Scriptiebank overzicht

Wanneer we focussen op de sociaal-culturele diversiteit en willen werken aan de verbondenheid met deze vorm van diversiteit, lijkt dat vooral vanzelfsprekend als ze in grote mate aanwezig is op school en in de omgeving van de school. Maar wat doen we wanneer deze diversiteit niet visueel aanwezig is; wanneer de populatie van de school geen weerspiegeling is van de diverse samenleving? Want dat is het geval in Het Moleke. Ik ging dus op zoek naar een manier om de verbondenheid tussen de kleuters van Het Moleke en de samenleving te versterken ondanks deze moeilijkheid.

De Umbrella Movement in Hong Kong was een kind van zijn tijd Harcourt Road, een drukke verkeersader in het hartje van Hong Kong, najaar 2014. Een woedende menigte rent de baan op en legt het verkeer lam. Aan de overkant zet de politie haastig een barricade op om de betogers weg te houden van het parlementsgebouw. “Maak de weg vrij!”, schreeuwt de massa. De barricades dreigen het te begeven. De voorste rij betogers krijgt een lading pepper spray in het gezicht. De paraplu’s, die eerder nog een koele schaduw boden, worden opnieuw bovengehaald.

Nieuwe vingergrassen in Vlaanderen vragen extra aandacht.Maïs beslaat de dag van vandaag ongeveer 17 % van alle grond die in België beteeld wordt.  Deze maïsvelden worden meer en meer geconfronteerd met lastig te herkennen en te bestrijden onkruidgiersten. Dit zijn onkruidgrassen die behoren tot de geslachten Digitaria (vingergras, vanwege de vingervormige bloeiwijze), Echinochloa (hanenpoot), Panicum (gierst) of Setaria (naaldaar). Ze zijn lastig te bestrijden in maïsmonoculturen omwille van hun nauwe verwantschap met maïs.

Vluchtelingen: moedige mensen of lafaards?Hoe kunnen we zoveel vluchtelingen opvangen? Wat betekent de toestroom aan vreemde culturen en religies voor onze Westerse, Europese of nationale identiteit? Kunnen we het financieel wel aan? En wie heeft nu welke verantwoordelijkheid? Allerlei al dan niet verborgen aannames spelen een meestal impliciete rol in het beantwoorden van deze vragen en de discussie die ze oproepen; veronderstellingen die vanuit filosofisch oogpunt bekeken ons wel eens meer zouden kunnen vertellen dan de letterlijke uitlatingen van zogenaamde voor- en tegenstanders.

Gedachten in Kaart Gebracht: Hoe Geschiedenis en Aardrijkskunde een Symbiotisch leven leidenKaarten maken deel uit van ons materieel erfgoed. Ze zijn zowel wetenschappelijk, artistiek en cultureel-specifiek. Naast enkel geografische informatie, verlenen ze ook vitale aanwijzingen over hoe culturen de wereld en hun positie daarin zien. De studie van middeleeuwse cartografie dompelt ons onder in de toenmalige kosmologie; in het levensbeschouwelijk idee omtrent de herkomst van alles en omtrent het doel en de reden ervan, zoals de Nederlandse Van Dale kosmologie definieert.

Voor u ligt de masterpaper ‘In welke mate kan een gereduceerde opera deel uitmaken van het actuele aanbod in onze cultuurhuizen?’ voorgelegd tot het verkrijgen van de graad van Master in de Muziek, afstudeerrichting zang aan het Koninklijk Conservatorium Antwerpen (AP Hogeschool). Er werd onderzoek gehouden naar hoe een gereduceerde opera tot stand kan komen en hoe dit past in het plaatje van de actuele cultuurconsument. Van januari 2014 tot en met maart 2015 ben ik bezig geweest met het onderzoek en het schrijven van deze masterpaper.

Iran in de mediaDe keuzeAls Belg met ouders van Iraanse afkomst hoor ik al 22 jaar dat ik de berichtgeving over Iran met een korrel zout moet waarnemen. Opgevoed tussen België en Amerika, zag ik dat vooral de media in de Verenigde Staten vaak een beeld schetste van een land, mijn land, waar ik me helemaal niet mee kon identificeren. Met drie culturen onder de knie en een leven vol verhalen, van revoluties tot verkiezingen tot opmerkelijke culturele gewoonten, liet ik via sociale media en teksten aan al mijn naasten horen dat het beeld in de media niet strookte met de realiteit.

EEN WERELD ZONDER GRENZEN: ILLUSIE OF MOGELIJKHEID? Hoe zou u zich voelen als u nergens thuis hoorde? Als u zou zweven tussen twee culturen, twee talen, twee naties, maar tot geen van beide volledig behoorde? Hoe zou u zich voelen als u afgewezen werd in het land dat u uw natie noemt omdat u een andere taal spreekt? Andere gewoontes hebt? Er andere religieuze overtuigingen op nahoudt? Waarom moet men deel uitmaken van één natie, één cultuur, één taal? Waarom kan men gewoon zichzelf niet zijn?

Elke dag feest dankzij de vele verschillende culturen in ons huidig onderwijs!Stel je voor… Je wandelt op paaszondag door te winkelstraten en wordt aangesproken door een islamitische vrouw die je een ‘vrolijk Pasen’ wenst. Jij, op jouw beurt, geeft je buurman ieder jaar opnieuw een wenskaart met daarop ‘fijn offerfeest’. Een joodse jongen uit het vijfde leerjaar, mag van zijn juf een echt joods Loofhuttenfeest organiseren in de klas. Plots wordt het citaat van Dhr.

Integratie en publieke ruimte. Voorwaarden tot spontaan contact.Een cultureel diverse samenleving, misschien zelfs een superdiverse samenleving, daar leven we in! Wanneer we rondom ons kijken zien we steeds meer mensen met een andere culturele achtergrond, die we, hoe we het ook draaien of keren, ontmoeten in de publieke ruimte. De regio incognita, de ruimte waar we ongehinderd onbekenden kunnen zijn, bij uitstek. Maar soms verlaten we deze gewoonte, om ons van elkaar af te keren.En worden parken en pleinen de plaats bij uitstek om mensen met een andere culturele achtergrond te ontmoeten.

Spiegelschrift: any place, any time?We doen even een experiment: ga eens voor de spiegel staan met dit artikel en probeer het dan in het spiegelbeeld te lezen. Moeilijk? Voor de meesten waarschijnlijk wel. Neem dan eens een blanco blad en probeer je naam in spiegelschrift te schrijven. Waarschijnlijk was dat nog moeilijker dan het lezen.  Toch schreven we als kind wel vaker onze naam achterstevoren. Waarom is dat dan nu zo moeilijk?

Gothic Fiction en het bovennatuurlijke als spiegel voor trans-nationale relatiesIn de literaire wereld maakt men vaak een onderscheid tussen literatuur, wat meestal doelt op de klassiekers of de canon, en populaire fictie. De achterliggende redenering is dat, in vergelijking met literatuur, het meer populaire genre van minder belang is en snel van de kaart zal verdwijnen. Niets is minder waar wanneer we kijken naar het eerste populaire genre dat in grote oplagen werd geproduceerd en gedistribueerd: Gothic Fiction.

Multiculturele samenleving leidde tot gemengde namen “Verschillende culturen samen in één land, kan dat wel werken?” “Ze zullen zich nooit aanpassen, ze willen hun cultuur aan ons opdringen.” Uitspraken zoals deze zijn vandaag alomtegenwoordig. Door de huidige vluchtelingenproblematiek treedt het debat over de multiculturele samenleving opnieuw volop op de voorgrond. Onze situatie is echter niet zo uniek als het gros van de berichtgeving suggereert. In het verleden blijkt het samen voorkomen van verschillende tradities geen uitzondering geweest te zijn.

DIABETES? KNIP EEN VINGERNAGEL!eenvoudige, goedkope en niet-invasieve test vergemakkelijkt diagnose diabetes mellitus in ontwikkelingslanden Paul, een Congolese man van 45 jaar, is diabetespatiënt. Zonder de juiste medicatie en medische begeleiding heeft hij veel kans op ernstige problemen met bloedvaten, ogen, nieren, zenuwen en voeten. Paul weet echter niet dat hij aan de ziekte lijdt. Stel u maar eens voor: je leeft in een moeilijk bereikbaar dorp, ver weg van alle medische faciliteiten. De kans dat een hulpverlener de diagnose van diabetes bij Paul stelt is uitermate klein.

Hong Kong in België.Hoe men een andere cultuur kan weergeven en verkopen in België.Zelfs van voor de tijden van Marco Polo was er een interesse in andere onbekende landen en culturen, om erover te schrijven en anderen de verschillende gewoontes te laten zien. Zelfs nu zijn de tijden nog niet veranderd; het exotische, het onbekende en het mysterieuze trekt mensen nog steeds aan.Terwijl ik vier maanden in het buitenland studeerde, heb ik de bruisende cultuur en omgeving van Hong Kong ervaren.

Tribaal Afrika, het cliché ontleed in Belgisch Congo.Een Afrikaanse maatschappij bestaat uit stammen. Dat is namelijk de pre-koloniale situatie die de kolonisator heeft aangetroffen. Vaak gehoorde clichés die echter minder dicht bij de realiteit liggen dan men zou denken. Ten eerste blijkt ‘dé kolonisator’ allesbehalve een homogeen geheel te zijn, en ten tweede was etniciteit in pre-koloniaal Afrika vermoedelijk iets heel anders dan wat we er vandaag de dag onder verstaan.

België: een doolhof van taalbarrières“De grenzen van mijn taal zijn de grenzen van mijn wereld” – WittgensteinWerd u in ons land ooit al geconfronteerd met iemand die een vreemde taal spreekt? Of met een persoon die een andere religie aanhangt? Wellicht wel. België wordt gekenmerkt door een smeltkroes van culturen. Dit vormt vaak zowel een uitdaging voor autochtone Belgen als voor personen met een migratieachtergrond. Deze laatste groep moet een plaats proberen te verwerven in de Belgische samenleving. Het sleutelwoord hierbij is ‘taal’.

Kleuterleerkrachten als schakel voor positief beeld rond holebi’s“Hey, janet!”, “Da’s voor homo’s”, “Gaaaay!”,… Klinken deze uitspraken u bekend in de oren? 5 à 10% van de bevolking – ofwel minstens 1 leerling per klas – uit zich openlijk als holebi. Toch tonen we ons nog al te vaak negatief tegenover mensen die zich aangetrokken voelen tot hetzelfde of beide geslacht(en). Opmerkingen zoals hierboven, maar ook de nog sterk aanwezige ‘heteronorm’ (handelen vanuit het idee dat iedereen hetero is) hebben vaak een grotere impact dan men denkt.

FEEDBACK: STOORZENDER VOOR AUTONOMIE OF TOPPUNT VAN VERBONDENHEID?Recent onderzoek toont aan dat leerkrachten hun motivatie vooral halen uit feedback die ze krijgen van collega's en leerlingen. Leerkrachten zeggen ook bevestigende en verbeterende feedback van hun directie te missen en daar knelt het schoentje in Antwerpse scholen, zo blijkt. Als masterstudent Opleidings- en onderwijswetenschappen onderzocht Sarah van Hoof het effect van feedback op motivatie bij leerkrachten. Ze deed dit naar aanleiding van de resultaten van het TALIS-onderzoek van 2013.

Binnen onze bachelorproef bespreken we vier thema’s: vraaggericht en cultuursensitief werken, maatschappelijke kwetsbaarheid, muzisch agogisch werken en opvoedingsondersteuning. Deze vier thema’s worden uitgebreid uitgelegd. We hebben gekozen om deze vier thema’s te bespreken aan de hand van onze projectaanvraag: een product ontwikkelen waarbij de interactie bevorderd wordt en dit voor en samen met de ouders. Dit moet gebeuren op een vraaggerichte, muzisch-agogische en cultuur sensitieve wijze.Vraaggericht en cultuursensitief werkenWe hebben vier definities gevonden voor vraaggericht werken.

Het egoïsme van goede doelenDe hype van de zomer 2014 moet wel de Ice Bucket Challenge geweest zijn. Door filmpjes op sociale media te posten, willen jongeren de ziekte ALS in het daglicht stellen. Deze nobele daad was echter onderhevig aan verschillende kritieken. Minder altruïstische motieven zouden hier aan de basis liggen. Zo zouden jongeren deelnemen aan deze uitdaging om aan de hand van hun opzichtig medeleven in de gunst te komen van hun leeftijdsgenoten. Dit voorbeeld uit de actualiteit past helemaal in het kader van mijn onderzoek.

Gebaren met doof kind lijkt wel zwemmen tegen de stroom in“Hoe belangrijk is het nu niet dat hij dat gebaar kent en dat ik dat gebaar ken om te weten wat mijn kind wilt zeggen tegen mij?” aldus een horende ouder van een doof kind.Stel je voor dat de taal die voor je kind het meest toegankelijk is, niet je eigen (moeder)taal is en dat het bovendien een taal is waarvan niet iedereen het nut inziet. Als horende ouder Vlaamse Gebarentaal (VGT) gebruiken met je dove kind: is dat een noodzakelijke brug slaan tussen twee werelden of is het een brug te ver?

Schoolkeuze en socio-culturele verschillen: ik heb zo mijn eigen redenen!“Wel ja, je kiest uit de dichtstbijzijnde scholen, he.”Neen, zo eenvoudig is een school kiezen meestal niet. Toch is het dat wat sommige methodescholen beweren – als het allochtone ouders betreft tenminste! Methodescholen klagen namelijk wel eens dat ouders uit etnische minderheden vaker kiezen op basis van nabijheid dan op basis van het pedagogische project van de school, wat een invloed zou hebben op de schoolwerking.

“EAST AND WEST, OFCOURSE, WERE WOVEN OF THE SAME CLOTH LONG BEFORE THEY WERE, ALLEGEDLY, DIVIDED.” [1]Kunnen twee culturen gefuseerd worden om een retail-omgeving te creëren in totale harmonie?Wereldwijd  vertegenwoordigen culturen de tradities, gewoontes en overtuigingen van mensen. Ondanks verschillen hebben ze meer gelijkenissen dan men op het eerste zicht zou denken. Eén overeenkomst is de aanwezigheid van retail/handel. Sinds het begin van de beschaving is handel een bron van overleven geweest.

Smaak jij naar chocolade?De man die in de Turkse bakker werkt verschilt even veel van jou als de blanke zestigjarige vrouw die over jou woont, de jongen met de pet en een veel te grote vest die naast je komt zitten in de tram of dat kleine, blonde meisje dat aan moeders rokken hangt terwijl moeder haar boodschappen doet.Diversiteit, het is een gegeven waar men dagelijks mee geconfronteerd wordt. Ik wil  mijn eindwerk baseren op twee principes, het eerste principe is dat iedereen anders is. Mensen zijn een mix van aanleg en omgeving.

Waar cultuur en zorg samenkomenAl gehoord dat het in vele culturen of religies belangrijk is om met je rechterhand te eten en dingen aan te geven? Ooit in een cultureel conflict beland of in een situatie waar jij anders dacht en handelde dan de persoon met een andere etnische-culturele achtergrond dan de jouwe? Wist je hoe je om moest omgaan met die situatie of was dat eerder moeilijk? Door de groeiende diversiteit in de samenleving zijn er dagelijks veel mensen die in contact komen of werken met mensen met een andere etnische-culturele achtergrond dan die van henzelf.

Trotse jonge ouders zijn positief op FacebookZie jij ook regelmatig ‘posts’ over kids voorbij komen op jouw Facebook-pagina? Kersverse ouders zijn alom vertegenwoordigd op deze populaire sociale netwerksite. De meeste ouders delen graag statusupdates over en foto’s van hun pasgeboren spruit. Die update tovert vervolgens bij menigeen een glimlach op het gezicht. De talloze reacties en ‘likes’ op deze berichten spreken voor zich. Facebook is een plek om emoties te delen en het gebruik van Facebook leidt tot het ervaren van emoties.

Eigen taal eerst in de Vlaamse faciliteitengemeenten. Lapt België de mensenrechten aan zijn laars?België is geen eenvoudig land. Buitenlanders fronsen steevast de wenkbrauwen wanneer iemand hen probeert uit te leggen hoe de Belgische staat in elkaar zit: het land telt maar liefst negen parlementen en acht regeringen, en dat terwijl het tot de kleinste vijf landen van Europa behoort. Geen enkele staat ter wereld heeft meer instellingen per vierkante meter. Daarvoor bestaat een eenvoudige verklaring: België herbergt 3 verschillende taalgroepen, een Duitse, een Franse en een Nederlandse.

Leraars in de hoek?De leraarskamer is dé ontmoetingsplek voor leerkrachten. Hier wordt gepraat, gewerkt en gepauzeerd. Een leraarskamer heeft tot doel de leerkrachten aan te sporen om contacten te leggen en professionele relaties op te bouwen.  Maar wat als er verschillende leraarskamers zijn? Of niet elke leraar hier gebruik van maakt? Is het dan nog mogelijk om een hecht leerkrachtenteam te hebben binnen een school?Een leraarskamer is zowat de backstage ruimte van de school waar de schoolcultuur wordt gemaakt en gesmaakt.

Taal(v)aardighedenEen praktische gids rond talensensibilisering in de kleuterschoolEen knipperende cursorWat is talensensibilisering? Hoe past deze aanpak in een modern schoolbeleid en vanwaar de begripsverwarring met taalinitiatie? Betekent aandacht hebben voor talensensibilisering extra werk voor de al vaak administratief overbelaste leerkracht of biedt het net opportuniteiten voor elke zoekende onderwijsdeskundige?Mijn zoektocht start met talloze vragen en met een cursor die vanop een leeg computerblad confronterend naar me knippert.