een diachrone evolutie is in het fictionele taalgebruik.

Motivatie is een belangrijke factor voor het leren van een vreemde taal. Deze masterproef vergelijkt daarom de motivatie van Vlaamse leerlingen in de derde graad om Duits en Engels te leren. Bovendien wordt de invloed van gender, socio-economische status en onderwijstype op de motivatie bekeken.

Een prosodische analyse van het Franse bijwoord 'visiblement' toont aan dat de twee betekenissen van het bijwoord te onderscheiden zijn door middel van toonhoogte. Bovendien blijkt de alombekende aanname dat komma's in een zin overeenstemmen met een pauze in spraak achterhaald. Met bovenstaande conclusies draagt deze scriptie bij aan het onderzoek in de (i) prosodie, (ii) de automatische spraakgeneratie en (iii) het taalonderwijs.

Deze masterproef bestudeert de multimodale discursieve representatie van ervaringen in het marketingdiscours van twee Spaanse kandidaten voor de titel van Europese Cultuurhoofdstad 2016. Enerzijds wordt er een brug geslagen tussen experiential marketing en de systemisch-functionele taalkunde, anderzijds worden de marketingervaringen kwalitatief en kwantitatief benaderd in een corpus van bidbooks.

Deze scriptie bespreekt de taal van de Italiaanse mijnwerkers in de steenkoolmijnen in Vlaams Limburg. Het omvat de houding van de mijnwerkers ten opzichte van de taal, een beschrijving van de taal zelf en een analyse van de gebruikte termen.

Alexandra Vereeck studeerde eerder dit jaar af als classica. In haar masterthesis evalueerde ze hoe enkele van de meest recente leerboekenreeksen Latijn voor het Vlaams secundair onderwijs de Latijnse grammatica aanbrengen.

Mijn masterproef gaat over de vaakvoorkomende problemen bij het consecutief tolken naar de B-taal, meer specifiek de moeilijkheden die de tolkstudenten ondervinden bij het tolken vanuit het Nederlands naar het Engels.

Deze masterproef analyseert de verschillen en
gelijkenissen tussen de online communicatie en de communicatie in traditionele media van Jaguar
Land Rover Belux NV.

Sterft Leonardo in Titanic of gaat hij van ons heen? Iedereen gaat wel eens naar de bioscoop of zakt wel eens lekker door op de bank om van een goede blockbuster te genieten, maar hoe vaak sta je als kijker stil bij de ondertiteling of dubbing van een film?Ondertiteling versus dubbing De meeste films die je in de bioscoop bekijkt, zijn niet van Belgische makelij. Dat betekent dat vertalers de opdracht krijgen om de films te ondertitelen of dubben.

Richtig supergeil!Voor de Duitse supermarktketen Edeka bouwde Friedrich Liechtenstein zijn lied Supergeil om tot een hippe reclamespot. Het YouTube-filmpje heeft maar liefst meer dan 14 miljoen kijkcijfers[1]. Liechtensteins hit diende dan ook als inspiratiebron voor het onderwerp van mijn scriptie: het woord super.„Hoe kan je nu in godsnaam een thesis schrijven over één woordje?” vragen de meesten zich af. Het hoeft niet altijd ingewikkeld te zijn.

YouTube dankt populariteit aan taalgebruikKijkt u wel eens naar YouTube-video’s? Waarschijnlijk wel. YouTube is dan ook erg populair, vooral bij jongere generaties. Vanwege haar populariteit wordt de website ook wel eens de nieuwe televisie genoemd. YouTube heeft haar succes deels te danken aan haar toegankelijkheid en de diversiteit aan onderwerpen die in de filmpjes aan bod komen. De manier waarop YouTube-gebruikers met elkaar communiceren, draagt ook bij aan het succes van het platform. De tijd van passief media consumeren is voorbij, alles is tegenwoordig interactief.

Kan het project afstandstolken Vlaamse Doven helpen het glazen plafond te doorbreken?“Ik kan vaak niet deelnemen aan vergaderingen of vormingen op het werk, omdat ik te weinig tolkuren ter beschikking heb.”“Eindelijk kan ik bellen in Vlaamse Gebarentaal! Voor korte gesprekken op het werk is het vaak moeilijk om een tolk in te schakelen. Afstandstolken is dan de perfecte oplossing.”Eline Devoldere (KU Leuven) onderzocht voor haar bachelorpaper de arbeidssituatie van Vlaamse Doven en het inzetten van tolken Vlaamse Gebarentaal op de werkvloer. Ook het gebruik van het nieuwe project afstandstolke

NAO, vriend van morgenHij komt steeds vaker op tv: NAO, een van de populairste robots ter wereld. In 2008 stelde het Franse roboticabedrijf Aldebaran deze kleine humanoid voor het eerst voor aan het publiek. Sindsdien neemt de populariteit van NAO alleen maar toe. Niet alleen is hij het belangrijkste model in de wereldcompetitie voetbal voor robots, hij is ook een erg geliefde robot voor gebruik in de zorgsector en het onderwijs.

Amerikaanse presidenten spreken dezelfde oorlogstaalModerne staatshoofden VS gebruiken dezelfde retoriek om gewapende interventies aan te kondigen en te rechtvaardigen. De oorlogsretoriek van moderne Amerikaanse presidenten vertoont opvallend veel gelijkenissen. Dat blijkt uit de masterproef van Jimmy Driesen, student journalistiek aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB). “Presidentiële oorlogsspeeches lijken onderhevig te zijn aan vormelijke conventies en terugkerende inhoudelijke motieven”, zo stelt Driesen.

Germaans en Semitisch zijn verwant. Een groot geheim of je reinste onzin? In enkele Noord-Afrikaanse en Zuid-West-Aziatische talen, die de Afro-Aziatische talen worden genoemd, bestaat er een woord ‘hot’, dat ‘vuur’ betekent. Een grappig toeval, denk je dan, want het begrip lijkt wel heel erg op ‘heet’ in het Nederlands. Als ze ‘boos (zijn)’ willen zeggen, maken ze gebruik van de term ‘fus’. Op zich niet zo bijzonder, ware het niet dat wij de woorden ‘furie’ en ‘furieus’ kennen, die ook ‘razen(d)’ betekenen.

 Is moeten altijd dwang? Over Kuifje en denkende detectivesZat jij als kind ook te neuzen in de boeken van Kuifje? Werd jij ook meegesleept door de spannende verhaallijnen? Behalve de intrigerende avonturen van de hoofdrolspeler, zijn deze strips ook interessant om heel andere redenen. Tijdens een van zijn avonturen zegt Kuifje het volgende:« Le capitaine doit être sorti : on ne répond pas. »Het werkwoord doit (“moet”) drukt in deze zin geen verplichting uit, maar een veronderstelling. Kuifje kreeg geen antwoord op zijn telefoontje naar de kapitein en veronderstelt dat deze niet thuis is.

 Media erkennen de islamitische diversiteit nietNiet alleen heeft (een deel van) onze samenleving problemen met het erkennen van diversiteit tussen verscheidene religies, ook de erkenning van diversiteit binnen één bepaalde religie blijkt problematisch.Islam is geen eensgezind geloofssysteem en de moslims zijn geen homogene, onverdeelde gemeenschap. Dat blijkt onder andere (onrechtstreeks) uit talloze hedendaagse conflicten in de Arabische Wereld of ver daarbuiten.

Toetsing van de taalvaardigheid Engels via Dialang in het Hoger OnderwijsIn deze meesterproef wordt de taalvaardigheid Engels gemeten van de studenten Toegepaste Taalkunde en Meertalige Communicatie (KULeuven Campus Brussel), Office Management en Bedrijfsmanagement Marketing en Logistiek (Odisee, voormalig HUBrussel). De lees-, schrijf- en luistervaardigheid en de kennis woordenschat en grammatica worden geanalyseerd via het diagnostisch computerprogramma Dialang. Nadien worden de resultaten met de opgelegde eindtermen voor de bachelor en voor de master vergeleken.

Studeren met een functiebeperking in kaart gebracht.Dit artikel is een samenvatting van de thesis Studeren met een ‘functiebeperking’ of studeren met een ‘handicap’?, een eindwerk in de Master in de sociale en culturele antropologie. Het bijhorende onderzoek omvatte 1266 studenten in 5 verschillende Vlaamse universiteiten en hogescholen.Er werden hiervoor zowel kwalitatieve als kwantitatieve onderzoeksmethoden gebruikt.Gelijke kansen betekent dat het hebben van een handicap geen rem mag zetten op iemands talent.

Studenten als proefkonijnen voor revisie-onderzoekDeze scriptie met als titel “Procédures de révision à deux étapes chez l’apprenant-traducteur : etude empirique” wil achterhalen welke revisiemethodes of ook wel verbeterend nalezen, het beste werkt bij studenten. Deze Franstalige scriptie werd uitgevoerd aan Artesis Hogeschool Antwerpen Departement voor Vertalers en Tolken. De studie werd uitgevoerd binnen het kader van het jarenlange onderzoek naar revisie in vertalingen van Isabelle Robert, een docente Frans aan het Departement voor Vertalers en Tolken.

Tous ensemble dankzij de Rode Duivels?In de berichtgeving over de Rode Duivels ligt de nadruk op de eenheid van België als natie. Vlaanderen en Wallonië blijken ondergeschikt aan België wanneer onze media praten over het nationale voetbalteam. De politieke en communautaire conflicten die normaal in sterke mate de media beheersen, komen niet ter sprake.Dat is de conclusie van een onderzoek uitgevoerd door Tess Elst, masterstudente journalistiek aan het departement Toegepast Taalkunde van de Erasmushogeschool Brussel.

Merdre…! Hoe vertaal je dat?Uit het dagboek van een studenteNa het behalen van haar Master in de taal- en letterkunde volgde Thea Langeraert de opleiding Master in het vertalen. In haar masterproef onderzocht ze de vertaling van het absurde, groteske taalgebruik in het toneelstuk Ubu Roi van Alfred Jarry.22 oktober – ‘Merdre!’‘Merdre!’ Het is het eerste woord van de toneeltekst Ubu Roi van Alfred Jarry die mijn vader mij laat lezen. Het klinkt vreemd. Waarom gebruikt de auteur niet gewoon het scheldwoord merde? Ik lees verder en de conversatie tussen de personages wordt nog absurder.

Let the learning game begin!Digitale revolutie transformeert nu ook hoger onderwijs Het onderzoeksbureau Gartner voorspelt dat de verkoop van mobiele technologieën, waaronder smartphones en tablets, de kaap van 1 miljard zal overschrijden in 2013. Volgens het Amerikaanse bureau zal minstens twee derden van de beroepsbevolking een smartphone bezitten en 40% digitaal werken tegen 2016.

Hoe kijken studenten naar de epidemie van de toekomst?Dementie is een zeer actueel thema. Je kan er tegenwoordig niet meer naast kijken, zelfs Studio Brussel zal er in december zijn vernieuwde Music for Life-formule aan wijden. En toch bevindt het thema zich in de taboesfeer. Toegeven aan je naasten dat je dingen begint te vergeten, wordt steeds moeilijker. Zeker als dat al op jongere leeftijd begint. Je krijgt de sticker ‘Alzheimerpatiënt’ opgekleefd en je wordt meteen afgeschreven. Dat is het actuele beeld dat rond dementie hangt. Maar is dat ook werkelijk zo?